Wolna encyklopedia
Nikolai Frederik Severin Grundtvig (8 września 1783 - 2 września 1872) - pisarz i poeta duński, protestancki pastor, teolog, historyk, pamiętany głównie jako autor duńskich psalmów.
Obok Adama Oehlenschlägera głowny przedstawiciel duńskiego romantyzmu, autor pierwszego przekładu Beowulfa na język nowożytny. Autor historii Danii i prac o mitologii nordyckiej, miał duży wpływ na rozwinięcie się duńskiego poczucia tożsamości narodowej.
Grundtvig założył uniwersytet ludowy, mający na celu edukację młodzieży chłopskiej; wkrótce podobne placówki zaczęły powstawać na całym świecie, również w Polsce. Pisarz postulował też reformę słynnej Akademii w Sorø, która miała kształcić nie tylko uczonych, ale również zwykłych studentów, którzy swoją wiedzą przyczynialiby się do rozwoju społeczeństwa.
W swych kazaniach i pismach teologicznych występuje jako reformator kościoła w kierunku czystego protestantyzmu, opartego jedynie na Sakramentach i Biblii (tzw. „grundtvigianizm”). W swych przekonaniach politycznych dążył do narodowego odrodzenia Danii, do czego przyczynić się miał założony przez niego pierwszy uniwersytet ludowy. Zmuszony przez przeciwników do złożenia urzędu wikariusza w Kopenhadze, oddawał się przez resztę życia działalności literackiej.
Główne dzieła: Nordens Mythologie (1808), Christelig Søndagsbog (2 wyd. 1859), Nordiske Smaadigte (1838), ponadto popularna przeróbka Kroniki duńskiej Saxo Grammaticusa i mitologicznych dzieł Snorrisa. Utwory poetyczne: Roeskilde Riim (1814), pieśni religijne Sanqvark til den danske Kirke (1837), oraz poemat Optrin af Kæmpelivets Udergang i Nord (wyd. 1899).
Bibliografia
- Bron-Wojciechowska, A. , Grundtvig, Warszawa 1986
- Witkowski, L., N. F. S. Grundtvig: wielki duński wychowawca, myśliciel, poeta i działacz kultury, 1974