Wolna encyklopedia

Spis treści

Macierz przekształcenia liniowegomacierz będąca wygodnym zapisem przekształcenia liniowego dwóch skończeniewymiarowych przestrzeni liniowych nad tym samym ciałem. Zachodzący izomorfizm sprawia, że mnożeniu macierzy oraz domnażaniu wektorów odpowiada składanie przekształceń i obliczanie wartości przekształcenia na wspomnianym wektorze.

Definicja

Niech:

Wtedy każdy wektor \varphi (\alpha _{j}) należy do przestrzeni V dla 1\leq j\leq m, więc musi mieć on jednoznaczne przedstawienie w postaci wektorów bazy przestrzeni V, tj.

\varphi (\alpha _{j})=\sum_{i=1}^n a_{i,j}\beta_{i}.

Jeżeli współczyniki a_{1,j},\ a_{2,j},...,a_{n,j} tego rozkładu zapiszemy jako j-tą kolumnę (j = 1,2,...,m) macierzy A, to operatorowi \varphi przyporządkujemy n\times m skalarów ai,j(\ 1\leq i\leq n,\ 1\leq j\leq m), czyli macierz


A_{n \times m}=\begin{bmatrix}
a_{1,1}&a_{1,2}&\dots&a_{1,m}\\
a_{2,1}&a_{2,2}&\dots&a_{2,m}\\
\vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
a_{n,1}&a_{n,2}&\dots&a_{n,m}\\
\end{bmatrix}

o współczynnikach z ciała K.

Macierz A nazywamy macierzą przekształcenia liniowego \varphi w bazach BU = (α12,...,αm) i BV = (β12,...,βn).

Innymi słowy, j-ta kolumna macierzy A zawiera współrzędne \varphi(\alpha_j) (czyli współrzędne wartości przekształcenia liniowego \varphi na j-ym wektorze bazy BU) w bazie BV.

Przykład

Niech:

Znajdźmy macierz przekształcenia h w bazach B1,B2. Najpierw szukamy wartości h na wektorach z bazy B1:

Znajdujemy teraz ich współrzędne w bazie B2:

Wobec tego macierz h w bazach B1,B2 jest postaci: 
A=\begin{bmatrix}
2 & 3\\
-2 & 3\\
2 & -6 \\
\end{bmatrix}
.

Wartość przekształcenia na wektorze

Jeżeli A=\begin{bmatrix}
a_{1,1}&a_{1,2}&\dots&a_{1,m}\\
a_{2,1}&a_{2,2}&\dots&a_{2,m}\\
\vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
a_{n,1}&a_{n,2}&\dots&a_{n,m}\\
\end{bmatrix} jest macierzą przekształcenia liniowego \varphi:U\to V w bazach BU,BV oraz wektor x\in U ma w bazie BU współrzędne: x_{B_U}=\begin{bmatrix}
x_1\\
x_2\\ 
\vdots
\\x_m\end{bmatrix}, to \varphi(x) ma w bazie BV współrzędne: A\cdot x_{B_U} = 
\begin{bmatrix}
a_{1,1}&a_{1,2}&\dots&a_{1,m}\\
a_{2,1}&a_{2,2}&\dots&a_{2,m}\\
\vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
a_{n,1}&a_{n,2}&\dots&a_{n,m}\\
\end{bmatrix} \cdot
\begin{bmatrix}
x_1\\
x_2\\ 
\vdots
\\x_m\end{bmatrix}
.

Przykład

Weźmy przekształcenie liniowe h: \mathbb R^2 \to \mathbb R^3 i bazy B_1=\left((2,0),(0,3)\right), B_2=\left\{ (1,1,1),(1,1,0),(1,0,0) \right\} jak w poprzednim przykładzie. Jego macierz w tych bazach to:


A=\begin{bmatrix}
2 & 3\\
-2 & 3\\
2 & -6
\end{bmatrix}
.

Znajdźmy wartość h na wektorze x=\begin{bmatrix}
6 \\
0,3 \end{bmatrix}.

Wektor x ma w bazie B1 współrzędne: x=\begin{bmatrix}
3 \\
0,1 \end{bmatrix}.

Zatem h(x) ma w bazie B2 współrzędne: \begin{bmatrix}
2 & 3\\
-2 & 3\\
2 & -6
\end{bmatrix} \cdot 
\begin{bmatrix}
3 \\0,1 \end{bmatrix}
= 
\begin{bmatrix}
6,3\\
-5,7\\
5,4
\end{bmatrix}
.

Zobacz też