Wolna encyklopedia

Współrzędne: 50.064708° N 19.940041° E50.064708 19.940041 (Muzeum Czartoryskich w Krakowie)

Muzeum Czartoryskich w Krakowie
Jeden z budynków muzeum - pałac - od ulicy św. Jana.
Data założenia	1878
Lokalizacja	Polska Kraków
Zakres zbiorów	sztuka starożytna, malarstwo europejskie XIII-XVIII w., zabytki europejskiego i islamskiego rzemiosła artystycznego, militaria
Dyrektor	Jolanta Lenkiewicz
Adres	ul. Św. Jana 19, 31-017 Kraków (e-mail)
Telefon	(0-12) 422 55 66
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa muzeum

Muzeum Czartoryskich w Krakowie, jedno z najstarszych muzeów w Polsce, otwarte w 1878^[1]; jego początki sięgają roku 1801, kiedy otwarto Świątynię Sybilli w Puławach - prywatne muzeum założone przez księżnę Izabelę Czartoryską, małżonkę księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego.

Zbiory puławskie uległy częściowemu rozproszeniu i zniszczeniu po upadku powstania listopadowego i konfiskacie majątku Czartoryskich przez Rosjan, większość jednak udało się uchronić i następnie przewieźć do Paryża do Hôtelu Lambert. W 1870 roku książę Władysław Czartoryski zdecydował o przeniesieniu zbiorów do Krakowa, gdzie ostatecznie trafiły w roku 1876. W tym samym roku Czartoryscy przekazali również swój wielki księgozbiór do użytku publicznego w Krakowie (Biblioteka Czartoryskich). Po wybuchu II wojny światowej najcenniejsza część zbiorów została ewakuowana i ukryta w pałacu w Sieniawie, lecz mimo tego Niemcy zdołali je częściowo rozgrabić lub wywieźć. Po wojnie większość eksponatów odzyskano. W 1950 roku Muzeum Czartoryskich zostało przejęte przez państwo i włączone do krakowskiego Muzeum Narodowego, jako jeden z jego oddziałów.

Obecnie pieczę nad zbiorami pełni Fundacja Książąt Czartoryskich powstała w 1991 roku z inicjatywy Adama Karola Czartoryskiego. Zbiory Muzeum Czartoryskich zawierają dzieła malarstwa europejskiego XIII-XVIII w., zabytki europejskiego i islamskiego rzemiosła artystycznego od średniowiecza do XIX w., grafiki, sztuki starożytnej oraz militaria (m.in. szablę samego Lorda Blayneya).

Dział malarstwa zachodnioeuropejskiego

Jedna z sal wystawowych w Muzeum Czartoryskich

Dama z gronostajem Leonardo da Vinci

Dział malarstwa zachodnioeuropejskiego znajduje się na drugim piętrze pałacu. Znajdują się tu obrazy takich mistrzów jak:

• Leonardo da Vinci (Dama z gronostajem)
• Rembrandt van Rijn (Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem)
• Lucas Cranach Starszy
• Benozzo Gozzoli
• Lorenzo Monaco
• Jacob Jordaens
• Alessandro Magnasco (Praczki, Anachoreci)
• Pieter Brueghel (młodszy) (Kazanie św. Jana Chrzciciela)
• Michele da Verona (Brutus i Porcja)
• Lorenzo Lotto (Madonna ze św. Katarzyną i św. Franciszkiem)
• Dirk Bouts (Zwiastowanie)
• Jan Piotr Norblin de la Gourdaine
• Aleksander Orłowski

Pamiątki z dziejów Polski od XIV do XVII wieku i europejskie rzemiosło artystyczne

Obie połączone wystawy zajmują pierwsze piętro pałacu. Znajdują się tam m.in. portrety ostatnich Jagiellonów wykonane w warsztacie Łukasza Cranacha Młodszego w połowie XVI wieku, oprawione w XIX wieku w jedną ramę, a także całopostaciowe wizerunki marszałka wielkiego koronnego Łukasza Opalińskiego i Agnieszki z Tęczyńskich Firlejowej. Ekspozycja prezentuje historię Polski uszeregowaną chronologicznie od czasów Jagiellonów do czasów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Klasztorek widziany od strony Zaułka Czartoryskich

Zbrojownia i pamiątki puławskie

Stała ekspozycja prezentowana jest w klasztorku, który z pałacem muzealnym połączony został przewiązką. Zebrano tu pamiątki rodu Czartoryskich, przede wszystkim portrety największych przedstawicieli rodu, a także militaria polskie, europejskie i bliskowschodnie.

Galeria sztuki starożytnej

Galeria sztuki starożytnej mieści się w dawnym arsenale miejskim. Wejście do wielkiej sali wystawowej prowadzi przez przewiązkę między klasztorkiem a dawnym arsenałem. Znajdują się tam zabytki kultury greckiej, egipskiej, etruskiej oraz rzymskiej. Zgromadzone obiekty pochodzące z okresu od III tysiąclecia p.n.e. do IV wieku n.e. a wśród nich m.in. sarkofagi egipskie wraz z mumią, grobowce etruskie oraz liczne rzeźby.

Przypisy