Wolna encyklopedia

Lilak pospolity
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	oliwkowce
Rodzina	oliwkowate
Rodzaj	lilak
Gatunek	lilak pospolity
Nazwa systematyczna
Syringa vulgaris L.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Pachnące i obfite kwiatostany są częstą ozdobą stołów.

Lilak pospolity (Syringa vulgaris L.) – gatunek krzewu z rodziny oliwkowatych. Pochodzi z rejonów Półwyspu Bałkańskiego, a stał się szerzej znany w Europie w XVI wieku, kiedy został sprowadzony z Turcji. W Polsce jest pospolicie uprawiany, dość często dziczeje.

Charakterystyka

Przekrój rurki kwiatowej. Widoczne pylniki i dwudzielny słupek.

Pokrój

Szeroko rozgałęziony krzew o wysokości do 7 m.

Liście

Szerokojajowate, o długości ok. 12 cm, obustronnie nagie, ciemnozielone.

Kwiaty

Niebieskawofioletowe, przyjemnie pachnące, zebrane w wiechy o długości ok. 15 cm (u odmian szlachetnych jeszcze dłuższe). Kwitnie w maju.

Biotop, wymagania

Najczęściej miejsca nasłonecznione.

Zastosowanie

• Roślina ozdobna. Pospolicie uprawiany krzew w parkach, przydomowych ogródkach, na skwerach. Bez szkody dla rośliny kwiatostany mogą być obcinane na kwiaty cięte, które w wodzie dość długo zachowują świeżość i przyjemny zapach. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Dużą zaletą jest fakt, że może rosnąć w cieniu. Pewną uciążliwością jest konieczność systematycznego usuwania stale pojawiających się odrostów korzeniowych.

Kultywary

Początkowo sadzono tylko formę typową o drobnych pojedynczych kwiatach, ale już wkrótce pojawiły się w uprawie odmiany szlachetne: białokwiatowy (1613), pełnokwiatowy biały (1823) i pełnokwiatowy purpurowy (1846).

Do połowy XIX wieku znano zaledwie 25 takich odmian. Od 1875 ich uprawą zajął się francuski ogrodnik V. Lemoine z Nancy. Otrzymał ponad 200 odmian. Obecnie uprawia się wyłącznie sztucznie wyhodowane kultywary. Znanych jest ich ok. 1000.

Ciekawostki

• Polska tradycyjna, ale mylna nazwa rośliny sugeruje jej pokrewieństwo z rodzajem bez (Sambucus). Tymczasem lilak i bez należą do zupełnie innych rodzin. Lilak do oliwkowatych (wraz z ligustrem), a bez do bzowatych.

• Ponieważ lilak został sprowadzony z Turcji, przez wiele lat przypuszczano, że jego ojczyzną jest zachodnia Azja, dlatego nazywano go lilakiem tureckim.