Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji - Wikipedia, wolna encyklopedia

Wolna encyklopedia

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować
Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

**Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA)**

Minister	Grzegorz Schetyna
Sekretarz stanu	Tomasz Siemoniak
Rok założenia	1918
Adres	ul. Stefana Batorego 5 PL-02-591 Warszawa
Strona internetowa	http://www.mswia.gov.pl

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, urząd administracji rządowej nadzorujący i kierujący głównymi organami administracyjno-porządkowe w Polsce, utworzone w 1918 jako Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. W 1996, w ramach reformy centrum administracyjno-gospodarczego Rządu, do struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przyłączono dział administracji. W wyniku zmian organizacyjnych nadzór nad Urzędem Ochrony Państwa przekazany został Prezesowi Rady Ministrów. Na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 1996 utworzono Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Historia MSW

Pierwsze struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych zostały powołane za zgodą władz Niemiec i Austro-Węgier 3 stycznia 1918.
Do zadań nowej struktury należało –

Ogólny zarząd krajowy
Dozór samorządu terytorialnego
Nadzór nad prasą i wszelkimi stowarzyszeniami
Sprawy policji

Druga Rzeczpospolita (1918-1939)

Ministrowie spraw wewnętrznych II Rzeczypospolitej

Stanisław Thugutt 17 listopada 1918 – 16 stycznia 1919
Stanisław Wojciechowski 16 stycznia 1919 – 9 grudnia 1919
Stanisław Wojciechowski 13 grudnia 1919 – 9 czerwca 1920
Józef Kuczyński (kierownik) 23 czerwca 1920 – 24 lipca 1920
Leopold Skulski 24 lipca 1920 – 28 czerwca 1921
Władysław Raczkiewicz 28 czerwca 1921 – 13 września 1921
Stanisław Downarowicz 19 września 1921 – 5 marca 1922
Antoni Kamieński 10 marca 1922 – 6 czerwca 1922
Antoni Kamieński 28 czerwca 1922 – 31 lipca 1922
Antoni Kamieński 31 lipca 1922 – 16 grudnia 1922
Władysław Sikorski 16 grudnia 1922 – 26 maja 1923
Władysław Kiernik 28 maja 1923 – 15 grudnia 1923
Władysław Sołtan 17 grudnia 1923 – 21 marca 1924
Zygmunt Hübner 21 marca 1924 – 17 listopada 1924
Cyryl Ratajski 17 listopada 1924 – 14 czerwca 1925
Władysław Raczkiewicz 15 czerwca 1925 – 13 listopada 1925
Władysław Raczkiewicz 20 listopada 1925 – 5 maja 1926
Stefan Smólski 10 maja 1926 – 15 maja 1926
Kazimierz Młodzianowski 15 maja 1926 – 8 czerwca 1926
Kazimierz Młodzianowski 8 czerwca 1926 – 24 listopada 1926
Kazimierz Młodzianowski 27 września 1926 – 30 września 1926
Felicjan Sławoj Składkowski 2 października 1926 – 27 czerwca 1928
Felicjan Sławoj Składkowski 27 czerwca 1928 – 13 kwietnia 1929
Felicjan Sławoj Składkowski 14 kwietnia 1929 – 29 grudnia 1929
Henryk Józewski 29 grudnia 1929 – 17 marca 1930
Henryk Józewski 29 marca 1930 – 3 czerwca 1930
Felicjan Sławoj Składkowski 3 czerwca 1930 – 23 sierpnia 1930
Felicjan Sławoj Składkowski 25 sierpnia 1930 – 4 grudnia 1930
Felicjan Sławoj Składkowski 4 grudnia 1930 – 26 maja 1931
Felicjan Sławoj Składkowski 27 maja 1931 – 23 czerwca 1931
Bronisław Pieracki 23 czerwca 1931 – 9 maja 1933
Bronisław Pieracki 10 maja 1933 – 13 maja 1934
Bronisław Pieracki 15 maja 1934 – 15 czerwca 1934
Leon Kozłowski 16 czerwca 1934 – 28 czerwca 1934
Marian Zyndram-Kościałkowski 28 czerwca 1934 – 28 marca 1935
Marian Zyndram-Kościałkowski 28 marca 1935 – 12 października 1935
Władysław Raczkiewicz 13 października 1935 – 15 maja 1936
Felicjan Sławoj Składkowski 16 maja 1936 – 30 września 1939

MSW PRL

W wyniku likwidacji Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w 1954, zostały powołane dwie odrębne struktury, Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Już dwa lata później, czyli w 1956, dokonano następnych zmian, (między innymi) Ustawą z dnia 13 listopada 1956 został rozwiązany Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego, a kompetencje dotychczas mu podległe – walka ze szpiegostwem, dywersją, terrorem, oraz inne wrogie działania skierowane przeciwko PRL, przeszły w zakres działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Pieczęć: Minister Spraw Wewnętrznych	Pieczęć: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Centrum Wyszkolenia	Pieczęć: MSW, Departament Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego	Pieczęć: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Biuro paszportów
Pieczęć: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

Zmiany w strukturze w 1956

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 listopada 1956, ustalono następujące jednostki organizacyjne MSW –

Jednostki o charakterze pionów organizacyjnych

Komenda Główna Milicji Obywatelskiej
Komenda Główna Straży Pożarnych
Komenda Główna Terenowej Obrony Przeciwlotniczej
Główny Zarząd Geodezji i Kartografii
Centralny Zarząd Służby Zdrowia

Jednostki Organizacyjne Wojsk Wewnętrznych

Dowództwo Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dowództwo Wojsk Ochrony Pogranicza
Zarząd Informacji Wojsk Wewnętrznych

Pozostałe jednostki Ministerstwa

Jednostki związane ze Służbą Bezpieczeństwa

Gabinet Ministra
Główny Inspektorat
Departament I (ds. wywiadu)
Departament II (ds. kontrwywiadu)
Departament III (do spraw walki z działalnością antypaństwową w kraju)
Departament IV (organizacje religijne i mniejszości narodowe)
Departament V (przemysł, Solidarność w zakładach pracy)
Departament VI (rolnictwo, gospodarka żywnościowa, Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych Solidarność)
Departament Społeczno-Administracyjny)
Departament Wojskowy
Biuro Nadzoru nad Orzecznictwem Karno-Administracyjnym
Biuro Paszportów Zagranicznych
Biuro Ochrony Rządu
Biuro T (Techniki Operacyjnej)
Biuro Ewidencji Operacyjnej
Biuro A (szyfrów)
Biuro B (obserwacji zewnętrznej)
Biuro W (perlustracji i korespondencji)
Biuro Śledcze
Biuro Rejestracji Cudzoziemców
Departament Kadr i Szkolenia
Główny Inspektorat Ochrony Przemysłu
Samodzielny Wydział Organizacji

Jednostki usługowe

Departament Finansowy
Departament Inwestycji
Zarząd Zaopatrzenia
Zarząd Transportowy
Zarząd Łączności
Zarząd Uzbrojenia
Zarząd Organizacyjno-Wojskowy
Zarząd Spraw Socjalnych i Kultury
Centralne Archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
Główny Inspektorat Ochrony Przemysłu
Zarząd Administracyjno-Gospodarczy
Biuro Głównego Komitetu Przeciwpowodziowego

Do Wojewódzkich Komend Milicji Obywatelskiej włączono następujące jednostki organizacyjne

Wydział II (ds. kontrwywiadu)
Wydział III (ds. działalności antypaństwowej w kraju)
Wydział (Samodzielna sekcja) Ewidencji Operacyjnej)
Wydział (Samodzielna sekcja) (T) Techniki Operacyjnej
Wydział (Samodzielna sekcja) (B) Obserwacji
Wydział (Samodzielna sekcja) Śledczy
Samodzielna Sekcja W (perlustracji i korespondencji)
Samodzielna Sekcja A (szyfrów)

Do Powiatowych Komend Milicji Obywatelskiej włączono Referaty ds. kontrwywiadu i walki z działalnością antypaństwową w kraju

Szefowie służb MSW na 25 maja 1982

Minister – gen. dyw. Czesław Kiszczak
I Zastępca Ministra Podsekretarz Stanu – gen. dyw. Bogusław Stachura
Szef Służby Bezpieczeństwa, Podsekretarz Stanu – gen. bryg. Władysław Ciastoń
Szef Służby Wywiadu i Kontrwywiadu podsekretarz stanu – gen. bryg. Władysław Pożoga
Szef Służby Zabezpieczenia Materiałów podsekretarz stanu – gen. bryg. Stanisław Zaczkowski
Komendant Główny Milicji Obywatelskiej – gen. bryg. Józef Beim
Szef Wojsk MSW Dyrektor Generalny – gen. bryg. L. Czybiński
Szef Służby Kadr i Doskonalenia Zawodowego Dyrektor Generalny – gen. bryg. B. Jedynak
Szef Służby Zabezpieczenia Operacyjnego Dyrektor Generalny – gen. bryg. K. Straszewski
Szef Służby Polityczno-Wychowawczej Dyrektor generalny – gen. bryg. E. Tarała

Schemat organizacyjny MSW w dniu 15 lutego 1990

Minister Spraw Wewnętrznych
Polityczny Komitet Doradczy Ministra Spraw Wewnętrznych
Sekretariat Polityczny Komitetu Doradczego Ministra SW
Komitet Koordynacyjny Rady Ministrów ds. przestrzegania prawa
I Zastępca Ministra SW
Zespół Doradców
Podsekretarz Stanu
Gabinet Ministra
GIM
Departament Finansów
Nieetatowy Zespół Doradców ds. Reformy Systemu Bezpieczeństwa Państwa

DEPARTAMENTY I SŁUŻBY

Szef Służby Wywiadu i Kontrwywiadu
- Departament Wywiadu
- Departament Kontrwywiadu
- Biuro Szyfrów
- Wojska Ochrony Pogranicza
Szef Służby Bezpieczeństwa
- Departament Ochrony Konstytucjnego Porządku Państwa
- Departament Ochrony Gospodarki
- Departament Studiów i Analiz
- Biuro Śledcze
- Biuro Ochrony Rządu
- Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
- Zarząd WSW Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
Departament Społeczno-Administracyjny
- Biuro Prawne
- Zarząd I MOB
- Rzecznik Prasowy
- Wydział Prasowy
Szef Służby Milicji Obywatelskiej
- Departament Prewencji i Porządku Publicznego
- Departament Kryminalny
- Biuro Informacji i Planowania Działalności MO
- Biuro Ruchu Drogowego
- Biuro Dochodzeniowe-Śledcze
- Instytut Kryminalistyki
- Przejściowe Biuro Paszportów
Szef Służby Kadr i Szkolenia Wychowawczego
- Departament Kadr
- Departament Szkolenia I Wychowania
- Rada ds. Wychowania Fizycznego i Sportu
- Redakcja W Służbie Narodu
- Akademia Spraw Wewnętrznych
- Ośrodek Doskonalenia Kadr Kierowniczych MSW w Łodzi i inne ośrodki szkolenia.
Szef Służby Zabezpieczenia Operacyjnego
- Departament Techniki
- Biuro B – Obserwacji
- Zarząd Łączności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
- Biuro C – Centralne Archiwum
- Departament PESEL
- Rada Naukowo Techniczna
Szef Służby Zabezpieczenia Materiałowego
- Departament Gospodarki Materiałowo Technicznej
- Departament Inwestycji
- Departament Zdrowia i Spraw Socjalnych
- Zarząd Administracyjno-Gospodarczy
- Komenda Główna Straży Pożarnych

Stan osobowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL

Dane pochodzą z lat 1980-1990.

Służba Bezpieczeństwa (SB) – 24 390
Milicja Obywatelska (MO) – 62 276
Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO) – 12 566
Jednostki administracyjno-gospodarcze – 20 673
Szkoły resortu (MSW), kadra + słuchacze – 4 594

Ministrowie bezpieczeństwa publicznego

Stanisław Radkiewicz, (ur. 1903, zm. 1987), (PPR) od 21 lipca 1944 do 7 grudnia 1954 kierownik resortu PKWN, od 31 grudnia 1944 minister

Ministrowie spraw wewnętrznych PRL

Władysław Wicha, (ur. 1904, zm. 1984), (PZPR) od 7 grudnia 1954 do 12 grudnia 1964
Mieczysław Moczar, (ur. 1913, zm. 1986), (PZPR) od 12 grudnia 1964 do 15 lipca 1968
Kazimierz Świtała (PZPR) od 15 lipca 1968 do 13 lutego 1971
Franciszek Szlachcic, (ur. 1920, zm. 1990), (PZPR) od 13 lutego 1971 do 22 grudnia 1971
Wiesław Ociepka, (ur. 1922, zm. 1973), (PZPR) od 22 grudnia 1971 do 28 lutego 1973
Stanisław Kowalczyk, (ur. 1924, zm. 1998), (PZPR) od 22 marca 1973 do 8 października 1980
Mirosław Milewski, (ur. 1928, zm. 2008), (PZPR) od 8 października 1980 do 31 lipca 1981
Czesław Kiszczak (PZPR) od 31 lipca 1981 do 31 grudnia 1989

III Rzeczpospolita

W 1989 nastąpiła zmiana w systemie politycznym Polski. Naczelnym organem administracji państwowej realizującym politykę państwa w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego stał się Minister Spraw Wewnętrznych, którego Urząd powołano ustawą która weszła w życie 10 maja 1990. W 1996, w ramach reformy centrum administracyjno-gospodarczego rządu do struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przyłączono dział administracji.

Kierownictwo

Grzegorz Schetyna – minister spraw wewnętrznych i administracji, wicepremier od 16 listopada 2007
Tomasz Siemoniak – Sekretarz stanu od 26 listopada 2007
Witold Drożdż – podsekretarz stanu od 16 listopada 2007, Pełnomocnik Rządu do Spraw Przygotowania Organów Administracji Państwowej do Współpracy z Systemem Informacyjnym Schengen i Systemem Informacji Wizowej od 26 listopada 2007
Adam Rapacki – podsekretarz stanu od 20 listopada 2007
Piotr Stachańczyk – podsekretarz stanu od 20 listopada 2007
Antoni Podolski – podsekretarz stanu od 15 stycznia 2008, dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa od 2 sierpnia 2008
Zbigniew Sosnowski – podsekretarz stanu od 1 marca 2008
Jan Węgrzyn – dyrektor generalny od 3 grudnia 2007

Gabinet Polityczny Ministra

Piotr Targiński – szef Gabinetu Politycznego

Struktura

Siedziba

ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa

Przypisy

Źródła

Henryk Piecuch – Akcje Specjalne: Od Bieruta do Ochaba, Agencja Wydawnicza CB Warszawa 1996
Henryk Dominiczak – Organy bezpieczeństwa PRL 1944-1990. Rozwój i działalność w świetle dokumentów MSW, Warszawa 1997
Filip Musiał – Podręcznik bezpieki, IPN Kraków 2007
Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t.1, 1944-1956, red. K. Szwagrzyk, IPN Warszawa 2004
Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t.2, 1956-1975, red. P. Piotrowski, IPN Warszawa 2006
Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, t.3, 1975-1990, red. P. Piotrowski, IPN Warszawa 2008
Instrukcje pracy operacyjnej aparatu bezpieczeństwa (1945-1989), red. T. Ruzikowski, IPN Warszawa 2004
Aparat bezpieczeństwa w latach 1944-1956. Taktyka, strategia, metody, cz. I: Lata 1945-1947, oprac. A. Paczkowski, Warszawa 1994
Aparat bezpieczeństwa w latach 1944-1956. Taktyka, strategia, metody, cz. II: Lata 1948-1949, oprac. A. Paczkowski, Warszawa 1996
Aparat bezpieczeństwa w Polsce w latach 1950-1952. Taktyka, strategia, metody, oprac. A. Dudek, A. Paczkowski, Warszawa 2000
Aparat bezpieczeństwa w Polsce w latach 1953-1954. Taktyka, strategia, metody, oprac. G. Majchrzak, A. Paczkowski, Warszawa 2004