Wolna encyklopedia
| Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Miejska legenda (ang. urban legend) - z pozoru prawdopodobna informacja rozpowszechniana w mediach, Internecie bądź w kręgach towarzyskich, która budzi wielkie emocje u odbiorców.
Zazwyczaj takie plotki nie mają pokrycia w faktach, jednak ich niezwykła tematyka elektryzuje słuchaczy i prowokuje ich do komentarzy i dalszego przekazania tej informacji. Nie jest to jednakże plotka lokalna, dotycząca lokalnych spraw, lecz dotycząca znanych osób i powszechnych zjawisk, przez co możliwe jest jej rozchodzenie się w obrębie całego kraju lub nawet poza jego granice. Era Internetu, szybkiej wymiany informacji przysłużyła się znacznie szybszemu obiegowi tego rodzaju plotek, obecnych od wieków w grupach społecznych. Miejskie legendy mają charakter podobny do mitu i często są nawiązaniem do wcześniejszych mitów np. legenda o czarnych wołgach porywających ludzi (dzieci) w epoce PRL nawiązuje do mitu o Żydach porywających dzieci po to, by wyssać z nich krew czy o obcych, demonach porywających dzieci. Każda miejska legenda może mieć wiele wariantów.
Spis treści |
Miejska legenda w ujęciu memetyki
Z punktu widzenia memetyki miejska legenda jest przykładem replikacji memów. Mem czy mempleks miejskiej legendy jest przekazywany kolejnym osobom, i poprzez to, że tego typu opowieści są niesamowite, ich memy rozchodzą się w sposób epidemiczny. Jednakże w czasie rozchodzenia się miejskiej legendy powstaje wiele ich zmutowanych form, przez co stykanie się danej osoby z kolejną wersją obniża jej wiarygodność i układ społeczny uodparnia się na wirusa danej miejskiej legendy. Niektóre legendy miejskie w swych zmutowanych formach pojawiają się w danym społeczeństwie cyklicznie, niejednokrotnie wywołując panikę.
Cechy typowej miejskiej legendy
- anonimowy autor bądź źródło informacji, czasami jednak miejskie legendy przedostają się do mediów
- teoretycznie duże prawdopodobieństwo zajścia opisywanego wydarzenia
- niesamowita, zaskakująca informacja
- dotyczy ważnych spraw w życiu człowieka, takich jak pożywienie, bezpieczeństwo lub znanych w danym społeczeństwie osób
- rozbudowana narracja, podkreślająca niesamowitość informacji oraz jej autentyczność
- wskazanie na grupę osób, której zależy na ukryciu "prawdy"
Przykłady miejskich legend
| Ta sekcja może zawierać listę informacji trywialnych, plotkarskich i tym samym niepotrzebnych w artykule encyklopedycznym. Staraj się integrować ciekawostki z główną treścią artykułu. Jeśli "nie pasują" do treści – to czy na pewno są w artykule potrzebne? Po oczyszczeniu tej sekcji możesz usunąć szablon. Potrzebę wpisania ciekawostek możesz omówić w dyskusji artykułu. |
| Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
- białe aligatory, wyrzucone za młodu przez właścicieli do ubikacji, grasujące w systemie kanalizacyjnym Nowego Jorku;[1]
- bohaterski wyczyn psa Barry'ego;
- chleb watykański oraz inne łańcuszki szczęścia rozsyłane po adresatach
- czarne wołgi, porywające ludzi w czasach PRL;[1]
- czerwona rtęć;[2]
- Diabeł z New Jersey,[3] Drop bear, Ludzie w czerni,[potrzebne źródło] Mothman, Chupacabra, UFO, Spring Heeled Jack,[4] Yowie, Yeti, Wielka Stopa;
- gerbilling;[5]
- istnienie poniemieckiego metra we Wrocławiu - w istocie Niemcy prowadzili przed wojną jedynie próbne odwierty tuneli, z których jedynie kilka się zachowało;[potrzebne źródło]
- istnienie superszpiega Kilroy'a;[6][7]
- używanie w wietnamskich barach psiego mięsa do przyrządzania potraw;[1]
- reguła pięciu sekund;
- romans Aleksandra Kwaśniewskiego z Edytą Górniak;[1]
- tajna kolej podziemna dla notabli pod Pałacem Kultury i Nauki;[potrzebne źródło]
- toothing;[8]
- zabójca na tylnym siedzeniu;[9]
- znikający autostopowicz;[10]
- liczne mity dotyczące ataku na World Trade Center 11 września 2001:[potrzebne źródło]
- brak Żydów wśród ofiar, ponieważ wiedzieli o tym, że atak jest planowany (w rzeczywistości Żydzi stanowili ok. 10-15% liczby ofiar)
- numery lotów samolotów użytych w ataku tworzą w czcionce obrazkowej groźnie wyglądający wzór (w rzeczywistości samoloty miały inne numery)
- przepowiedzenie ataku przez Nostradamusa
- twarze diabłów, aniołów, Jezusa widziane w dymie
- latający talerz obok wieży, widoczny na fotografii (rzekome zamieszanie w całą sprawę kosmitów);
- Trójkąt Bermudzki
- zrzucanie przez Amerykanów stonki ziemniaczanej na PGR-owskie plantacje ziemniaków w czasach wczesnego PRL.[potrzebne źródło]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Konrad Godlewski. "Czarna wołga i inne legendy miejskie", Gazeta.pl, 6 stycznia 2004 [dostęp 24 września 2008] (pl).
- ↑ Chris Summers. "What is red mercury?", BBC News, bbc.co.uk, 25 lipca 2006 [dostęp 24 września 2008] (en).
- ↑ "The Legend of the Jersey Devil", BBC.co.uk., 1 grudnia 2006 [dostęp 24 września 2008] (en).
- ↑ Chris Upton. "Spring-Heeled Jack", Local Legends, BBC.co.uk [dostęp 24 września 2008] (en).
- ↑ "From Gere to Eternity", Snopes.com, 11 listopada 2001 [dostęp 24 września 2008] (en).
- ↑ "Kilroy Was Here", Snopes.com, 18 lutego 2008 [dostęp 24 września 2008] (en).
- ↑ "The Legends of "Kilroy Was Here" (en).
- ↑ "UPDATE: The Truth About Toothing", hanasiana.com, 4 kwietnia 2005 [dostęp 24 września 2008] (en).
- ↑ "Killer in the Backseat", Snopes.com, 6 października 2006 [dostęp 24 września 2008] (en).
- ↑ "The Vanishing Hitchhiker", Snopes.com, 16 stycznia 2007 [dostęp 24 września 2008] (en).
Zobacz też
- faktoid
- marketing wirusowy
- mistyfikacja
- mitologia
- łańcuszki internetowe
- teoria spiskowa
- Pogromcy mitów
- snopes.com
Linki zewnętrzne
- Urban Legends Reference Pages – Serwis katalogujący miejskie legendy (ang.)