Wolna encyklopedia
| Menora מנורה |
Menora - żydowski świecznik. |
Menora z Łuku Tytusa. |
Menora wynoszona ze Świątyni. |
Menora (hebr. מנורה) jest siedmioramiennym kandelabrem i od ponad 3000 lat symbolem Judaizmu. Ten ozdobny świecznik był używany przez Żydów w Przybytku i Świątyni Jerozolimskiej. Menora jest jednym z najstarszych symboli narodu żydowskiego. Według tradycji symbolizuje on krzew gorejący, który zobaczył Mojżesz na górze Horeb.
Spis treści |
Ciekawostki
- Jedna z najstarszych menor w Europie znajduje się w Kołobrzegu.
Historia
Na początku była tylko jedna menora, zrobiona dokładnie według instrukcji Mojżesza. Została ona wykonana ze złota, podobnie jak wszystkie instrumenty służące do jej obsługi. Stawiano ją przed Arką Przymierza w Przybytku, a następnie w Świątyni. Księga Wyjścia 25:31-40 zawiera instrukcję budowy menory:
"Zrobisz ten świecznik ze szczerego złota. Z tej samej bryły wykujesz świecznik wraz z jego podstawą i jego trzonem; jego kielichy, pąki i kwiaty będą z jednej bryły. Sześć ramion będzie wychodzić z jego boków; trzy ramiona świecznika z jednego jego boku i trzy ramiona świecznika z drugiego jego boku. Trzy kielichy kształtu kwiatów migdałowych z pąkami i kwiatami będą na jednym ramieniu, i trzy kielichy z pąkami i kwiatami kształtu kwiatów migdałowych - na drugim ramieniu. Tak będzie na sześciu ramionach wychodzących ze świecznika. Na świeczniku zaś będą cztery kielichy kształtu kwiatów migdałowych z pąkami i kwiatami. A pąk jeden będzie pod dwoma wychodzącymi z niego ramionami z jednej bryły i pąk jeden pod dwoma ramionami świecznika z jednej bryły. Tak pod sześcioma ramionami wychodzącymi ze świecznika. Pąki te i ramiona będą wychodzić z samego świecznika i będą z jednej bryły szczerego złota. I uczynisz siedem lamp, i ustawisz te lampy w ten sposób, ażeby oświecały tę stronę, która jest przed nimi. Szczypce też i naczynia do knotów uczynisz ze szczerego złota. Z talentu szczerego złota należy wykonać świecznik i wszystkie przybory należące do niego. Uważaj zaś pilnie, aby go wykonać według wzoru, jaki zobaczyłeś na górze." [1]
Po zdobyciu Jerozolimy przez Rzymian została przeniesiona do Rzymu jako łup wojenny (wydarzenie utrwalone jako płaskorzeźba na Łuku Tytusa). Menorę umieszczono w rzymskiej Świątyni Pokoju.
Według tradycji, po złupieniu Rzymu przez Wandali w 455 została wywieziona do Kartaginy [2], następnie w 534 do Konstantynopola, by powrócić do Jerozolimy jako dar cesarza Justyniana. Zaginęła w nieznanych okolicznościach.
Współczesność
W większości synagog na całym świecie znajdują się repliki menory. Dodatkowo, w synagogach znajdują się ciągle świecące lampy stojące przed arką, gdzie przechowywane są zwoje Tory. Noszą one nazwę Ner tamid i reprezentują ciągle świecące lampy menory w czasach Świątyni.
Dokładna replika Menory z okresu II Świątyni została wykonana w Instytucie Świątyni w Jerozolimie ustawiona 6 grudnia 2007 r. niedaleko Ściany Płaczu.
Menora znajduje się także w herbie Izraela.
 Menora w herbie Izraela. |
 Menora przed Knesetem. |
Linki zewnętrzne
- Dlaczego menora ma siedem ramion
- Artykuł i prezentacja zdjęć z przeniesienia repliki Menory z okresu II Świątyni w okolice Ściany Płączu 6 grudnia 2007 r., The Temple Institute
Przypisy
- ↑ Biblia Tysiąclecia. Poznań-Warszawa: 1971, s. 90.
- ↑ Edward Gibbon: The History of the Decline and Fall of the Roman Empire; vol 7, chapter XLI (en). [dostęp 1 lutego 2008].