Wolna encyklopedia
Live CD – system operacyjny (zazwyczaj z dołączonym innym oprogramowaniem) zainstalowany na bootowalnym nośniku (CD-ROMie, płycie DVD, HD DVD czy Blu-ray) w sposób umożliwiający uruchomienie w pamięci RAM bez potrzeby instalowania go na dysku twardym komputera.
Niektóre LiveCD posiadają narzędzia instalacyjne, które pozwalają na zainstalowanie ich na dysku twardym oraz innych pamięciach masowych jak np. pendrive.
Większość LiveCD posiada możliwość dostępu do wewnętrznych albo zewnętrznych dysków twardych, dyskietek i innych pamięci masowych.
Najczęściej spotyka się LiveCD z systemami operacyjnymi bazującymi na jądrze Linux (tzw. dystrybucje). LiveCD mogą także zawierać inne systemy takie jak Mac OS, Mac OS X, AROS, BeOS, FreeBSD oraz Microsoft Windows. Pierwszym systemem w postaci LiveCD był Mac OS w wersji 7.
Program SYSLINUX służy do załadowania LiveCD opartych na jądrze Linux, podobnie do dystrybucji uruchamianych z dyskietek.
Na komputerach PC bootowalny CD-ROM korzysta ze specyfikacji El Torito, zgodnie z którą na CD-ROMie znajduje specjalny plik traktowany przez komputer jak obraz dyskietki bootowalnej.
Wiele LiveCD bazujących na jądrze Linuksa używa skompresowanego obrazu systemu plików, często wraz z cloop skompresowanym urządzeniem blokowym loop, co generalnie podwaja efektywną pojemność. Dzięki czemu typowy Knoppix zawiera około 1,200 pakietów oprogramowania.
We współczesnych systemach Windows, istnieje specjalna wersja nazywana Windows PE. Możliwe jest uruchomienie go z płyty CD lub DVD oraz z innych nośników. System ten pozwala na uruchamianie dowolnych programów z wyjątkiem powłoki Windows Explorer. System ten wykorzystywany jest między innymi przez zestaw programów instalujących system Microsoft Windows na dysku twardym, ale pozwala również na normalną interaktywną pracę użytkownika.
Spis treści |
Mini-LiveCD
Mini-LiveCD, zwana także bootowalną wizytówką, to LiveCD umieszczony na CDROMie o kształtach wizytówki. Mini-LiveCD może zawierać 50 MB danych lub 100 MB skompresowanych danych. Jedną z najpopularniejszych dystrybucji Mini-LiveCD i często uznawana za najbardziej użyteczną jest Damn Small Linux
Emulacja
Istnieje wiele emulatorów, które pozwalają na wypróbowanie LiveCD bez potrzeby wypalania go na CD-ROMie i bootowania na komputerze. Najszerzej architekturę i386 wirtualizuje program VMware, Parallels Desktop (MacOSX), Parallels Workstation (Windows) oraz bezpłatny (do użytku domowego) VirtualBox, który nie ustępuje możliwościom programom komercyjnym. Inne platformy emulują programy QEMU, PearPC i Bochs, który potrafi emulować architekturę x86 jak i PowerPC. Niektóre dystrybucje systemu Linux (np. Damn Small Linux) można także uruchamiać na bezpłatnym Microsoft VirtualPC.
Wybrane systemy LiveCD
- AROS - inspirowany systemem komputerów Amiga
- Aurox Live - wersja live popularnej polskiej dystrybucji desktopowej.
- BackTrack - wersja dla hackerów, zawiera wiele narzędzi związanych z bezpieczeństwem
- ByzantineOS
- Cdlinux.pl - polska wersja systemu Linux uruchamiana bezpośrednio z płyty CD-ROM.
- Damn Small Linux - wersja charakteryzująca się małym rozmiarem (mniej niż 50 MB), doskonale sprawdza się na słabym sprzęcie.
- Freesbie
- Gnoppix - wersja Knoppix, w której domyślne środowisko graficzne (zamiast KDE) to GNOME
- Insert - Doskonałe narzędzie ratunkowe, możliwość umieszczenia na nośniku >= 50 MB, możliwość instalacji na pendrivie, posiada bogatą obsługę; sprzętu, systemów plików, i wiele narzędzi
- Knoppix - najpopularniejsza wersja Linuksa bootowalna z płyty CD
- Knoppix-STD - wersja przeznaczona do sprawdzania zabezpieczeń w sieci, wyposażona w wiele narzędzi
- LinOS
- Linux+ Live
- Linux-EduCD
- NimbleX - 199 MB Live CD
- Olá! Dom - polska dystrybucja Linuksa oparta na Kubuntu
- PapugLinux - 220 MB Live CD
- PCLinuxOS
- PHLAK - system zorientowany w kierunku zabezpieczeń
- SLAX
- SystemRescueCd - pozycja niezbędna w przypadku kłopotów z systemem operacyjnym. Ta oparta o system Gentoo wersja zawiera takie aplikacje jak: Gparted - program do edycji partycji, NTFS-3G - aplikacja do odczytu/zapisy sysetemu plików ntfs (popularnego w środowisku Windows, Testdisc - do sprawdzenia dysku i odzyskiwania partycji oraz narzędzia sieciowe takie jak np Samba, ping, czy nslookup. Wersja na systemy x86 zajmuje 163MB na PowerPC 103MB, a na komputery SPARC 83,1MB
- TeaM-TL - polska wersja przeznaczona dla piszących w TeXu i LaTeXu, zawiera prawie kompletną dystrybucję TeX Live oraz edytory i inne potrzebne narzędzia.
- Ubuntu
- Windows XP PE
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Światowa lista dystrybucji LiveCD i LiveDVD (ang): FrozenTech's LiveCD List
- Linux LiveCD