Wolna encyklopedia

Metanol
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
metanol
Inne nazwy	alkohol metylowy spirytus drzewny alkohol drzewny hydroksymetan karbinol
Wzór sumaryczny	CH4O
Inne wzory	CH3-OH
SMILES	CO
Masa molowa	32,04 g/mol
Wygląd	bezbarwna, klarowna ciecz o zapachu podobnym do etanolu
Identyfikacja
Numer CAS	67-56-1
Właściwości Gęstość i stan skupienia 0,7918 g/cm3 ; ciecz Rozpuszczalność w wodzie bez ograniczeń Temperatura topnienia -97,8 °C (175,35 K) Temperatura wrzenia 64,5 °C (337,65 K; 760 mmHg) Kwasowość (pKa) ~ 15,5 Lepkość 0,59 (20°C)
Budowa Moment dipolowy 1,69 D
Niebezpieczeństwa
Klasyfikacja UE	Treść oznaczeń: F - łatwopalny T - toksyczny
NFPA 704	3 1 0
Temperatura zapłonu	11 °C (284,15 K)
Temperatura samozapłonu	445 °C (718,15 K)
Zwroty ryzyka	R11, R23/24/25,R39/23/24/25
Zwroty bezpieczeństwa	S1/2, S7, S16, S36/37, S45
Numer RTECS	PC1400000
Podobne związki
Pochodne Alkohole	alkohol etylowy
Podobne związki	chlorometan metan
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Alkohol metylowy lub metanol, znany także pod nazwami zwyczajowymi spirytus drzewny i karbinol – najprostszy, trujący dla człowieka, związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze CH₃OH. Został odkryty w 1661 przez Roberta Boyle'a.

Spis treści 1 Otrzymywanie 2 Spalanie 3 Zastosowanie 4 Zatrucie

Otrzymywanie

Do 1923 otrzymywany wyłącznie przez destylację rozkładową drewna, obecnie otrzymuje się go syntetycznie, głównie z gazu syntezowego. Z gazu syntezowego metanol otrzymuje się dwiema metodami

• metoda ICI
• metoda Lurgi

Główną reakcję tych procesów przedstawia równanie:

CO + 2H₂ → CH₃OH

Reakcja ta prowadzona jest w obecności katalizatora miedziowego (Cu-Zn-Al₂O₃) w temperaturze 250°C, przy ciśnieniu 4-10 MPa (Wcześniej stosowane katalizatory chromowo-cynkowe wymagały temperatury 340-400°C i ciśnienia 30-32MPa!). W trakcie procesu przebiega równocześnie reakcja wodoru z dwutlenkiem węgla (potrzebnym m.in. do utrzymania aktywności katalizatora).

CO₂ + 3H₂ → CH₃OH + H₂O

Alkohol metylowy można także otrzymać działając NaOH lub KOH na fluorowcopochodne metanu, np. CH₃Cl, CH₃Br, CH₃I czy CH₃F:

CH₃Cl + KOH → CH₃OH + KCl

Metanol jest używany w zakładach przemysłowych jako rozpuszczalnik i surowiec do otrzymywania aldehydu mrówkowego, chlorku metylu, barwników.

Spalanie

Reakcja spalania metanolu : 2 CH₃OH + 3 O₂ → 2 CO₂ + 4 H₂O

Zastosowanie

• używany jest jako rozpuszczalnik (rozpuszczają się w nim tłuszcze, żywice i pokosty)
• stosowany w farmaceutyce
• stosowany jako składnik paliwa dla samolotów
• stosowany jako główny składnik paliwa do modelarskich silników żarowych
• stosowany w produkcji materiałów wybuchowych np.C4
• stosowany jako paliwo w silnikach spalinowych, np. używanych w motocyklach żużlowych
• stosowany z ługami lub kwasami do otrzymywania estrów metylowych
• Podstawowy surowiec do otrzymywania polioksymetylenu (politrioksan, poliformaldehyd, tarnoform).
• Surowiec do otrzymywania MTBE
• Surowiec do produkcji kwasu octowego

Zatrucie

Alkohol metylowy jest silną trucizną, 2-5 gramów powoduje ślepotę, 12-20 gramów – śmierć.