Wolna encyklopedia
Pauzaniasz – wódz spartański z przełomu VI i V w. p.n.e., dowódca w bitwie pod Platejami, pretendent do korony królewskiej Sparty po śmierci Leonidasa.
Jest zwycięskim wodzem spod Platei z roku 479 p.n.e. w wojnie z Persami.
Jego aroganckie i grubiańskie zachowanie zarówno wobec sprzymierzeńców, jak i mieszkańców Anatolii, szczególnie kobiet, wzbudziło gniew dowodzonych przez niego żołnierzy (w podobny sposób miało w przyszłości zachowywać się wielu Spartan, którzy przebywali z dala od domu). Z tego względu oskarżony o tchórzostwo (pod Platejami przesunął obóz armii greckiej na dogodniejszą pozycję) i wygnany ze Sparty, udał się na dwór króla perskiego Kserksesa. Tam z ramienia władcy do śmierci sprawował różne funkcje administracyjne.