Wolna encyklopedia
| Marilyn Monroe | |
| MM w filmie Mężczyźni wolą blondynki (1953) | |
| Prawdziwe nazwisko | Norma Jeane Mortensen |
| Data i miejsce urodzenia | 1 czerwca 1926 Stany Zjednoczone |
| Data i miejsce śmierci | 5 sierpnia 1962 Stany Zjednoczone |
| Nagrody | |
| Złoty Glob | |
| 1954: Henrietta Award 1960: najlepsza aktorka w komedii lub musicalu (Pół żartem, pół serio) 1962: Henrietta Award |
|
| Ważne role | |
| Rose Loomis: Niagara Lorelei Lee: Mężczyźni wolą blondynki Pola: Jak poślubić milionera Elsie Marina: Książę i aktoreczka Sugar Kane: Pół żartem, pół serio Roslyn Taber: Skłóceni z życiem |
|
| Strona domowa | |
| Profil w bazie IMDb | |
| Profil w bazie Filmweb.pl | |
Marilyn Monroe ("MM"), wł. Norma Jeane Mortensen, Norma Jeane Baker (ur. 1 czerwca 1926 w Los Angeles, zm. 4 sierpnia 1962 w Los Angeles) - amerykańska aktorka filmowa, legenda kina, seksbomba lat 50. i 60. XX w.
Spis treści |
Biografia
Martin Edward Mortensen (piekarz) i Gladys Pearl Monroe (montażystka filmowa) rozeszli się przed narodzeniem Normy Jeane, zarejestrowanej potem w urzędzie jako Mortensen (prawdziwego, biologicznego ojca, nigdy nie ustalono, prawdopodobnie był nim Charles Stanley Gifford, pracujący razem z Gladys w studiu RKO), w młodości znanej też jako Baker po pierwszym mężu Gladys, którym był John Newton Baker. Wychowywana w rodzinach zastępczych i sierocińcu.
19 czerwca 1942 w wieku 16 lat (po raz pierwszy) wyszła za 21-letniego Jamesa Dougherty'ego, pracownika fabryki samolotów. 13 września 1946 po przeszło 4 latach rozwiedli się.
Jako modelka prezentowała kostiumy kąpielowe. 29 lipca 1946 zauważona przez Howarda Hughesa, szefa studia filmowego RKO, a w sierpniu wezwana do biura Bena Lyona, kierownika ds. obsady, obrała pseudonim sceniczny Marilyn (imię Marilyn Miller (1898-1936), aktorki, wybrane przez Lyona) Monroe (nazwisko panieńskie matki), ale pierwszy kontrakt (za namową agenta) podpisała z wytwórnią filmową Fox.
W latach 1947-48 wystąpiła w kilku filmach, z których żaden nie odniósł większych sukcesów i wytwórnia filmowa Fox nie przedłużyła z nią kontraktu.
Wróciła do zawodu modelki oraz wstąpiła do szkoły aktorskiej. W 1949 pozowała nago do zdjęć, które w 1953 (kupione przez Hugha Hefnera) ukazały się w I numerze Playboya.
W 1950 zagrała małe role w kilku filmach, dwie z nich zauważyli widzowie i producenci. W 1952 (już jako znana aktorka) po raz pierwszy jako "platynowa blondynka" zagrała w filmie Małpia kuracja, a w 1953 występ w filmie Mężczyźni wolą blondynki przyniósł jej status gwiazdy i sławę.
Wtedy też spotkała Joego DiMaggia, słynnego baseballistę i 14 stycznia 1954 (po raz drugi) wyszła za niego. 27 października 1954 po 274 dniach burzliwego małżeństwa (ona niewierna, on zazdrosny) rozwiedli się.
15 września 1954 wystąpiła w słynnej scenie z uniesioną podmuchem z kanału wentylacyjnego metra białą sukienką, nakręconej do filmu Słomiany wdowiec.
29 czerwca 1956 (po raz trzeci) wyszła za Arthura Millera, dramaturga dokonując konwersji na judaizm reformowany. W trakcie małżeństwa dwukrotnie poroniła. 20 stycznia 1961 po przeszło 4 latach rozwiedli się.
Nadużywała alkoholu i barbituranów, popadała w coraz częstsze i dłuższe depresje, chorowała na bulimię, sprawiała coraz większe problemy na planie, opóźniając realizację filmów.
Znaleziona martwa w swoim domu w Los Angeles ze słuchawką telefoniczną w dłoni, prawdopodobnie na skutek przypadkowego przedawkowania środków nasennych, choć nadal niewyjaśnione są tajemnicze okoliczności jej śmierci. Istnieją hipotezy, że to nie przypadek, tylko celowe przedawkowanie lub celowy mord (zaaplikowanie leków) z powodu jej związków z członkami rodziny Kennedych.[potrzebne źródło]
Filmografia
- 1962: Something's Got to Give jako Ellen Wagstaff Arden
- 1961: Skłóceni z życiem (The Misfits) jako Roslyn Taber
- 1960: Pokochajmy się (Let's Make Love) jako Amanda Dell
- 1959: Pół żartem, pół serio (Some Like It Hot) jako Sugar Kane Kowalczyk
- 1957: Książę i aktoreczka (The Prince and the showgirl) jako Elsie
- 1956: Przystanek autobusowy (Bus Stop) jako Cherie
- 1955: Słomiany wdowiec (The Seven Year Itch) jako Dziewczyna
- 1954: Rzeka bez powrotu (River of No Return) jako Kay Weston
- 1954: Nie ma jak show (There's No Business Like Show Business) jako Vicky Hoffman/Vicky Parker
- 1953: Jak poślubić milionera (How to Marry a Millionaire) jako Pola Debevoise
- 1953: Mężczyźni wolą blondynki (Gentlemen Prefer Blondes) jako Lorelei Lee
- 1953: Niagara jako Rose Loomis
- 1952: Na krawędzi (Clash by Night) jako Peggy
- 1952: Uprzejmie informujemy, że nie są państwo małżeństwem (We're Not Married!) jako Annabel Norris
- 1952: O. Henry przy pełnej widowni (O. Henry's Full House) jako Kobieta na ulicy
- 1952: Proszę nie pukać (Don't Bother to Knock) jako Nell Forbes
- 1952: Małpia kuracja (Monkey Business) jako Lois Laurel
- 1951: Pamiętniki Don Giovanniego (Love Nest) jako Roberta Stevens
- 1951: As Young as You Feel jako Harriet
- 1951: Home Town Story jako Iris Martin
- 1951: Pobierzmy się (Let's Make It Legal) jako Joyce
- 1950: Wszystko o Ewie (All About Eve) jako Claudia Casswell
- 1950: Asfaltowa dżungla (The Asphalt Jungle) jako Angela Phinlay
- 1950: Right Cross jako Dusky Ledoux
- 1950: Podróż do Tomahawk (A Ticket to Tomahawk) jako Clara
- 1950: Błyskawica (The Fireball) jako Polly
- 1949: Szczęśliwa miłość (Love Happy) jako Klientka
- 1948: Dziewczęta z chóru (Ladies of the Chorus) jako Peggy Martin
- 1948: Scudda-Hoo! Scudda-Hay! jako Uczennica szkoły średniej Peggy (niewymieniony w czołówce)
- 1947: Dangerous Years jako Evie
- 1947: Szokująca panna Pilgrim (The Shocking Miss Pilgrim) jako Telefonistka (niewymienona w czołówce)
Nagrody i nominacje
- 1954 - Złoty Glob, najlepsza aktorka
- 1956 - nominacja BAFTA, najlepszy film (Słomiany wdowiec)
- 1957 - nominacja Złoty Glob, najlepszy film (Przystanek autobusowy)
- 1958 - nominacja BAFTA, najlepszy film (Książę i aktoreczka)
- 1958 - David di Donatello, najlepsza aktorka (Książę i aktoreczka)
- 1960 - Złoty Glob, najlepsza aktorka w komedii lub musicalu (Pół żartem, pół serio)
- 1962 - Złoty Glob, najlepsza aktorka
Upamiętnia ją
- gwiazda w deptaku 6778 Hollywood Boulevard
- piosenka "Candle in the Wind" Eltona Johna - 1987
- gwiazda Corona Borealis RA 16h Om 5s 30 53' - 1988
Linki zewnętrzne
- Marilyn Monroe w NNDB (en)