Wolna encyklopedia

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie Sp. z o.o.
Ikarus 415 częstochowskiego MPK
Lokalizacja	Częstochowa, Polska
Rodzaj transportu	Autobus, Tramwaj
Data uruchomienia	1950
Liczba linii	38
Operator	MPK Częstochowa

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie Sp. z o.o. to firma zajmująca się transportem zbiorowym, autobusowym i tramwajowym, na terenie Częstochowy. Firma posiada 144 autobusy i 48 tramwajów. Istnieje od 1950 roku jako przedsiębiorstwo państwowe, od 1991 roku jako zakład budżetowy gminy Częstochowa, natomiast od 2001 roku jako jednoosobowa spółka gminy. Prezesem MPK jest Janusz Karlikowski. MPK zatrudnia 850 pracowników, w tym 430 kierowców.

Historia MPK

W 1946 roku po Częstochowie zaczynają jeździć autobusy dwóch prywatnych firm. Stan ten trwa jednak tylko do sierpnia 1948 roku, gdy prywatni przewoźnicy, na mocy nacjonalizacji, są zmuszeni do zaprzestania działalności, przekazania autobusów PKS. PKS na liniach miejskich działał do 28 lutego 1950 roku.

Dnia 1 marca 1950 roku obsługę ruchu przejmuje Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie, które w roku 1991 zmienia nazwę na Miejski Zakład Komunikacji (MZK), a 9 lat później, dokładnie 1 kwietnia po przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (Spółka z o. o.) przyjmuje nazwę Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie Sp. z o. o.

Podstawą prawną istnienia MPK, jako przedsiębiorstwa państwowego, była uchwała Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Częstochowie nr 463/50 z dnia 23 listopada 1950 roku i zgoda Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 8 stycznia 1951 roku, nr 0/8/2/zb/51.

Początkowo MPK nie posiadało własnego zaplecza technicznego ani pomieszczeń biurowych. Tabor był garażowany na terenie innych zakładów, a biura mieściły się w różnych punktach miasta. W pierwszym roku kursowało 16 autobusów na 4 liniach. Wśród nich było 12 nowych autobusów zakupionych na Węgrzech. Do końca roku MPK przewiozło 8,5 mln pasażerów, a zatrudnienie wzrosło do 182 osób. Problemy organizacyjne przedsiębiorstwa zaczęto rozwiązywać w 1951 roku. Wtedy MPK otrzymało zajezdnię autobusową przy ul. Wilsona 44/54, w której znajdowało się 17 boksów garażowych i 13 kanałów rewizyjnych. Do 1955 roku zajezdnia była współużytkowana z Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania (MPO).

Pierwsza połowa lat pięćdziesiątych to okres tworzenia zaplecza remontowego, eksploatacyjnego i powiększania stanu zatrudnienia. Sprzyjało temu powstawanie nowych dzielnic mieszkaniowych (w 1955 roku liczba mieszkańców miasta wzrosła do 150 tysięcy). Decyzja o stworzeniu komunikacji tramwajowej zapadła w 1951 roku, ale z powodu przedłużających się prac drogowych pierwszy tramwaj kursować zaczął dopiero 8 marca 1959 roku. Wtedy uruchomiono nową zajezdnię tramwajową oraz 4-kondygnacyjny budynek przy ul. Źródlanej, w którym do dziś mieści się siedziba MPK.

Oddana linia tramwajowa miała długość 7,1 km. Była to trasa dwutorowa, która biegła po wydzielonej stronie jezdni od ulicy Worcella, wzdłuż alei Kościuszki, Wolności, Niepodległości (wówczas ZWM), Pokoju do pętli na Kucelinie. Natomiast 21 lipca 1959 roku uruchomiono drugą linię, która stanowiła odgałęzienie od pierwszej do dzielnicy Stary Raków (w ciągu ulicy Łukasińskiego) o długości 1,5 km.

Linię tramwajową obsługiwało w 14 wozów silnikowych oraz 26 wozów doczepianych. W pierwszym roku tramwaje przewiozły 8,2 mln pasażerów.

W latach następnych, wraz z rozbudową miasta, wielokrotnie zmieniano układ linii komunikacyjnych, wprowadzano nowsze typy autobusów. W 1960 roku tabor liczył 61 autobusów i 38 wozów tramwajowych, a długość 29 linii wynosiła 179 km. W ciągu roku przewieziono wtedy 42,1 mln pasażerów.

W 1962 roku opracowano Studium Koncepcyjne Układu Komunikacyjnego miasta Częstochowy na lata 1970 i w perspektywie roku 1980. Na jego podstawie przeprowadzono reorganizacje ruchu na liniach autobusowych w nadchodzących latach, system ten funkcjonuje do dziś, z niewielkimi zmianami, takimi jak wydłużenie lub uruchomienie nowych linii komunikacyjnych.

W latach sześćdziesiątych wprowadzone zostały automaty biletowe i kasowniki, jednak MPK przechodzi na przedsprzedaż biletów w kioskach Ruchu i samoobsługę kasowania biletów przez pasażerów. Pod koniec roku 1973 na 20 liniach o długości 216 km MPK przewozi 100 mln pasażerów. MPK posiada wtedy 142 autobusy i 45 tramwajów, w tym nowe tramwaje przegubowe. Oddana zostaje do użytku nowa zajezdnia autobusowa przy ul. Źródlanej 2.

Należące do MPK w Częstochowie tramwaje typu Konstal 105Na.

Pod koniec lat siedemdziesiątych MPK uruchamia regenerację i produkcję części zamiennych w warsztatach przy ul. Wilsona. W 1984 roku przedłużono linię tramwajową do dzielnicy Północ, w wyniku czego trakcja ma 10,2 km długości. Po krótkim czasie linia tramwajowa osiąga zdolność przewozową 50 milionów pasażerów rocznie.

W 1991 z przedsiębiorstwa państwowego, decyzją uchwały Rady Miasta, MPK staje się zakładem budżetowym gminy jako Miejski Zakład Komunikacji. W 1995 roku liczba pasażerów wynosiła 114,4 mln, a w 1999 roku zmalała do 93,1 mln, co było spowodowane wzrostem ilości prywatnych samochodów. Jednocześnie zatrudnienie zostaje ograniczone do 1025 pracowników.

W 1992 roku uruchomiono nowoczesną myjnię autobusową. Rok później kupiono 5 autobusów przegubowych Ikarus 435.05C. W 1994 roku ujednolicono tabor tramwajowy, wycofując z użytku przestarzałe modele. W 1995 roku zakupiono 13 kolejnych autobusów Ikarus 415.14A oraz 415.14E, a rok później gmina zakupiła i przekazała MZK 17 autobusów przegubowych Ikarus 280.70E i 12 autobusów niskopodłogowych Ikarus 412.08A. Ogółem przeznaczono na ten cel sumę 12,3 mln zł.

W latach 1998–2000 zmodernizowano linię tramwajową.

Z dniem 1 kwietnia, na podstawie uchwały Rady Miasta nr 262/XXIII/2000 z dnia 28 marca 2000 roku, w stan likwidacji (bez zawieszania usług) postawiono MIEJSKI ZAKŁAD KOMUNIKACJI. W jego miejsce utworzono jednoosobową spółkę gminy o nazwie MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO KOMUNIKACYJNE w Częstochowie Sp. z o. o., która z dniem 1 lipca 2000 r. przejęła cały majątek i załogę likwidowanego zakładu.

W roku 2000 zakupiono 7 autobusów niskopodłogowych MAN NL222, a rok później przybył kolejny taki sam autobus. Zmodernizowano 6 wagonów tramwajowych.

W roku 2002 zakupiono 9 niskopodłogowych autobusów Solaris Urbino 12.

W lipcu 2003 wprowadzono na trzy miesiące zasadę wpuszczania pasażerów pierwszymi drzwiami. Od 1 marca 2004 roku zasadę "pierwszych drzwi" wprowadzono na stałe.

W grudniu 2004 roku zakupiono 6 używanych autobusów MAN NL202. Rozpoczęte zostały przygotowania do realizacji zakupu elektronicznego systemu sprzedaży biletów i systemu informowania pasażerów. Na realizację 75% wartości tej inwestycji firma wnioskuje o środki z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.

W kwietniu 2005 roku zakupiono 4 używane autobusy przegubowe MAN NG272. Wniosek o dotację z Unii Europejskiej został odrzucony, z powodu błędów w dokumentach. Pod koniec roku 2005 MPK otrzymało od Urzędu Miasta 10,6 mln złotych, za które zostanie wprowadzony bilet elektroniczny i zakupione nowe autobusy.

W marcu 2006 roku MPK rozpisało 2 przetargi: na dostawę 18 nowych autobusów i bilet elektroniczny. W czerwcu 2006 roku podpisano umowę na zakup 18 autobusów marki Mercedes-Benz.

W listopadzie 2006 zakupiono 18 autobusów marki Mercedes-Benz, 10 sztuk O530 Citaro i 8 sztuk O345G Conecto.

W sierpniu 2007 rozpisano przetarg na dostawę 10 fabrycznie nowych, niskopodłogowych, jednoczłonowych autobusów miejskich. Przetarg wygrała firma EvoBus Polska, która jako jedyna przystąpiła do przetargu i zaproponowała autobus Citaro II. Autobusy przyjechały do Częstochowy w pierwszych dniach marca 2008.

Trasy linii MPK Częstochowa

Tramwaj typu Konstal 105Na na alei Pokoju.

Podczas remontu wiaduktu na al. Pokoju uruchomiono linię zastępczą dla tramwajów 'A za T'. Solaris Urbino.

Ikarus 280 na pętli Kukuczki - linia 24.

Plany na przyszłość

Planuje się rozbudowę sieci tramwajowej. Pierwsza propozycja, która jest już dogłębnie obmyślana i projektowana ma powstać ok. 2012 - 2013 roku. Będzie prowadzić do Stadionu Rakowa przez Jagiellońską, Orkana, 11 Listopada, Jesienną, Rakowską, Limanowskiego. Obecnie są także propozycje budowy tramwaju na Parkitkę i Wyczerpy.

Tabor

MPK Częstochowa posiada następujące autobusy w służbie liniowej następujących marek:

Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Częstochowie Sp. z o.o.

• Tramwaje w Częstochowie

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona MPK Częstochowa

p • d • e Częstochowa Atrakcje turystyczne Jasna Góra (Obraz, Bazylika) • Parki jasnogórskie • Aleja Najświętszej Maryi Panny • Muzeum • Ratusz Zagadnienia Historia • Ludność • Edukacja • Sport • MPK (Tramwaje) • Honorowi Obywatele • Ulice i place (kategoria) • Pomniki Dzielnice Śródmieście • Błeszno • Częstochówka-Parkitka • Dźbów • Gnaszyn-Kawodrza • Grabówka • Kiedrzyn • Lisiniec • Mirów • Ostatni Grosz • Podjasnogórska • Północ • Raków • Stare Miasto • Stradom • Trzech Wieszczów • Tysiąclecie • Wrzosowiak • Wyczerpy-Aniołów • Zawodzie-Dąbie Ważniejsze ulice 7 Kamienic • Aleja H. Sienkiewicza • Aleja Jana Pawła II • Aleja Pokoju • św. Barbary • św. Rocha • Warszawska • Aleja Wojska Polskiego • Aleja Wolności Place Biegańskiego • Daszyńskiego • Pamięci Narodowej • Rady Europy • Rondo Trzech Krzyży • Rynek Wieluński • Stary Rynek