Wolna encyklopedia

Pełnoletność, pełnoletniość^[1] – określony przepisami prawa status prawny osoby fizycznej, która uzyskuje go po osiągnięciu określonego wieku (osoba pełnoletnia, pełnoletni). Osoba, która nie osiągnęła jeszcze tego wieku nazywana jest niepełnoletnią.

Osiągnięcie pełnoletności wiąże się zazwyczaj z osiągnięciem pełnej zdolności do czynności prawnych oraz możności bycia podmiotem pewnych praw (np. możności zawarcia małżeństwa) i obowiązków.

Pełnoletność w Polsce

W Polsce pełnoletnim jest ten, kto ukończył lat osiemnaście. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność i nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa (art. 10 KC), ani tym bardziej rozwodu.

Niektóre skutki pełnoletności to:

• uzyskanie pełnej zdolności do czynności prawnych (art. 11 KC), a wskutek tego możliwość samodzielnego zawierania umów,
• wygaśnięcie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem (art. 92 KRiO).

Pełnoletność a inne pojęcia

Termin pełnoletni nie jest tożsamy w prawie z terminem osoba, która ukończyła 18 lat:

• do zawarcia małżeństwa cywilnego w Polsce wymagane jest ukończenie 18. roku życia (a wyjątkowo dla kobiet także 16.), a nie pełnoletność (art. 10 KRiO);
• do zatrudnienia na umowie o pracę wymagane jest ukończenie 18 lat (art. 22 § 2 KP); nie uchybia to możliwości podjęcia pracy przez młodocianego (art. 190 KP),
• obowiązek szkolny trwa do ukończenia 18 roku życia (art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. [1]).

Cywilnoprawna odpowiedzialność deliktowa małoletniego zaczyna się już od 13. roku życia (art. 426 KC). Możliwość bycia pełnomocnikiem nie zależy od stopnia zdolności do czynności prawnych (art. 100 KC).

Karalność według prawa karnego nie obejmuje nieletnich, a więc rozpoczyna się generalnie od 17. roku życia (z pewnymi wyjątkami). Obecnie tak jest też według prawa o wykroczeniach.

Dorosłym, według różnych ujęć, może być każda osoba dojrzała biologicznie lub psychicznie. Pełnoletnim jest jedynie osoba, która spełniła warunek wiekowy, a wyjątkowo dodatkowe inne przesłanki. Dlatego zarówno osoba dorosła może nie być osobą pełnoletnią, jak i pełnoletnia nie być osobą dorosłą.

Pełnoletność na świecie

A

• Abchazja – ?
• Afganistan – 18
• Albania – 18
• Algieria – ?
• Andora – ?
• Angola – 18
• Antigua i Barbuda – ?
• Arabia Saudyjska – 18
• Argentyna – 21
• Armenia – 18
• Australia – 18
• Austria – 18 (tytoń i piwo dozwolone od 16 lat)
• Azerbejdżan – 18

B

• Bahamy – 18
• Bahrajn – 21
• Bangladesz – ?
• Barbados – 18
• Belgia – 18
• Belize – ?
• Benin – ?
• Bhutan – 18
• Białoruś – 18
• Birma – ?
• Boliwia – 18
• Bośnia i Hercegowina – 18
• Botswana – ?
• Brazylia – 18
• Brunei – 18
• Bułgaria – 18
• Burkina Faso – ?
• Burundi – 18

C

• Chile – 18
• Chiny – 18
• Chorwacja – 18
• Cypr – 18
• Czad – 21
• Czarnogóra – 18
• Czechy – 18
• Czeczenia – ?

D

• Dagestan – ?
• Dania – 18 (tytoń i alkohol dozwolone od 16 lat)
• Demokratyczna Republika Konga – ?
• Dominika – 18
• Dominikana – 18
• Dżibuti – 18

E

• Egipt – 21
• Ekwador – 18
• Erytrea – ?
• Estonia – 18
• Etiopia – ?

F

• Fidżi – 18
• Filipiny – 21
• Finlandia – 18
• Francja – 18

G

• Gabon – 18
• Gambia – ?
• Ghana – ?
• Gibraltar – 18
• Grecja – 18
• Grenada – ?
• Grenlandia – 18
• Gruzja – ?
• Guam (należy do USA) – 18
• Guernsey – 18
• Gujana – 18
• Gwatemala – 18
• Gwinea – 21
• Gwinea Bissau – ?
• Gwinea Równikowa – ?

H

• Haiti – ?
• Hiszpania – 18
• Holandia – 18
• Honduras – 21
• Hongkong (należy do Chin) – 18

I

• Indie – 18
• Indonezja – 18
• Iran – 15
• Irak – ?
• Irlandia – 18
• Islandia – 18
• Izrael – 18

J

• Jamajka – 18
• Japonia – 20
• Jemen – 18
• Jersey – 18
• Jordania – ?

K

• Kambodża – 18
• Kamerun – 21
• Kanada – w zależności od prowincji lub terytorium:
  • 18 – Alberta, Manitoba, Ontario (alkohol i tytoń dozwolone od 19 lat), Quebec, Saskatchewan, Wyspa Księcia Edwarda
  • 19 – Jukon, Kolumbia Brytyjska, Nowa Fundlandia i Labrador, Nowa Szkocja, Nowy Brunszwik, Nunavut, Terytoria Północno-Zachodnie
• Katar – 18
• Kazachstan – 16
• Kenia – 18
• Kirgistan – ?
• Kiribati – ?
• Kolumbia – 18
• Komory – ?
• Kongo – ?
• Korea Południowa – 20
• Korea Północna – 17
• Kostaryka – ?
• Kuba – 18
• Kuwejt – ?

L

• Laos – 18
• Lesotho – 21
• Liban – 18
• Liberia – ?
• Libia – ?
• Liechtenstein – 18
• Litwa – 18
• Luksemburg – 18

Ł

• Łotwa – 18

M

• Macedonia – 18
• Madagaskar – ?
• Makao (należy do Chin) – 18
• Malawi – ?
• Malediwy – ?
• Malezja – 18
• Mali – ?
• Malta – 18
• Mauretania – 18
• Maroko – ?
• Mauretania – ?
• Mauritius – ?
• Meksyk – 18
• Mikronezja – ?
• Mołdawia – 18
• Monako – 21
• Mongolia – ?
• Mozambik – 18

N

• Namibia – 21
• Nauru – ?
• Nepal – 16
• Niemcy – 18 (tytoń i piwo dozwolone od 16 lat)
• Niger – ?
• Nigeria – ?
• Nikaragua – ?
• Norwegia – 18
• Nowa Zelandia – 20

O

• Oman – 18

P

• Pakistan – 16 (płeć żeńska), 18 (płeć męska)
• Palau – ?
• Palestyna ?
• Panama – 18
• Papua-Nowa Gwinea – ?
• Paragwaj ?
• Peru – 18
• Polska – 18
• Portoryko (należy do USA) – 21
• Portugalia – 18

R

• Rosja – 18
• RPA – 18
• Rumunia – 18
• Rwanda – 18

S

• Saint Kitts i Nevis – 18
• Samoa Amerykańskie (należy do USA) – 14
• Salwador – 18
• Senegal – 18
• Serbia – 18
• Seszele – 18
• Singapur – 21
• Słowacja – 18
• Słowenia – 18
• Stany Zjednoczone – w zależności od stanu:
  • 21 – Missisipi, Waszyngton (Dystrykt Kolumbii)
  • 19 – Alabama, Nebraska
  • 18 – w pozostałych stanach i według prawa federalnego
• Suazi – 21
• Sudan – 18
• Syria – 18
• Szwajcaria – 18
• Szwecja – 18

T

• Tadżykistan – 17
• Tajlandia – 20
• Tajwan – 20
• Tanzania – 18
• Trynidad i Tobago – 18
• Tunezja – 20
• Turcja – 18
• Turkmenistan – 16

U

• Ukraina – 18
• Urugwaj – 18
• Uzbekistan – 14

W

• Węgry – 18
• Wielka Brytania – 18, a w Szkocji od 16
• Włochy – 18
• Wybrzeże Kości Słoniowej – 21
• Wenezuela – 18
• Wyspa Man – 18
• Wyspy Owcze – 18

Zobacz też

• małoletni, nieletni, młodociany
• dorosły, dziecko
• dojrzałość, dorosłość, dzieciństwo

Przypisy