Wolna encyklopedia

Me 262 Schwalbe

Messerschmitt Me 262A-1a
Dane podstawowe
Państwo Niemcy Niemcy
Producent Messerschmitt A.G.
Typ samolot myśliwsko-bombowy
Konstrukcja metalowa półskorupowa
Załoga 1 pilot
Historia
Data oblotu 18 lipca 1942
Dane techniczne
Napęd 2 × Jumo 004B-1
Moc 9 kN każdy
Wymiary
Rozpiętość 12,5 m
Długość 10,58 m
Wysokość 3,83 m
Powierzchnia nośna 21,7 m²
Masa
Własna 3800 kg
Startowa 6400 kg
Osiągi
Prędkość maksymalna 835 km/h (na poziomie morza); 872 km/h (na pułapie 6000 m)
Prędkość wznoszenia 1200 m/min
Pułap 11 450 m
Zasięg 1050 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
- 4 działka MK 108 kalibru 30 mm
- 24 pociski rakietowe R4M kalibru 55 mm
- 2 bomby po 250 kg w uchwytach pod dziobem; wersja U4 - działko 50 mm
Rzuty
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Messerschmitt Me 262 Schwalbe – (niem. jaskółka), pierwszy użyty bojowo samolot myśliwski o napędzie odrzutowym. Produkowany masowo podczas II wojny światowej przez Niemcy wszedł do służby w 1944 roku jako samolot bombowy i rozpoznawczy (A-1a), a także jako myśliwiec przechwytujący (A-2a). Przez pilotów niemieckich został nazwany Turbo, a wśród aliantów zachodnich znany jako Stormbird (ang. burzowy ptak). Ze względu na późne wprowadzenie tego samolotu do uzbrojenia, jego wpływ na działania wojenne był nieznaczny. Messerschmitty Me 262 uzyskały jedynie 900 zestrzeleń[1] przy stratach własnych 100 maszyn[2].

Spis treści

Historia

Początki projektu pierwszego myśliwca odrzutowego sięgają 1938 roku, kiedy to Ministerstwo Lotnictwa Rzeszy złożyło w firmie Messerschmitt zamówienie na projekt samolotu napędzanego turbinami gazowymi marki BMW. Wstępny projekt płatowca oznaczonego jako P.1065 opracował dr Woldemar Voigt w kwietniu 1939 roku. Pierwotny plan był bardzo podobny do finalnego samolotu ukończonego kilka lat później. Postęp projektu był wielokrotnie opóźniany przez brak funduszy i sprzeciwy władz, zarzucające nieopłacalność nowej konstrukcji.

Podczas prac konstrukcyjnych, ze względu na wzrastającą masę projektowanego równolegle silnika, postanowiono przebudować płatowiec na maszynę o skośnych skrzydłach. Najpierw rozważano konstrukcję płatów ze skosem tylko zewnętrznych ich części, ale ostatecznie postanowiono zastosować całkowicie skośne skrzydła. Pierwszy prototyp samolotu został ukończony zanim silniki odrzutowe były gotowe, dlatego też pierwszy lot Me 262 V1 odbył się 18 kwietnia 1941 roku z konwencjonalnym silnikiem Junkers Jumo 210G o mocy 700 KM zamontowanym na dziobie maszyny. Docelowe silniki odrzutowe BMW 003 były gotowe do zamontowania w płatowcu dopiero w listopadzie, a pierwszy lot prototypu V2 z dwoma jednostkami napędowymi tego typu i dodatkowo silnikiem tłokowym Jumo 210G odbył się 25 marca 1942 roku.

Pozostawienie konwencjonalnego napędu okazało się słuszną decyzją, gdyż oba silniki odrzutowe przestały pracować wkrótce po starcie ze względu na awarię łopat sprężarki.

Trzeci prototyp, V3 który był już całkowicie odrzutowym samolotem, wzbił się w powietrze 18 lipca 1942 roku. W maszynie tej zastosowano silniki Junkers Jumo 004 bardziej niezawodne niż silniki BMW 003.
Aby ułatwić start i lądowanie zdecydowano się zmienić podwozie na podwozie z kołem przednim, a nie ogonowym.

Loty testowe kontynuowano przez cały następny rok, jednak produkcja seryjna nie została rozpoczęta ponieważ Hitler zażądał przebudowy maszyny na bombowiec. Zmiana konstrukcji kadłuba zakończyła się w 1942 roku, ale produkcji znów nie rozpoczęto, tym razem ze względu na braki materiałowe, zwłaszcza wolframu i chromu, oraz konieczności zastąpienia ich stopami bardziej dostępnych a jednocześnie równie wytrzymałych materiałów. Po zmianie projektu do możliwości materiałowych Rzeszy, dopiero w 1944 roku rozpoczęto produkcję samolotu.

Podczas przebudowy maszyn z myśliwców na samoloty myśliwsko-bombowe, z braku części, paliwa i przeszkolonych pilotów prawie 500 z nich zostało zniszczonych na ziemi podczas bombardowań, dlatego też nigdy nie wykorzystano możliwości tej maszyny. Z 1433 wyprodukowanych maszyn tylko około 300 weszło do czynnej służby.

Pomimo swych wad i niedoskonałości Me 262 był pierwszym sygnałem końca ery samolotów napędzanych śmigłem i początku ery odrzutowców latających z prędkościami rzędu 800 km/h, znacznie większymi niż możliwe do uzyskania na samolotach śmigłowych. Jako pierwszy został również wyposażony w skośne skrzydła.

Użycie bojowe

Początkowo samoloty Me 262 znajdowały się, zgodnie z życzeniem Hitlera, tylko na wyposażeniu jednostek bombowych, chociaż maszyna ta była od początku projektowana jako myśliwiec, gdyż zadania bombowe pozostawiono już istniejącemu Arado Ar 234. Ze względu na charakterystyki pracy silników odrzutowych, wydajniejszych przy wyższych prędkościach unikano walk kołowych z wolniejszymi i zwrotniejszymi konwencjonalnymi myśliwcami aliantów. Założeniem konstruktorów było użycie Me 262 jako myśliwca przechwytującego bombowce silnie chronione przez myśliwce eskorty uniemożliwiające zbliżenie się do nich konwencjonalnych myśliwców niemieckich. Ze względu na znacznie większą prędkość i silne uzbrojenie strzeleckie Me 262 składające się z czterech działek MK 108 kalibru 30 mm, samolot odrzutowy miał o wiele większe szanse przedrzeć się przez osłonę i w krótkim czasie zniszczyć bombowiec wroga. Z drugiej strony działka charakteryzowały się względnie krótkimi lufami, a co za tym idzie niską prędkością wylotową pocisków wymuszającą konieczność prowadzenia ognia z mniejszych odległości. Duża różnica prędkości Me 262 i atakowanego bombowca zostawiała też bardzo mało czasu na otwarcie ognia.

Me 262 w muzeum w Monachium

18 marca 1945 roku 37 samolotów Me 262 przechwyciło wyprawę bombową składającą się 1221 bombowców i 632 myśliwców eskorty, zestrzeliwując 12 samolotów bombowych i jeden myśliwiec wroga, przy stratach własnych wynoszących 3 samoloty. Mimo doskonałego stosunku zestrzeleń do strat własnych, sama ilość zniszczonych samolotów wroga stanowiła niespełna 1 procent całej wyprawy co uwidacznia z jednej strony przewagę techniczną Me 262, a z drugiej znikomą ich ilość niezdolną do przechylenia szali zwycięstwa na stronę Niemiec. W latach 1943-1944 lotnictwo amerykańskie wykonujące loty bojowe nad Niemcy, było w stanie prowadzić działania ofensywne przy stratach 5% lub większych, więc znikoma ilość odrzutowych Messerschmittów nie była w stanie zagrozić tym działaniom.

Wersje samolotu Me 262

Me 262A-1a/U4 z działem kalibru 50 mm
Me 262B-1a/U1 myśliwiec nocny przebudowany z wersji szkolno-treningowej

Na podstawie niemieckiej konstrukcji Me 262 zbudowano w Japonii samolot Nakajima J9Y Kikka.

Produkcja powojenna:

Przypisy

  1. ↑ William Green: Warplanes of the Third Reich. Nowy Jork: Galahad Books, 1970. ISBN 0-88365-666-3. 
  2. ↑ Hugh Morgan, John Weal: German Jet Aces of World War 2. Londyn: Osprey, 1998, seria: Osprey Aircraft of the Aces No 17. ISBN 1-85532-634-5. 

Bibliografia

  1. William Green - Warplanes of the Third Reich. Nowy Jork, Galahad Books, 1970. ISBN 0-88365-666-3.
  2. Hugh Morgan, John Weal - German Jet Aces of World War 2. Londyn, Osprey, 1998, seria: Osprey Aircraft of the Aces No 17. ISBN 1-85532-634-5.


Niemieckie samoloty wojskowe z okresu II wojny światowej
Ar 65 • Ar 68 • Ar 240 • Do 335 • Fw 187 • Fw 190 • Ta 152 • Ta 154 • He 100 (He 113) • He 51 • He 112 • He 162 • He 219 • Bf 109 • Bf 110 • Me 163 • Me 210 • Me 262 • Me 410
Ar 234 • Do 17 • Do 23 • Do 217 • Do 335 • Fw 200 • He 111 • He 115 • He 177 • Ju 86 • Ju 88 • Ju 188 • Ju 388
Ar 95 • Ar 196 • Ar 231 • Bv 138 • Ha 139 • Bv 222 • Do 15 • Do 18 • Do 24 • Do 26 • He 59 • He 60 • He 114 • He 115
Ar 95 • Ar 196 • Ar 234 • Bv 141 • Do 17 • Do 215 • Do 335 • Fi 167 • Fw 189 • He 45 • He 46 • He 70 • He 170 • Hs 126
Ar 232 • DFS 230 • Go 242 • Go 244 • G 38 • Ju 52 • Ju 90 • Ju 252 • Ju 352 • Ju 290 • Ju 390 • Ka 430 • Me 321 • Me 323 • Si 204
Samoloty szkolne, łącznikowe i kurierskie
Ao 192 • Ar 66 • Ar 69 • Ar 79 • Ar 96 • Bü 131 • Bü 133 • Bü 180 • Bü 181 • Bü 182 • Fi 156 • Fw 44 • Fw 56 • Fw 58 • Go 145 • F 13 • W 34 • He 72 • Kl 31 • Kl 32 • Kl 35 • Bf 108 • Fh 104
Samoloty doświadczalne i inne
Prototypy i projekty
Ao 225 • Ar 77 • Ar 80 • Ar 81 • Ar 195 • Ar 197 • Ar 198 • Ar 199 • Ar 340 • Ar 396 • Ba 349 • Bv 40 • Ha 137 • Ha 140 • Bv 142 • Bv 144 • Bv 155 • Bv 238 • Do 19 • DFS 228 • DFS 346 • Fi 98 • Fi 99 • Fi 256 • Fw 57 • Fw 159 • Ta 183 • Fw 191 • He 118 • He 280 • Ho 229 • Ju 85 • Ju 89 • Ju 187 • Ju 288 • Hs 122 • Hs 124 • Hs 125 • Hs 127 • Hs 128 • Hs 130 • Hs 132 • Ju 322 • Bf 161 • Bf 162 • Me 263 • Me 264 • Me 309 • Me 509 • Me 609 • Me P.1101
Źródło: „haslo,Messerschmitt_Me_262”