Wolna encyklopedia
Limonit (żelaziak brunatny) - bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza) – kiedyś była uważana za odrębny minerał. Według dzisiejszych podziałów jest to rodzaj skały. Substancja bardzo pospolita, rozpowszechniona i spotykana w miejscach występowania goethytu.
Spis treści |
Właściwości
- Wzór chemiczny: 2Fe2O3 • nH2O
- Układ krystalograficzny - zmienny
- Twardość w skali Mohsa - 5 do 5,5
- Łupliwość - niemożliwa do określenia
- Rysa - żółtobrązowa
- Przełam - muszlowy, ziemisty
- Gęstość - 2,7- 4,3 g/cm³
- Barwa - żółtobrązowa, czarna
- Połysk - ziemisty, półmetaliczny
Podstawowym składnikiem jest goethyt i lepidokrokit. Oprócz tego limonit zawiera też domieszki minerałów ilastych. W przypadku występowania w limonicie większej ilości materiałów ilastych mówimy o nim:
- ochra – jeśli ma dużo hematytu to „ochra czerwona”;
- umbra - jeśli zawiera tlenki i wodorotlenki manganu
- bądź antymon – „ochra antymonowa”.
- ugier
Występowanie
Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych, także w sedymentacyjnych – zachodzących w bagnach; w jeziorach; w wodach morskich. Tworzy się też na podmokłych, wilgotnych łąkach pod darnią. Występuje w strefie utleniania złóż kruszców żelaza, jako spoiwo. Występuje w: luźnych, ziemistych masach (ruda darniowa, ruda kuchowa, piasek żelazisty), zbitych, porowatych agregatach (ruda skalista, mydlak), skupieniach skorupowych, naciekowych, konkrecjach.
Miejsca występowania: Kongo, Angola, Algieria, Maroko, Wenezuela, Kuba, Niemcy, Hiszpania.
W Polsce – występuje m.in. w rejonie śląsko-krakowskim, w Górach Świętokrzyskich, na Dolnym Śląsku, ziemi lubuskiej.
Zastosowanie
- uboga ruda żelaza
- surowiec do produkcji żółtych i brunatnych barwników
- jest poszukiwany przez kolekcjonerów- szczególnie odmiany wykazujące iryzację.
Linki zewnętrzne
Zobacz też
goethyt, limonit włóknisty, ochra żelazista, ruda bagienna, ruda darniowa, ruda jeziorna, żelaziak brunatny, żelaziak oolitowy