Wolna encyklopedia
Metale ziem alkalicznych (berylowce) - pierwiastki chemiczne występujące w drugiej grupie układu okresowego pierwiastków. Są to beryl, magnez, wapń, stront, bar i rad. Wszystkie są dwuwartościowe.
Nazwa tej grupy pierwiastków pochodzi od gleb posiadających odczyn zasadowy, w których większość z nich występuje. Metale te, oprócz berylu, cechują silne własności metaliczne i zasadowe. Są one jednak nieco mniej reaktywne od poprzedzających je w układzie okresowym metali alkalicznych.
Reakcje z tlenem i wodą
Z wyjątkiem sproszkowanego magnezu, nie reagują z powietrzem. Z zimną wodą tworzą odpowiednie wodorotlenki oprócz berylu i magnezu (reagują z niemal wrzącą wodą). Przebieg tej reakcji nie jest jednak zbyt gwałtowny. Ogólny zapis takiej reakcji:
2M + 2H2O →2M(OH)2 + H2↑ , gdzie "M" to metal ziem alkaicznych.
Oprócz wodorotlenku berylu, pozostałe wodorotlenki metali ziem alkalicznych mają dość silne własności zasadowe, jednak znacznie słabsze od wodorotlenków litowców. Własności metaliczne, zasadowość i ogólna reaktywność wzrasta ze wzrostem ich liczby atomowej (w dół układu okresowego).
Niektóre aktynowce, a także metale przejściowe (np. cyrkon), posiadają zbliżone własności chemiczne, ale zazwyczaj nie zalicza się ich do tej grupy pierwiastków. Niektóre bardziej reaktywne metale ziem alkalicznych (np. wapń i stront) niekiedy zalicza się natomiast do metali alkalicznych, w szerszym sensie tego pojęcia.