Wolna encyklopedia

Ten artykuł dotyczy Macedonii Greckiej (regionu Grecji). Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.


Μακεδονία
Makedonía
Macedonia
Flag of Greece Greek Macedonian Flag
Hymn: Μακεδονία ξακουστή
(Sławna Macedonio)
Macedonia's location in south-eastern Europe Macedonia's location in Greece
 
Stolica Saloniki
Region Macedonia Zachodnia
Macedonia Środkowa
Macedonia Wschodnia
Powierzchnia 34,231 km²
Liczba ludności 2,625,681 (2005)
gęstość zaludnienia 77/km²


Macedonia (Macedonia Grecka i Macedonia Egejska ) (po grecku Μακεδονία i Ελληνική Μακεδονία Makedonia i Elliniki Makedonia) - region historyczno-geograficzny w Grecji.


Spis treści

Etymologia nazwy

Według greckiej mitologii, Makedon (Μακεδών / Μακηδών, transl. Makedōn / Makēdōn) był pierwszym przywódcą Macedonów (Μακεδόνες - Makedónes), jednego z odłamów plemienia Makednoi (Μακεδνοί), które zasiedliło zachodnią, południową i środkową część regionu oraz założyło Królestwo Macedonu. Według Herodota, Makednoi byli odłamem Dorów. Wszystkie nazwy pochodzą najprawdopodobniej od doryckiego przymiotnika makednós (μακεδνός), oznaczającego "wysoki". Zarówno Macedonowie jak i Makednoi uchodzili za ludzi wysokich i bardzo prawdopodobne jest, że chciano to zaznaczyć w nazwie plemienia.


Historia

Gwiazda z Werginy - godło Macedonii Greckiej [1]
Dzieje Macedonii w starożytności opisane są w artykule Starożytna Macedonia.

Ludność

Macedonia zamieszkana jest w znaczej większości przez (98%) macedońskich Greków. Dokładna liczebność mniejszości etnicznych nie jest znana.[1] Należą do nich Wołosi i Macedończycy, których obecność wzbudza w Grecji kontrowersje( porównaj Greece Against its Macedonian Minority.The "Rainbow" Trial. ETEPE Athens, 1998) oraz Bułgarzy. Osób tych według spisu ludności z 2001 było 962- dotyczyło to osób posiadajacych paszport Republiki Macedonii, nowsze dane nie są znane.

Geografia

Biała Wieża, Saloniki


Położenie

Leży na północy Grecji, nad Morzem Egejskim. Na terenie Macedonii leży pasmo gór Pindos, Nizina Salonicka, Półwysep Chalcydycki oraz góry Rodopy.


Podział administracyjny greckiej Macedonii

Zobacz więcej w osobnym artykule: podział administracyjny Grecji.

Macedonia jest podzielona na 3 regiony administracyjne (περιφέρεια - periféria, l.mn. περιφέρειες - periféries), które dzielą się na 13 departamentów (νομός - nomós, l. mn. νομοί - nomí).

Położenie Grecji Macedonii

. Macedonia Zachodnia (Δυτική Μακεδονία - Ditiki Makedonia)

. Macedonia Środkowa (Κεντρική Μακεδονία - Kendriki Makedonia)

. Macedonia Wschodnia i Tracja (Ανατολική Μακεδονία και Θράκη - Anatoliki Makedonia kie Thraki)

W części trackiej także: Ksanti, Rodhopi i Ewros.

Góra Athos (Ayion Oros) na półwyspie Chalkidiki ma status okręgu autonomicznego.

Główne miasta

Największe miasta Macedonii liczące ponad 25 tys. mieszkańców:

miasto (Nazwa polska) miasto (Nazwa grecka) liczba mieszkańców (2006)
1 Saloniki (Stolica) Θεσσαλονίκη (Πρωτεύουσα) 1 000 000
2 Kawala Καβάλα 63 774
3 Katerini Κατερίνη 56 434
4 Seres Σέρρες 56 145
5 Drama Δράμα 55 632
6 Kozani Κοζάνη 49 812
7 Weria Βέροια 47 411
8 Ptolemaida Πτολεμαΐδα 36 393
9 Giannitsa Γιαννιτσά 31 442
10 Edessa Έδεσσα 25 619

Gospodarka

W Macedonii znajdują się ośrodki przemysłu spożywczego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego. W Macedonii występują złoża węgla brunatnego i rud żelaza. Prowadzona jest uprawa pszenicy, kukurydzy, jęczmienia, ryżu, bawełny, winorośli tytoniu szlachetnego oraz wypas owiec i kóz.

Sławna Macedonio

Sławna Macedonio (po grecku Μακεδονία ξακουστή, czytaj Makedonia Ksakusti) - patriotyczna pieśń pochodząca z Grecji, będąca nieformalnym hymnem regionu w północnej Grecji - Macedonii (nie mylić z Macedonią - państwem!). Na podstawie pieśni tej powstał także grecki taniec Makedonia, który tańczy własnie przy niej. Tytuł pieśni pochodzi od pierwszych jej słów, Makedonia ksakusti (po grecku Sławna Macedonio).


Alfabet grecki Alfabet łaciński Polskie tłumaczenie

Μακεδονία ξακουστή
του Αλεξάνδρου η χώρα,
που έδιωξες τους βάρβαρους
κι ελεύθερη είσαι τώρα!

Ησουν και θα σαι ελληνική,
ελλήνων το καμάρι,
κι εμείς τα Ελληνόπουλα
σου πλέκουμε στεφάνι!

Οι Μακεδόνες δεν μπορούν
να ζούνε σκλαβομένοι,
όλα και αν τα έχασαν
η λεφτεριά τους μένει!

Makedonia ksakusti
Tu Aleksandru i hora,
Pu ediokses tus varvarus
Ki elefteri ise tora!

Isun ke tha se elliniki
Ellinon tu kamari,
Ki emis ta Ellinopula
Su plekume stefani!

I Makedones ten borun
Na zune sklavomeni,
Ola ke an ta ehasan
I lefteria tus menei!

Sławna Macedonio,
Ojczyzno Aleksandra,
Odwróciłaś się od barbarzyńców,
Teraz jesteś wolna!

Byłaś i będziesz grecka,
A Grecy są dumni z Ciebie,
I my, greckie dzieci,
Uplotliśmy dla Ciebie koronę!

Macedończycy nie mogą
Żyć zniewoleni,
Wszystko oni (Turcy) mogą zgubić
Ale wolność im (Macedończykom) pozostanie!

Linki zewnętrzne

Makedonia Ksakusti mp3
Makedonia Ksakusti w wykonaniu greckiej kapeli wojskowej

  1. Floudas, Demetrius Andreas; 24 (1996) Journal of Political and Military Sociology, 285; "A Name for a Conflict or a Conflict for a Name? An Analysis of Greece's Dispute with FYROM”

Linki zewnętrzne

Źródło: „haslo,Macedonia_(Grecja)