Wolna encyklopedia
| Manganian(VII) potasu | ||||||||||
|
||||||||||
 Struktura cząstek |
||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | ||||||||||
| Manganian(VII) potasu | ||||||||||
| Inne nazwy | nadmanganian potasu kalium hypermanganicum kalium permanganicum |
|||||||||
| Wzór sumaryczny | KMnO4 | |||||||||
| Masa molowa | 158,04 g/mol | |||||||||
| Wygląd | drobne ciemnofioletowe kryształy | |||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||
| Numer CAS | 7722-64-7 | |||||||||
|
||||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||||
   |
||||||||||
| Klasyfikacja UE | Treść oznaczeń: O - silny utleniacz Xn - szkodliwy N - groźny dla środowiska |
|||||||||
| NFPA 704 |
0
2
0
Ox
|
|||||||||
| Zwroty ryzyka | R8, R22, R50/53 | |||||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S2, S60, S61 | |||||||||
| Numer RTECS | SD6475000 | |||||||||
| Podobne związki | ||||||||||
| Inne kationy | dichromian potasu | |||||||||
| Podobne związki | nadmanganian amonu | |||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||||
Manganian(VII) potasu (nadmanganian potasu, KMnO4) - nieorganiczny związek chemiczny, sól potasowa kwasu manganowego(VII).
Spis treści |
Właściwości
W warunkach standardowych jest ciałem stałym o gęstości 2,7 g/cm³. Nie jest higroskopijny (w przeciwieństwie do manganianu(VII) sodu). Tworzy charakterystyczne niebieskofioletowe kryształki. Dobrze rozpuszcza się w wodzie (w temp. 20 °C 6,4 g w 100 cm³). W temp. powyżej 230 °C rozkłada się zgodnie z równaniem:
- 2KMnO4 → K2MnO4 + MnO2 + O2
Jest silnym utleniaczem. Reakcja silnie zależy od pH roztworu. W roztworach kwaśnych ulega redukcji do bladoróżowego roztworu manganu(II):
- MnO4- + 8H+ + 5e- → Mn2+ + 4H2O
W roztworach słabo zasadowych i neutralnych redukuje się do tlenku manganu(IV) (piroluzytu), który wydziela się z roztworu w postaci brązowego osadu:
- MnO4- + 2H2O + 3e- → MnO2 + 4OH-
Natomiast w roztworach silnie zasadowych redukuje się do zielonego manganianu(VI):
- MnO4- + e- → MnO42-
Roztwory wodne manganianu(VII) potasu posiadają, w zależności od stężenia, barwę od jasnoczerwonej do ciemnofioletowej, przy czym barwa pojawia się już przy bardzo małych stężenia tego związku. Podgrzewanie roztworu wodnego manganianu(VII) potasu prowadzi do jego dekompozycji do ditlenku manganu, co jest związane z jego odbarwieniem.
Zastosowanie
Ze względu na trwałość, łatwość manipulacji i silne własności utleniające nadmanganian potasu wykorzystywany jest powszechnie w rozmaitych dziedzinach.
Stosowany jest jako utleniacz w wielu reakcjach chemicznych, szczególnie w chemii organicznej.[1]
Roztwór manganianu(VII) potasu jest stosowany w analizie chemicznej do wykrywania jonów redukujących, takich jak tiocyjaniany (rodanki, SCN-), bromki, azotany(III). Roztwór ten jest również stosowany w analizie ilościowej, do miareczkowania - jest to manganianometria.
Mieszanina manganian(VII) potasu z glicerolem ulega samozapłonowi. Zjawisko to wykorzystywane jest do rozpalania ognia w trudnych warunkach (np. w podręcznych zestawach ratunkowych) oraz do inicjacji termitu.
Manganian(VII) potasu posiada silne własności bakterio- i grzybobójcze. Pastylki tego związku są m.in. stosowane do odkażania wody do mycia (np. do kąpieli noworodków); składnik aktywny w maściach do odkażania gardła oraz w preparatach do odkażania ran. Rozcieńczony roztwór używa się do płukania jamy ustnej.
Manganian(VII) potasu używany jest również do uzdatniania wody pitnej i sterylizacji narzędzi metodą "polową". Aby uzdatnić wodę należy dodać manganian(VII) potasu do wody w takiej ilości, aby uzyskać odcień bladoróżowy. Roztwór o odcieniu intensywnie różowym to substancja odkażająca.
Używany jest jako środek do wytwarzania tlenu w reakcji z wodą utlenioną lub w wyniku silnego ogrzania. Można go także wykorzystać do otrzymywania chloru w reakcji z kwasem solnym.
Manganian(VII) potasu można stosować do pokazu zwanego "przemiana wody w wino". W tym celu na dnie szklanki należy umieścić mały, niewidoczny gołym okiem kryształek nadmanganianu. Po nalaniu wody, zabarwia się ona na kolor przypominający czerwone wino. Po podgrzaniu barwa znika ("przemiana wina w wodę"). Aby eksperyment powiódł się, woda powinna być lekko alkaliczna, a szklanka całkowicie wysuszona.
Można go także wykorzystać do wytwarzania dymu. W probówce umieszcza się kilka średnich kryształków KMnO4 i za pomocą pipety, dodaje trochę perhydrolu. Z probówki natychmiast wylatuje biały dym (para wodna przemieszana z tlenem). Nadmanganian potasu stosuje się także w pirotechnice amatorskiej.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ A. Fatiadi (1987). The Classical Permanganate Ion: Still a Novel Oxidant in Organic Chemistry (review). Synthesis 1987 (2): 85-127.