Wolna encyklopedia
| Lubaczów | |||
|
|||
| Województwo | podkarpackie | ||
| Powiat | lubaczowski | ||
| Gmina - rodzaj |
Lubaczów miejska |
||
| Założono | ?? (pierwsza wzmianka 1214) | ||
| Prawa miejskie | 1376 | ||
| Burmistrz | Jerzy Zając (e-mail) |
||
| Powierzchnia | 26 km² | ||
| Położenie (punkt) | 50° 10' N 23° 07' E |
||
| Ludność (2006) • liczba • gęstość |
12 844 495,8 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
16 | ||
| Kod pocztowy | 37-600 | ||
| Tablice rejestracyjne | RLU | ||
| Położenie na mapie Polski |
|||
| TERC10 (TERYT) |
3182509011 | ||
| Miasta partnerskie | |||
|
Urząd miejski3
ul. Rynek 26 37-600 Lubaczówtel. 16 632-80-10; faks 16 632-11-91 (e-mail) |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Lubaczów (ukr. Любачів) – miasto i gmina w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, położone na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, u ujścia rzeczki Sołotwy do Lubaczówki (dopływu Sanu), blisko granicy państwa z Ukrainą. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa przemyskiego.
Miasto stanowi centrum życia społeczno-gospodarczego i kulturalnego regionu. Jest samodzielną gminą miejską, a równocześnie siedzibą władz dużej gminy wiejskiej, obejmującej 21 okolicznych miejscowości, siedzibą powiatu i diecezji. Na terenie miasta znajdują się banki, biura adwokackie i notarialne, jednostki szkoleniowo-usługowe, organizacje społeczne, polityczne i zawodowe.
Według danych z 1 marca 20062, miasto miało 12 834 mieszkańców.
Lubaczów sąsiaduje z gminą Oleszyce, gminą Lubaczów i gminą Cieszanów.
Spis treści |
Geografia
Zasadnicza, a zarazem najstarsza historycznie ukształtowana część miasta, tworząca małe śródmieście, usadowiła się na wysoczyźnie pomiędzy Sołotwą a Lubaczówką. Niespełna 0,5 km na południowy wschód od tego centrum, po lewej stronie Lubaczówki wznosi się wzgórze dawnego grodu, nazywane zamkiem. Dookoła śródmieścia umiejscowione są zespoły zabudowy o charakterze podmiejskim, tworzące jego części, osiedla i przysiółki. Na zachodnim krańcu miasta leży Zaprzekop. Na południowym wschodzie, po lewej stronie Lubaczówki, rozciąga się Ostrowiec, będący niegdyś oddzielną wsią, a na zachodzie przysiółek Mazury. W tej części miasta znajduje się park miejski z pozostałościami zamku oraz muzeum.
Według danych z roku 20066, Lubaczów ma obszar 26 km², w tym:
- użytki rolne: 72%
- użytki leśne: 11%
Miasto stanowi 1,97% powierzchni powiatu.
Z Lubaczowa prowadzą drogi do Korczowej (przejście graniczne z Ukrainą – 25 km) i dalej do: Przemyśla, Jarosławia do drogi E40, Bełżca i dalej do Tomaszowa Lubelskiego lub przejścia granicznego w Hrebennem (50 km), Horyńca-Zdroju, granicy państwa w Budomierzu (planowane przejście graniczne – 12 km).
Demografia
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 12 834 | 100 | 6463 | 51,7 | 6033 | 48,3 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
485,8 | 251,3 | 234,6 | |||
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1309,28 zł.
Historia
Pierwsza wzmianka o Lubaczowie pochodzi z 1214 roku. Wówczas na mocy traktatu spiskiego zawartego pomiędzy Leszkiem Białym, księciem krakowskim i sandomierskim, a królem węgierskim Andrzejem, gród otrzymał wojewoda Pakosław Lasocic. Początkowo istniał pod nazwą Lubacew (Ljubacew). Od 1376 utwala się forma Lubaczów. Prawa miejskie uzyskał w 1377. Po śmierci ostatniego księcia rawsko-mazowieckiego, miasto przeszło w 1462 pod zarząd królewski. Starostwu lubaczowskiemu liczne przywileje nadał w 1523 król Zygmunt Stary. Marcin Broniowski, burgrabia krakowski i dworzanin królewski, nagrodzony został przez Jana Olbrachta starostwem w Lubaczowie i wójtostwami potwierdzonymi także przez Zygmunta Starego, które utorowały drogę do dworu królewskiego następnym z rodu.
Podczas wyprawy Sobieskiego na czambuły w ramach wojny polsko-tureckiej 1672-1676, w czasie działań operacyjnych bitwy pod Niemirowem miały miejsce tu potyczki 7-8 października 1672.
Od 1772 miasto znajdowało się pod zaborem austriackim aż do 1918. W 1817 dobra starościńskie sprzedano, a w 1868 władze austriackie przeniosły urzędy do Cieszanowa. Po I wojnie miasto uzyskało rangę powiatu.
W obronie Galicji Wschodniej przed Ukraińcami w grudniu 1918 roku, toczyły się tu walki, w których brała udział m.in. 3 kompania. Ks. mjr Stanisław Sinkowski wtedy szedł w tyralierze z atakującymi żołnierzami, opatrywał i wynosił rannych, pomagał strzelającym, wygłaszał przemówienia zagrzewając żołnierzy do walki, oraz służył jako kapłan.
Podhalańska 21 Dywizja Piechoty Górskiej ze swoim dowódcą gen. Bryg. Józefem Kustroniem znalazła się na Ziemi Lubaczowskiej 14 września 1939r. i miała za sobą 13 dni morderczych bojów i przemarszów siedemnastu tysięcy stanu wyjściowego. W Lubaczowskim walczyło ok. 3500 – 4000 żołnierzy WP, mających na wyposażeniu 47 ciężkich karabinów maszynowych, 19 działek przeciwpancernych, 13 dział, 3 czołgi „Vickers”. 21 DPG w Lubaczowskim przeorganizowała się i stoczyła tu ciężkie walki z Niemcami.16 września 1939 dywizja, usiłując przebić się, stoczyła zaciekłą walkę pod Oleszycami z przeważającą niemiecką 45. Dywizją Piechoty. Około godz. 14 w lesie między Koziejówką a Ułazowem generał Kustroń został zabity, uczestnicząc w ataku podczas próby przebicia.
Miasta partnerskie
Honorowi obywatele
- Kazimierz Górski
- Ruth Zuther
- Ks. Kard. Marian Jaworski
- Ks. Stanisław Skorodecki
- Robert Korzeniowski
- Klaus-Dieter Feindt
- Jan Paweł II
- Istvan Kovács
- Belá Döcsakovszky
Sport
- Miejski Ośrodek Sportu
- Miejski Klub Sportowy Pogoń-Sokół
- Uczniowskie Kluby Sportowe
- Siatkówka mężczyzn III liga
- Powiatowe Centrum Kultury i Sportu
Kultura
- Muzeum Kresów
- Miejski Dom Kultury
- Miejska Biblioteka Publiczna
- Biblioteka Pedagogiczna
- Powiatowe Centrum Kultury i Sportu
Oświata
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. Stanisława Dąbka
- Szkoła Podstawowa nr 2 im. Obrońców Lubaczowa
- Publiczne Gimnazjum nr 1 im. mjra Przemysława Inglota
- Publiczne Gimnazjum nr 2 im. Króla Jana III Sobieskiego
- Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki
- Zespół Szkół im. gen. Józefa Kustronia
Parafie
- Parafia św. Stanisława Biskupa w Lubaczowie z konkatedrą bł. Jakuba Strzemię diecezji zamojsko-lubaczowskiej
- Parafia św. Karola Boromeusza w Lubaczowie
Media
- Twoje Radio Lubaczów
- Lubaczowski Portal Internetowy e-lubaczow.com
- Serwis Sportowy Powiatu Lubaczowskiego
Galeria
Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- Mapa turystyczna Lubaczowa
- Lubaczów na starych mapach
Zobacz też
Miasta: Cieszanów • Lubaczów • Narol • Oleszyce
Gminy miejskie: Lubaczów
Gminy miejsko-wiejskie: Cieszanów • Narol • Oleszyce
Gminy wiejskie: Horyniec-Zdrój • Lubaczów • Stary Dzików • Wielkie Oczy
