Wolna encyklopedia
Osady – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji. Geneza osadów jest zróżnicowana, może je tworzyć materiał, będący efektem:
- wietrzenia skał;
- procesów erozji degradujących powierzchnię Ziemi;
- procesów wulkanicznych;
- procesów chemicznych i biochemicznych;
- pochodzenia organicznego;
- pochodzenia kosmicznego;
- i inne.
Osady dzieli się ze względu na środowisko, w którym powstawały na:
- osady kontynentalne (osadzane w obrębie lądów, także w śródlądowych zbiornikach wodnych i ciekach wodnych);
- osady morskie (osadzane w obrębie basenów morskich i oceanicznych).
Osady kontynentalne (lub terrygeniczne) dzieli się na:
- osady eoliczne,
- osady fluwialne, czyli rzeczne,
- osady deltowe, które stanowią przejście do środowiska osadów morskich,
- osady aluwialne, aluwia), czyli napływowe,
- osady glacjalne, czyli lodowcowe,
- osady fluwioglacjalne lub glacyfluwialne (rzecznolodowcowe lub lodowcoworzeczne);
- osady limniczne (jeziorne, jezierne),
- osady wulkaniczne,
- osady deluwialne,
- osady koluwialne,
- osady proluwialne.
Osady morskie, biorąc pod uwagę głębokość na jakiej powstają, dzieli się na:
- klastyczne osady paraliczne, czyli środowiska wybrzeży,
- klastyczne osady nerytyczne, czyli środowiska szelfu wewnętrznego,
- klastyczne osady litoralne, czyli środowiska szelfu zewnętrznego,
- klastyczne osady batialne, czyli środowiska stoku kontynentalnego,
- klastyczne osady abysalne, czyli środowiska dna oceanicznego,
- osady węglanowe.