Wolna encyklopedia

Oberszter – (niem. Oberster – pułkownik), w Polsce XVI-XVIII wieku dowódca i zarazem właściciel regimentu wojsk cudzoziemskiego autoramentu, od XVIII wieku zwany pułkownikiem. Na podstawie otrzymanego od króla tzw. "listu przypowiedniego" zawierał on umowę (kapitulację) na utworzenie jednostki wojska, o określonej liczbie porcji i czasie służby. Organizując regiment, oberszter zawierał z kolei umowy z kapitanami tworzącymi kompanie. Wynagrodzenie obersztera stanowiła pewna ilość porcji oraz potrącenia z żołdu oficerów i szeregowych (Kopfgeld – pogłówne), z których obowiązany był pokrywać drobne wydatki. Stanowisko obersztera było bardzo zyskowne; w 2 poł. XVII w. obsadzali je w większości magnaci, pełniąc swe funkcje tytularnie (faktycznie organizowali regimenty i dowodzili nimi obersztlejtnanci – podpułkownicy).

Źródło

Chorąży wielki koronny
Wojsko I Rzeczypospolitej

autorament * chorągwie kopijnicze, strzelcze, tatarskie, wołoskie * hajducy * husaria * Kawaleria Narodowa * konfederacja barska 1768-72, targowicka 1792-93 * konfederacja żołnierska * korpus posiłkowy H.A. Lubomirskiego * Kozacy rejestrowi * Kozacy zaporoscy * Lisowczycy * oberszter * piechota dymowa, łanowa, wybraniecka * pospolite ruszenie * rejestr kozacki * Semeni * OdB w 1626 * OdB w 1633 * OdB w 1683 * OdB w 1792 * wojsko komputowe, kwarciane, ordynackie, zaciężne * Wojsko Kurlandii i Semigalii

Armia koronna * hetman wielki koronny * hetman polny koronny * Komisja Wojskowa Koronna * Korpus Inżynierów Koronnych Dywizje w XVII w.: J.S. Lubomirskiego * S.R. Potockiego Dywizje w XVIII w.: 1 * 2 * 3 * 4 * Kijowsko-Bracławska * Małopolska * Nadnarwiańska * Wielkopolska * Wołyńsko-Podolska Brygady Kawalerii Nar.: 1 * 2 * 3 * 4 * 5 * 6 * 7 * 8

Armia litewska * hetman wielki litewski * hetman polny litewski * Komisja Wojskowa Wlk. Ks. Lit. * Korpus Inżynierów Wlk. Ks. Lit. * Petyhorcy Dywizje w XVIII w.: 1 * 2 Brygady Kawalerii Nar.: 1 (Husarska, Kowieńska) * 2 (Petyhorska, Pińska) * 3

Insurekcja kościuszkowska: Najwyższy Naczelnik * insurekcja warszawska, wileńska, wielkopolska Dywizje: Najwyższego Naczelnika * J. Zajączka * S. Mokronowskiego * K. Sierakowskiego * Nadnarwiańska * A. Ponińskiego * J. H. Dąbrowskiego * Główna Litewska * F. Sapiehy * R. Giedroycia

 
Źródło: „haslo,Oberszter”