Wolna encyklopedia
| Błogosławiony Jan XXIII | |
 |
|
| Herb | |
 |
|
| Dewiza | Obedientia et pax Posłuszeństwo i pokój |
| Imię łacińskie | Ioannes PP. XXIII |
| Data wyboru | 28 października 1958 |
| Poprzednik | Pius XII |
| Następca | Paweł VI |
| Imię i nazwisko | Angelo Giuseppe Roncalli |
| Urodzony | 25 listopada 1881 |
| Zmarł | 3 czerwca 1963 |
Błogosławiony Jan XXIII (właściwie Angelo Giuseppe Roncalli, ur. 25 listopada 1881, zm. 3 czerwca 1963) - papież Kościoła rzymskokatolickiego od 28 października 1958 do śmierci 3 czerwca 1963. Przez część luteran wspominany 3 czerwca jako odnowiciel Kościoła.
Spis treści |
Życie przed wyborem na papieża
Urodził się w Sotto il Monte (obecnie Sotto il Monte Giovanni XXIII - nazwane na cześć papieża), w prowincji Bergamo we Włoszech 25 listopada 1881. Przyszedł na świat jako czwarte z 11 dzieci w rodzinie biednych rolników. Jego matka była osobą bardzo religijną.
W 1893 wstąpił do niższego seminarium duchownego w Bergamo, zaliczanego do najlepszych we Włoszech. Jako wybijający się student otrzymał stypendium Fundacji Cesaroli w Rzymie w seminarium św. Apolinarego. Na rok przerwał naukę w 1902 roku, aby odbyć służbę wojskową. Po jej zakończeniu obronił doktorat z teologii. 10 sierpnia 1904 roku został wyświęcony na księdza w rzymskim kościele Santa Maria in Monte Santo. Przez następne dziesięć lat był sekretarzem Giacomo Radiniego Tedeschi, biskupa Bergamo. W 1915 roku został powołany do wojska. W 1925 roku papież Pius XI mianował go Oficjałem w Bułgarii, a także tytularnym arcybiskupem Areopolis. Sakry udzielił mu Jego Eminencja Ksiądz Giovanni Kard. Tacci Porceli. Jako swoje hasło biskupie wybrał Obedientia et Pax (Posłuszeństwo i Pokój), które stało się jego mottem przewodnim. W 1931 został nominowany Apostolskim Delegatem w Bułgarii. W 1935 został Apostolskim Delegatem w Turcji i Grecji. W roku 1944, w czasie II wojny światowej papież Pius XII mianował go Nuncjuszem Apostolskim w Paryżu.
W roku 1953 został mianowany kardynałem, a kilka dni później patriarchą Wenecji. Prezydent Francji Vincent Auriol powołał się na stary przywilej francuskich królów i sam włożył czerwony kapelusz na głowę kardynała Roncalli w czasie ceremonii w Pałacu Elizejskim. Jan XXIII opowiadał później anegdotkę z tego okresu we Francji, kiedy to, gdy na przyjęciu, w którym brał udział, pojawiła się kobieta w sukni z szokująco dużym dekoltem, ludzie zgromadzeni w pokoju nie patrzyli na kobietę, ale na niego, sprawdzając, czy on patrzy na nią. Po przyjęciu kardynał miał wręczyć owej kobiecie jabłko mówiąc: "Pamięta Pani co sobie uświadomiła Ewa gdy zjadła jabłko?"
Pontyfikat Jana XXIII
| Ogłoszenie wyboru | |
| Plik:HabemuspapamJXXIII.ogg | |
| Ogłasza kardynał Nicola Canali | |
Po śmierci Piusa XII w 1958 roku, ku swemu ogromnemu zaskoczeniu, Roncalli został wybrany na papieża. Jego pierwsze słowa po wyborze brzmiały: Tremens factus sum ego et timeo (łac. "drżę i lękam się"), a następnie kontynuował: To, co wiem o moim niedostatku i ograniczoności, jest wystarczającym powodem mojego zmieszania. Ale w głosach moich braci, najprzewielebniejszych kardynałów naszego Świętego rzymskiego Kościoła, widząc znak woli Bożej, przyjmuję wybór oraz pochylam głowę i barki dla krzyża. Czasami bywa mylony z antypapieżem Janem XXIII, który nosił to samo imię lecz żył na przełomie XIV/XV wieku.
Kardynałowie zebrani na zwołanym wtedy konklawe uznawali go, z powodu zaawansowanego wieku i skromności, za papieża "przejściowego". Do czasu jego śmierci faworyt konklawe – arcybiskup Mediolanu Montini, miał już otrzymać kapelusz kardynalski, właśnie z rąk Roncalliego. Montini rzeczywiście został później następcą Jana XXIII jako Paweł VI.
Tym, czego kardynałowie i reszta Kościoła nie przewidzieli, było to, że ciepło, poczucie humoru i dobroć papieża Jana zdobędzie serca ludzi w sposób, w jaki jego poprzednik, pomimo jego ogromnej wiedzy i kwalifikacji moralnych, nigdy nie zdołał zrobić. Gdy po koronacji podszedł do niego po błogosławieństwo włoski ordynariusz polowy w generalskim mundurze, papież przyjął postawę zasadniczą i wyrecytował "panie generale, melduje się sierżant Roncalli!". Podczas gdy Pius XII zawsze patrzył w bok i ponad aparatem, gdy robiono mu zdjęcia, Jan XXIII patrzył wprost w obiektyw i uśmiechał się. Palił fajkę. Był pierwszym papieżem od 1870 roku, który odbył oficjalne spotkanie poza Watykanem. Była to wizyta w więzieniu, gdzie powiedział więźniom: "Nie mogliście przyjść do mnie, więc ja przyszedłem do was". Kiedy ówczesna pierwsza dama Ameryki, Jacqueline Kennedy, przybyła do Watykanu na spotkanie z nim, zaczął nerwowo ćwiczyć dwie metody zwracania się do niej, których użycie mu zasugerowano: "Mrs. Kennedy, Madam" lub "Madam, Mrs. Kennedy". Kiedy wreszcie przybyła, ku rozbawieniu korpusu prasowego porzucił obie i ruszył na jej spotkanie, mówiąc: "Jackie!". Ceremoniał papieski traktował z dystansem i humorem, choć go przestrzegał. Przyjmowanym na audiencji wenecjanom miał oświadczyć: "Mam dziś na głowie jeszcze wiele spraw, więc nie zatrzymujcie mnie. O, przepraszam! Nie zatrzymujcie nas." (chodziło o zachowanie oficjalnej formy pluralis majestatis, zarzuconej przez jego następców).
Radykalizm papieża Jana XXIII nie kończył się na jego nieformalnych zachowaniach. Ku zaskoczeniu i przerażeniu jego współpracowników, zwołał sobór na mniej niż 90 lat od kontrowersyjnego Soboru Watykańskiego I. Podczas gdy jego sekretarze mówili o dziesięcioleciach potrzebnych na przygotowania, Jan XXIII planował rozpocząć sobór już w ciągu kilku miesięcy. Sobór Watykański II rozpoczął zmiany, które przekształciły oblicze Kościoła katolickiego: nowa formuła mszy świętej, ekumenizm i nowe spojrzenie na świat.
Odbył mniej więcej godzinne spotkanie z Geoffreyem Francis Fisherem, arcybiskupem Canterbury 2 grudnia 1960. Było to pierwsze od 400 lat, od ekskomuniki Elżbiety I, spotkanie arcybiskupa Canterbury z papieżem.
Papież Jan XXIII ekskomunikował 3 stycznia 1962 roku Fidela Castro, powołując się na pochodzący z 1949 roku dekret papieża Piusa XII, zakazujący katolikom popierania rządów komunistycznych.
Nazywany "dobrym papieżem Janem" (także "Janem Uśmiechniętym" i "Janem Pokornym"), Jan XXIII został ogłoszony błogosławionym przez papieża Jana Pawła II w 2000 roku, co jest ostatnim krokiem na drodze do ogłoszenia go świętym Kościoła katolickiego.
Jest także uważany przez wiele organizacji protestanckich za reformatora chrześcijaństwa. Zarówno anglikanie jak i luteranie pamiętają Jana XXIII jako odnowiciela Kościoła.
Człowiek Roku 1962 według magazynu Time. Jego sekretarzem osobistym był abp Loris Capovilla.
Krytyka papieża Jana XXIII
Wielu konserwatywnych katolików – tych, którzy krytykują Sobór Watykański II – uważa, że Jan XXIII zapoczątkował ruch odwracania się od prawdziwej wiary.
Współczesne teorie spiskowe
Niektórzy uważają, że papież Jan XXIII celowo ukrywał tajemne przesłanie przekazane przez Pannę Marię w objawieniach fatimskich[1].
Istnieje wiele informacji z lat 90. o rzekomym odnalezieniu pamiętnika papieża Jana, gdzie zawarł wizje przyszłości, takie jak powrót Jezusa w Nowym Jorku w 2000 r.[2]. Chociaż papież Jan istotnie prowadził pamiętnik[3], nie ma żadnego dowodu na to, że miał wizje przyszłości[4].
Choroba i śmierć
23 września 1962 zdiagnozowano u papieża raka żołądka. Miał kilka krwotoków z żołądka. Ostatnie publiczne wystąpienie papieża odbyło się 11 maja 1963, kiedy to włoski prezydent Antonio Segni przyznał papieżowi nagrodę za jego zaangażowanie dla pokoju. 25 maja 1963 papież doznał nowego krwotoku i wymagał transfuzji krwi, miał też coraz wyższą gorączkę. Jan XXIII zmarł w Watykanie 3 czerwca 1963 roku o godzinie 19:49. Jego ostatnie słowa brzmiały: "Nie mam innej woli, jak tylko wolę Boga. Ut unum sint. (łac. aby byli jednym)"
Luterański odnowiciel Kościoła
Jan XXIII jest wspominany w roku liturgicznym części kościołów luterańskich jako jeden z odnowicieli Kościoła (do grupy tej należą m.in. także Marcin Luter i Jan Kalwin). Dzień 3 czerwca jest w luterańskim kalendarzu liturgicznym obchodzony jako Wspomnienie Jana XXIII, biskupa Rzymu. Wspomnienia nie obchodzą natomiast np. kościoły staroluterańskie.
Związki z Polską
Matkę Bożą Królową Polski ogłosił główną patronką Polski.
Przypisy
O agonii Papieża Jana XXIII informowało szczegółowo polskich słuchaczy Radio Wolna Europa.
- ↑ http://www.crc-internet.org/dec97.htm
- ↑ http://www.v-j-enterprises.com/pope.html
- ↑ Podróż Duszy, ISBN 0-225-66895-5
- ↑ http://www.americancatholic.org/Messenger/Nov1996/feature1.asp
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Jan XXIII został zabalsamowany; Watykan zaprzecza, że jego ciało zostało cudownie zachowane od rozkładu
- Strona o świetnie zachowanym ciele Jana XXIII kiedy grób został otwarty 16 stycznia 2001
- Encyklika Jana XXIII Aeterna Dei Sapientia (1961)
- Konserwatywno-katolicka strona głosząca, że Jan XXIII był przerażony radykalizmem Soboru Watykańskiego II
- Papież Jan XXIII
| Poprzednik Pius XII |
 |
Papież | |
Następca Paweł VI |
| Poprzednik Carlo Agostini |
 |
Patriarchowie Wenecji 1953-1958 |
|
Następca Giovanni Urbani |
