Wolna encyklopedia
Owoce trujące - owoce niektórych krzewów, drzew lub bylin działające toksycznie. Są najczęściej spotykane w lasach, ale także hodowane przez ludzi wyłącznie w celach dekoracyjnych, stąd mogą występować w parkach, a także w ogrodach. Trujące owoce są zwykle ładne, kolorowe i apetyczne.
W Polsce ostre zatrucia roślinami stanowią około 1% ogólnej liczby zatruć, z czego 75% występuje u dzieci w wieku do 10 lat. To one dają się zwieść atrakcyjnym wyglądem owoców. Trujące właściwości danego gatunku roślin określane są wielkością występowania w nich tak zwanych ciał czynnych. Do najważniejszych ciał czynnych zalicza się alkaloidy, glikozydy i saponiny.
Toksyczność u roślin zależy od:
- rozwoju i dojrzałości poszczególnych ich części
- pory zbioru
- warunków klimatycznych, glebowych i geograficznych, miejsca ich występowania
- im dalej na północ, tym mniejsza moc
- gatunki dzikie przeniesione do uprawy wykazują spadek toksyczności.
Na poszczególne roślinne trucizny istnieje indywidualna wrażliwość i odporność zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Przykładem może być alkaloid występujący w wilczej jagodzie - silnie działający na ludzi, dla zwierząt natomiast nie stanowiący zagrożenia.
Owoce leśne słabo trujące
Owoce wywołujące przejściowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz ośrodkowego układu nerwowego. Rośliny z takimi owocami to:
- jemioła pospolita białe owoce
- bez czarny tylko niedojrzałe jagody - czerwone
- bez koralowy
- kalina koralowa
- kalina hordowina
- kokoryczka wonna
- kruszyna pospolita
- jałowiec pospolity
Owoce leśne średnio trujące
Owoce spożyte w większej ilości mogą być przyczyną zgonu. Do takich roślin należy zaliczyć:
- owoce czerwone - niedojrzała kruszyna pospolita, psianka słodkogórz
- owoce niebieskie - czworolist pospolity, jałowiec wirginijski
- owoce czarne - bez hebd, bluszcz pospolity, czerniec gronkowy, kokoryczka wielokwiatowa, ligustr pospolity, szakłak pospolity.
Owoce leśne silnie trujące
Owoce zjedzone nawet w małej ilości mogą spowodować śmierć. Do takich roślin należy zaliczyć:
- konwalię majową - śmiertelne zatrucie u dzieci może wystąpić po zjedzeniu kilku czerwonych jagód, a u dorosłych po zjedzeniu więcej niż 30 jagód.
- trzmieliny (trzmielina brodawkowata i trzmielina zwyczajna) - różowoczerwone owoce zjedzone w większych ilościach.
- wawrzynek wilczełyko - dla dzieci dawką śmiertelną są 3-4 szkarłatnoczerwone owoce, dla dorosłych 10 - 20 owoców.
- wiciokrzew suchodrzew - spożycie nawet kilku ciemnoczerwonych jagód może spowodować śmiertelne zatrucie.
- jałowiec sawina - szaroniebieskie szyszkojagody zawierają silnie trujący związek, sabinol. W Polsce rzadka roślina.
- pokrzyk wilcza jagoda - czarne błyszczące jagody, u dzieci 1-2 jagody powodują ciężkie zatrucia, natomiast dawką śmiertelną dla dorosłych jest 10 - 12 jagód.
Zobacz też: Owoce, Owoce jadalne