Wolna encyklopedia
Minerały ilaste – nazwa pochodzi od gr. ilos = błoto.
Stanowią główny składnik skał ilastych: iłów, iłowców, łupków ilastych, glin, zwietrzelin oraz gleb. Są bardzo rozpowszechnione i należą do głównych minerałów wielu skał osadowych, takich jak: margle, mułowce, piaskowce, wapienie.
Do minerałów ilastych zaliczane są minerały:
- grupa kaolinitu i serpentynów: kaolinit, nakryt, dickit, haloizyt, metahaloizyt, antygoryt, lizardyt, chryzotyl, garnieryt, nepouit, greenalit, serpentyn
- grup talku i pirofyllitu: talk, kerolit, pirofyllit
- montmorillonity: montmorillonit, beidellit, nontronit, saponit
- grupa miki i hydromikimiki: illity, brammalit, glaukonit, seladonit, muskowit, flogopit, paragonit, lepidolit, folidoid hydromuskowit, hydrobiotyt, hydroflogopit
- grupa smektytu
- grupa chlorytu: kinochlor (Mg), szamozyt (Fe) (oraz jego odmiana turyngit), nimit (Ni), pennantyt (Mn-rich).,
- wermikulit
- grupa sepiolitu i pałygorskit
- imogolit
- "grupa" allofanu
- Minerały mieszanopakietowe: rektoryt (dioktaedryczny, mika/montmorillonit, 1:1), tosudyt (dioktaedryczny, chloryt/smektyt, 1:1), korensyt (trioktaedryczny, chloryt/wermikulit lub chloryt/smektyt), hydrobiotyt (biotyt/wermikulit, 1:1), aliettyt (talk/saponit), kulkeit (talk/chloryt, 1:1).
Są to zasadowe krzemiany i glinokrzemiany glinu, magnezu i żelaza; czasami też: potasu, sodu, wapnia, manganu i niklu.
Niektóre tworzą skały np.:kaolinit - - kaolin, montmorillonit - - bentonit.
Krystalizują przeważnie w układzie jednoskośnym lub trójskośnym. Odznaczają się niewielką twardością (do 2,5 w skali Mohsa).
Występowanie:
Są produktem przeobrażeń wietrzeniowych zachodzących na lądach i w morzach, oraz procesów hydrotermalnych niskich temperatur.
Zastosowanie:
Wiele z nich znajduje zastosowanie jako minerały ceramiczne. Są używane do produkcji materiałów izolacyjnych i ogniotrwałych, papieru, gumy, kosmetyków, farmaceutyków, nawozów i barwników. Bywają stosowane w przemyśle elektronicznym, chemicznym, budowlanym, włókienniczym, cukrowniczym, browarnictwie. Służą do filtrowania wody pitnej, stanowią składnik płuczki wiertniczej. Rekultywuje się nimi tereny skażone metalami ciężkimi i produktami ropopochodnymi.
Są interesujące dla naukowców, rzadko mają znaczenie kolekcjonerskie.
