Wolna encyklopedia

Masakra w Malmedy - zbrodnia wojenna popełniona na amerykańskich jeńcach wojennych przez niemieckie jednostki Waffen-SS 17 grudnia 1944 w Malmédy.

Ciała ofiar masakry w Malmedy
Ciało zabitego żołnierza amerykańskiego zabierane do autopsji

Spis treści

Okoliczności

Do wydarzenia doszło w okresie niemieckiej kontrofensywy w Ardenach, w pobliżu belgijskiego skrzyżowania Baugnez, w połowie drogi między Malmedy a Ligneuville. Do dziś nie wiadomo dlaczego zbrodnię tą nazwano "masakrą w Malmedy", jak tak naprawdę ze skrzyżowania w Baugnez bliżej jest do Ligneuville niż Malmedy. Nacierająca w sektorze północnym, w kierunku zachodnim, grupa bojowa Peipera (Kampfgruppe "Peiper") utworzona z elementów 1. Dywizji Pancernej SS "LAH", wchodzącej z kolei w skład I Korpusu Pancernego SS), pod dowództwem SS-Obersturmbannführera Joachima Peipera, ok. godz. 12.30 w dniu 17 grudnia 1944 natknęła się na amerykańskie oddziały 285. polowego batalionu obserwacyjnego artylerii polowej, które zmieniały miejsce dyslokacji (podążały do St. Vith). Amerykanie dostali w drodze do St. Vith wiadomość, że w okolicy działa silna jednostka niemiecka, ale postanowili zaryzykować i nie pojechali objazdem, który umożliwiłby im uniknięcie spotkania z KG Peiper. Siły niemieckie liczyły ok. 100 czołgów. Amerykanie poruszali się lekkimi samochodami terenowymi i ciężarówkami (około 30 pojazdów). Czoło prowadził por. Virgil Lary, a za ubezpieczenie tyłów odpowiadał Perry Reardon. Żołnierze nie mieli broni przeciwpancernej. Wskutek niemieckiego ostrzału kolumna amerykańska została zatrzymana choć zniszczono jedynie 4 ciężarówki, gdyż Niemcom pojazdy były bardzo potrzebne. W trakcie krótkiej walki, gdyż Amerykanie szybko się poddali, zginęło trzech żołnierzy amerykańskich. Ok. 113 żołnierzy zostało rozbrojonych i ustawionych w pobliżu skrzyżowania dróg.

Przebieg

Jak dotąd, nie ma wiarygodnych informacji dlaczego i w jakich okolicznościach Niemcy otworzyli ogień do jeńców. Możliwe, że podjęli oni próbę ucieczki. Nie jest też znana dokładna liczba zabitych. Szacuje się, że śmierć poniosło 67 żołnierzy amerykańskich. Prawdopodobnie Niemcy dobijali rannych. Przeżyło 46 żołnierzy. Choć zbrodnia ta była okropna i nic nie jest w stanie jej usprawiedliwić, to ostatnio coraz częściej w literaturze pojawiają się głosy (m. in. w książce A. R. Zbiegniewskiego wymienionej w bibliografii poniżej), że nie była to masakra całkowicie zaplanowana i przeprowadzona z zimną krwią. Ciała zabitych pozostawiono na miejscu. Zostały zebrane 14 stycznia 1945 mimo tego, że teren został przejęty przez Amerykanów w kilkanaście godzin po masakrze. Przez to, że ciała zebrano dopiero w styczniu 1945 roku, wśród zamordowanych znaleźli się żołnierze zabici nie tylko w masakrze, ale w okolicznych bitwach, a których ciała przewieziono później na skrzyżowanie w Baugnez.

Proces

W kwietniu 1946 r. odbył się w Dachau przed amerykańskim sądem wojskowym proces Peipera i jego podkomendnych ujętych przez siły alianckie. Peipera i 42 oskarżonych skazano na karę śmierci przez powieszenie. Wskutek protestów niemieckiej opinii publicznej podjęte zostało dodatkowe śledztwo przez komisję senatu USA, które wykazało uchybienia procesowe i dowodowe, w związku z czym kary śmierci zmienione zostały na kary więzienia, w większości przypadków dożywotniego. Peiper, który w czasie procesu broniąc swoich podwładnych, przyjął pełną odpowiedzialność za zbrodnię na siebie, został przedterminowo zwolniony z więzienia w 1956 r.

Ciekawostki

O Masakrze w Malmédy pośrednio opowiada film "Na tyłach wroga".

Bibliografia

Źródło: „haslo,Masakra_w_Malm%C3%A9dy”