Wolna encyklopedia
Mikroskop (gr. μικρός mikros - "mały" i σκοπέω skopeo - "patrzę, obserwuję") – urządzenie służące do obserwacji małych obiektów, zwykle niewidocznych gołym okiem. Mikroskop pozwala spojrzeć w głąb mikroświata.
Pierwsze mikroskopy były mikroskopami optycznymi, w których do oświetlania obserwowanych obiektów wykorzystywano światło dzienne. Za twórców tego rodzaju mikroskopów uważa się Holendrów, Hansa i Zachariasza Janssennów (braci). Pierwsze konstrukcje wykonali oni około roku 1590. Ze względu na słabe powiększenie (10 razy) mikroskopy nie zdobyły wtedy uznania jako narzędzie badawcze.
Mikroskop jest zbudowany z:
- okularu, który służy do powiększenia obrazu tworzonego przez obiektyw mikroskopu,
- tubusa, który służy do formowania powiększonego obrazu pośredniego,
- śruby makrometrycznej, która służy do wstępnej regulacji odległości,
- śruby mikrometrycznej, która służy do ustalenia ostrości,
- rewolweru, który umożliwia prostą zmianę obiektywu,
- obiektywów, które zbierają światło wychodzące z przedmiotu i tworzą jego powiększony obraz pośredni,
- kondensora, który koncentruje światło formując z niego stożek,
- lusterka, które służy do naświetlania badanego obiektu;
Przełomu dokonał wynalazca i przedsiębiorca Antonie van Leeuwenhoek, który udoskonalił konstrukcję mikroskopu, a następnie rozwinął produkcję tych urządzeń w XVII wieku. Leeuwenhoek jako pierwszy obserwował żywe komórki – plemniki, pierwotniaki, erytrocyty itp. Wykorzystanie mikroskopu przyczyniło się do ogromnego postępu w biologii. Naukowcy mogli badać, co dzieje się we wnętrzu żywych organizmów. Powstały nowe dziedziny nauki, cytologia oraz mikrobiologia. Dzięki wykorzystaniu mikroskopu możliwy był ogromny postęp w leczeniu chorób zakaźnych. W roku 1882 Robert Koch odkrył z pomocą mikroskopu bakterie gruźlicy.
Mikroskop wykorzystano do obserwacji podziału chromosomów w jądrze komórkowym. W roku 1910 Thomas Hunt Morgan udowodnił, że chromosomy są nośnikami genów dając początek genetyce. W technologii materiałowej mikroskopy wykorzystywano do obserwacji struktur metali albo innych materiałów. W ten sposób możliwe stało się opracowanie doskonalszych stopów metali wykorzystywanych w przemyśle.
Kolejnym przełomem stało się wykorzystanie w mikroskopie elektronów. W roku 1931 pierwszy mikroskop elektronowy skonstruowali Ernst Ruska i Maksem Knollem w Berlinie. Możliwa stała się obserwacja najmniejszych struktur organelli komórkowych. W technologii wykorzystanie mikroskopów elektronowych stało się podstawą rewolucji krzemowej. Bez technik sprawdzania jakości wykonywanych w półprzewodnikach struktur nie udałoby się dokonać tak ogromnego postępu w tej dziedzinie.
W roku 1982 mikroskopia uczyniła pierwszy krok w kierunku świata atomów. Pracujący w Zurychu naukowcy Gerd Binnig oraz Heinrich Rohrer skonstruowali mikroskop STM. Pozwolił on na obserwację struktur złożonych z pojedynczych atomów. Późniejsze prace doprowadziły do budowy szeregu odmian tego mikroskopu pozwalających na badanie różnych właściwości materii w skali nanometra. Niezwykłą cechą mikroskopu STM była jego zdolność nie tylko do obserwacji atomów, ale również manipulacji nimi – przekładania ich z miejsce na miejsce po jednym. Obecnie badacze przewidują, że postęp w mikroskopii pozwoli na zapoczątkowanie rozwoju nanotechnologii, która może znaleźć zastosowanie w prawie każdej dziedzinie życia.
Rodzaje mikroskopów
- mikroskop akustyczny
- mikroskop elektronowy
- mikroskop fluorescencyjny
- mikroskop holograficzny
- mikroskop anielowy
- mikroskopy konfokalne
- mikroskop metalograficzny
- mikroskop operacyjny
- mikroskop optyczny (mikroskop świetlny)
- mikroskop polaryzacyjny
- mikroskop pomiarowy
- mikroskop porównawczy
- mikroskop sił atomowych
- mikroskop stereoskopowy
- mikroskop warsztatowy
- skaningowy mikroskop tunelowy
| Sprzęt szklany |
ampuła • aparat Kippa • aparat Soxhleta • bagietka • chłodnica • eksykator • głowica rektyfikacyjna • kolby • kolumna rektyfikacyjna • krówka • korki • kuweta • lejek • linia próżniowa • łącznik destylacyjny • naczynko wagowe • nasadka destylacyjna • pipeta • probówka • rozdzielacz • reaktory • reduktory • retorta • sublimator • szkło pomiarowe • strzykawka • szalka Petriego • szlify • szkiełko zegarowe • tygiel • wkraplacz • wymrażacz • zlewka |
| Inne |
aparat absorpcyjny • aspirator • autoklaw • czasza grzejna • dygestorium • eppendorfka • inkubator • kalorymetr • kolorymetr • komora laminarna • komora rękawicowa • kranik • łapa • łaźnia • manometr • mieszadło magnetyczne • mieszadło mechaniczne • moździerz • mikroskop • naczynie Dewara • oliwka • parafilm • palniki • pompy próżniowe • polarymetr • podnośnik • pH-metr • płytka agarowa • sączek • stojak • ssawka • stół • szczypce • szpatułka • termometr • tryskawka • wąż • wirówka • wstrząsarka • wyparka • więcej... |