Wolna encyklopedia

Lotnisko Gdańsk-Wrzeszcz - nieistniejące dziś lotnisko w Gdańsku-Wrzeszczu zajmujące tereny dzisiejszych osiedli Zaspa-Młyniec oraz Zaspa-Rozstaje.

Spis treści

Historia

Początki

Łąki i nieużytki na ówczesnej granicy Wrzeszcza, Oliwy i Zaspy wzbudziły zainteresowanie wojska pruskiego już w 1829, kiedy to powstał tam poligon wojskowy. Około 1910 zostało wytyczone tam lotnisko, do użytku oddane w 1919, które było też pierwszym uruchomionym na terytorium współczesnej Polski. Po I wojnie światowej, w wyniku postanowień traktatu wersalskiego zdemilitaryzowano Wolne Miasto Gdańsk, tym samym przekształcając lotnisko w cywilne.

Lotnisko burzliwie się rozwijało i nabrało międzynarodowego znaczenia. Obsługiwało ono połączenia m.in. z Berlinem, Czerniachowskiem, Elblągiem, Królewcem, Hamburgiem, Leningradem, Lwowem, Malborkiem, Moskwą, Olsztynem, Słupskiem, Szczecinem i Warszawą; po II wojnie światowej: z Bydgoszczą, Katowicami, Krakowem, Rzeszowem, Szczecinem, Warszawą i Wrocławiem.

W latach 20. XX obszar lotniska powiększono do 100 ha, a na początku lat 30. pas startowy został przystosowany do lotów nocnych. Do lotniska doprowadzono również gdańską sieć tramwajową - pętla tramwajowa znajdowała się przy dzisiejszym skrzyżowaniu ulicy Kościuszki z al. Legionów w sąsiedztwie stadionu Gedani.

Rola w czasie II wojny światowej

W czasie II wojny światowej lotnisko we Wrzeszczu było jednym z najważniejszych obiektów niemieckiego lotnictwa wojskowego w tej części Europy. Lotnisko zostało mocno zniszczone przez bombardowania Aliantów, zaś po jego zajęciu, Rosjanie zbudowali tam bazę wojskową dla artylerii.

Okres powojenny

Wraz z końcem wojny odbudowano i częściowo rozbudowano zniszczone obiekty portu lotniczego, a także samą płytę lotniska. Po wojnie lotnisko stało się portem cywilno-wojskowym. Istniały połączenia zarówno do prawie wszystkich istniejących wówczas portów pasażerskich w kraju, jak i międzynarodowe, m.in. do Berlina, Budapesztu, Burgas, Kopenhagi, Sztokholmu i Warny.

Od 1951 dojazd do lotniska ułatwiała trójmiejska SKM, gdyż nieopodal zabudowań portu lotniczego powstał przystanek kolejowy Gdańsk Lotnisko (współcześnie: Gdańsk Zaspa).

Schyłek lotniska

Wraz z ekspansją terytorialną i przyłączeniem nowych gruntów w granice administracyjne miasta w 1973, zapadła decyzja o przeniesieniu portu lotniczego na skraj miasta - nieopodal wsi Rębiechowo. Ostatecznie lotnisko Gdańsk-Wrzeszcz przestało istnieć w 1974, kiedy to przystąpiono do budowy na jego terenach wielkiego zespołu mieszkaniowego Zaspa. Zostało zastąpione przez Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy.

Pozostałości po lotnisku

Pas startowy na Zaspie (Al. Jana Pawła II)

Śladów po dawnym lotnisku jest na terenach dzisiejszej Zaspy sporo i widoczne są one gołym okiem.

Jednym z takich śladów jest częściowo rozbudowany hangar przy al. Rzeczypospolitej, w którym obecnie znajduje się niewielkie centrum handlowe ETC. Do niedawna istniały także dwa mniejsze hangary przy ul. Hynka, lecz rozebrano je w związku z budową budynku mieszkalnego.

Inną pozostałością jest pas startowy zaadaptowany na drogowy odcinek lotniskowy w ciągu al. Jana Pawła II wiodący od ul. Hynka do al. Rzeczypospolitej. Prawdopodobnie jednak w najbliższych latach nawierzchnia w tym miejscu zostanie wymieniona na asfaltową, gdyż obecna jest w bardzo złym stanie, który zagraża bezpieczeństwu jazdy. Między jezdniami al. Jana Pawła II na tym odcinku mieścił się bazar, który został zlikwidowany w związku z planami zabudowy ostatnich pozostalości pasa lotniczego.

Wzdłuż al. Jana Pawła II, od al. Rzeczypospolitej do ul. Meissnera, również zachował się fragment pasu startowego. Do niedawna był wykorzystywany przez motocyklistów oraz osoby uczące się jazdy samochodem, lecz zostało to uniemożliwione przez postawienie na pasie kilku rzędów betonowych brył w kształcie walców.

Zobacz też

Linki zewnętrzne