Wolna encyklopedia
- W programowaniu także synonim tablicy asocjacyjnej, w teorii grafów termin związany z grafami planarnymi, w matematyce typ przekształcenia.
Mapa (z łac. mappa = 'obrus') - uogólniony obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji. Najstarszą mapą jest mapa na ścianie w anatolijskiej osadzie Çatal Höyük.
Przeniesienie powierzchni ze sfery (Ziemia nie jest idealną kulą, ma nieregularny kształt geoidy, ale przy sporządzaniu mapy przyjmuje się założenie o jej kulistości, lub że jest elipsoidą obrotową) na płaską powierzchnię mapy wymaga:
- zastosowania odpowiedniego rzutu, czyli odwzorowania kartograficznego,
- zmniejszenia obrazu do żądanej skali,
- zastosowania przyjętych znaków umownych (zobacz: legenda mapy),
- uogólnienia przedstawionego obrazu.
Nauka o mapach to kartografia.
Znaki kartograficzne to symboliczne oznaczenia, za pomocą których wyraża się treść mapy.
Podział map
Ze względu na treść mapy geograficznej dzielimy na:
- ogólnogeograficzne
- topograficzne wielkoskalowe
- topograficzne średnioskalowe
- topograficzne małoskalowe
- przeglądowe
- tematyczne
- społeczno-gospodarcze - to mapy ludnościowe, gospodarcze, usług, polityczno-administracyjne.
- gospodarcze
- mapy zasadnicze
- podstawy zagospodarowania terenu
- uzbrojenia terenu
- komunikacji
- gospodarki mieszkaniowej
- przemysłu
- rolnictwa
- usług
- swobody dyspozycyjnej terenu
- społeczne
- demograficzne
- wybranych elementów socjalno-bytowych
- patologii społecznych
- gospodarcze
- przyrodnicze
- fizjograficzne
- geologiczne
- rzeźby terenu (hipsometryczne)
- hydrograficzne
- klimatu
- glebowe
- szaty roślinnej
- świata zwierzęcego
- sozologiczne
- zagrożenia środowiska
- ochrony środowiska
- fizjograficzne
- społeczno-gospodarcze - to mapy ludnościowe, gospodarcze, usług, polityczno-administracyjne.
Ze względu na skalę map dzielimy je na:
- mapy topograficzne w skali od 1:5000 do 1:200000, przedstawiające szczegółowo np. rzeźbę terenu lub sieć dróg
- mapy przeglądowo-topograficzne w skali od 1:200000 do 1:1000000, zawierające zgeneralizowane elementy bardziej szczegółowych map topograficznych. Przedstawiają np. pokrycie i rzeźbę terenu, sieć komunikacyjną lub wodną
- mapy przeglądowe w skali mniejszej niż 1:1000000, mocno zgeneralizowane, przedstawiają ogólny obraz kontynentów lub ich większych części.
Metody kartograficznego przedstawiania zjawisk:
- metoda sygnaturowa
- metoda kropkowa
- metoda zasięgów
- metoda izarytmiczna
- metoda kartogramu
- metoda kartodiagramu
Zobacz też
- atlas geograficzny
- fotomapa
- globus
- GIS
- hipsometria
- izolinia
- mapa animowana
- mapa fizyczna
- mapa geologiczna
- mapa hipsometryczna
- mapa katastralna
- mapa konturowa
- mapa krajobrazowa
- mapa morska
- mapa plastyczna
- mapa polityczna
- mapa poziomicowa
- mapa sozologiczna
- mapa synoptyczna (mapa pogody)
- mapa turystyczna
- mapa wektorowa
- mapa wyobrażeniowa
- metody przedstawiania rzeźby terenu na mapach
- ortofotomapa
- plan
- plan katastralny
- portolan
- sygnatura