Pelplin - Wikipedia, wolna encyklopedia - www.tylko.ekstremalne.info

Wolna encyklopedia

Panorama Centrum miasta od strony ronda

Współrzędne: 53°55'34" N 18°42'04" E53.9261111 18.7011111 (Pelplin)

Pelplin


Herb Pelplina	Flaga Pelplina

Gmina
- rodzaj

Pelplin
miejsko-wiejska

Prawa miejskie

1931

Burmistrz

Andrzej Stanuch
(e-mail)

Powierzchnia

4,45 km²

Położenie

53° 55'34'' N
18° 42'04'' E

Ludność (2008)
• liczba ludności
• gęstość

9 200
1927,6 os./km²

Strefa numeracyjna
(do 2005)

Kod pocztowy

83-130

Tablice rejestracyjne

GTC

Położenie na mapie Polski

Pelplin

TERC10
(TERYT)

6222914044

Miasta partnerskie

Teisnach

Niemcy
Grafling

Niemcy
Gniew

Polska

Urząd miejski³

pl. Grunwaldzki 4 83-130 Pelplin
tel. 58 536-12-61; faks 58 536-14-64

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Strona internetowa miasta

Pelplin to miasto w woj. pomorskim, w powiecie tczewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pelplin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego. Pelplin jest lokalnym węzłem komunikacyjnym, krzyżują się tu DW229 z DW230, w pobliżu miasta znajduje się węzeł drogowy Pelplin autostrady A1 z DW229. Przez miasto biegnie magistrala kolejowa Śląsk-Porty Trójmiasta.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 8578 mieszkańców.

Położenie

Miasto i Gmina Pelplin położona jest w południowej części województwa pomorskiego, w powiecie tczewskim, nad rzeką Wierzycą. Geograficznie Gmina i Miasto Pelplin położona jest w obrębie dwóch mezoregionów fizyczno-geograficznych – Pojezierza Starogardzkiego (część centralna i zachodnia) oraz Doliny Kwidzyńskiej (część wschodnia), która jest częścią makroregionu Doliny Dolnej Wisły. Etnicznie należy do regionu zwanego Kociewiem. Położenie geograficzne a także struktura środowiska przyrodniczego (wynik zlodowacenia bałtyckiego oraz procesów przyrodniczych po ustąpieniu lądolodu) determinują większość warunków naturalnych – jest to gmina o wiodącej funkcji rolniczej.

Historia

Historia Pelplina nierozerwalnie związana jest z zakonem cystersów, przybyłych tu z Doberanu w Meklemburgii. W 1274 wieś (wtedy zwana Polplin) z przyległymi terenami została nadana zakonowi przez księcia pomorskiego Mściwoja II. Od 1821 stolica diecezji chełmińskiej (po przeniesieniu z Chełmży), od 1992 diecezji pelplińskiej. W 1931 Pelplin otrzymał prawa miejskie. Od 1994 z Pelplina nadaje Katolicka Rozgłośnia Diecezji Pelplińskiej – Radio Głos.

Z kart historii

1274 r. książę pomorski Mszczuj II darował cystersom wieś Pelplin
1281 r. cysterska wieś Lignowy została przekazana Krzyżakom
1433 r. klasztor pelpliński padł ofiarą najazdu wojsk husyckich
1626 r. król szwedzki Gustaw Adolf podziwiał obraz Hana w kościele opactwa
1677 r. Jan III Sobieski z rodziną gościł w opactwie cysterskim w Pelplinie
1807 r. stacjonowała w klasztorze dywizja gen. Mennarda w drodze do Gdańska
1823 r. przeniesiono stolicę biskupów chełmińskich do Pelplina
1829 r. otwarto seminarium duchowne
1836 r. założono szkołę przykatedralną – słynne "Collegium Marianum"
1869 r. rozpoczęto wydawanie "Pielgrzyma", reaktywowanego po wojnie w 1989 r.
1878 r. uruchomiona została potężna cukrownia pelplińska
1931 r. Pelplin otrzymał prawa miejskie, a herb w 1937 r.
1992 r. Pelplin zostaje stolicą nowoutworzonej diecezji pelplińskiej
1999 r. z pielgrzymką apostolską przybył Jan Paweł II.

Nazwy Pelplina

W tekstach średniowiecznych spotykamy nazwę Poplin (1274 r.), Polplyn (1298 r.), Poplin (1301 r.), Polpelin (1306 r.), a później Paplin lub Peplin (1583 r.). Nazwę tę wywodzono dawniej od rzeczownika "pło", jezioro. Dziś przeważa opinia, że jest ona patronimiczna i pochodzi od nazwiska Pepła.

II wojna światowa

Wybuch II wojny światowej otworzył najbardziej tragiczny rozdział w historii Pelplina. Seminarium Duchowne stało się m.in. więzieniem gdzie odbywały się przesłuchania torturowanych więźniów. 20 października 1939 r. po krwawej procesji, która przeszła przez miasto zginęli pelplińscy profesorowie, kanonicy i pracownicy Kurii jacy znajdowali się na miejscu. Zginęło także kilku świeckich obywateli Pelplina.

Turystyka

Zabytki

Bazylika w Pelplinie

Gotycki pocysterski zespół klasztorny – kościół z końca XIII-poł. XIV wieku, sklepiony w XIV, XV w. i 1557 r. (Antoni Schultes z Gdańska), odnawiany i częściowo rekonstruowany w latach 1894-99, duża trójnawowa bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi o układzie nawy głównej imitującej układ halowy, z prosto zamkniętym prezbiterium i transeptem; bogate wyposażenie wnętrza – gotyckie stalle z połowy XV w., najcenniejsze w Polsce, o bogatej dekoracji, wielki manierystyczny ołtarz główny z lat 1623-24 z obrazami Hermana Hana (Koronacja Marii, Wizja św. Bernarda) oraz bogatą dekoracją rzeźbiarską, manierystyczne ołtarz w nawach bocznych i przy filarach nawy głównej z obrazami Hermana Hana (słynny Pokłon pasterzy), A. Stecha, B. Strobla i in.; do kościoła od południa przylega budynek dawnego klasztoru z XIV w. – trójskrzydłowy z wirydarzem i otaczającymi go krużgankami, w których malowidło gotyckie z XV wieku oraz obrazy z końca XVII w. malowane przez A. Stecha i jego warsztat.
Kościół Bożego Ciała – gotycki z około 1417 roku; w drugiej połowie wieku XVII stał się kościołem parafialnym dla rozwijającej się wokół klasztoru osady wiejskiej.
Muzeum Diecezjalne – z bogatymi zbiorami sztuki gotyckiej (Księga Gutenberga)
Klasycystyczny pałac biskupi z około 1837 r.

Edukacja

Przedszkole Nr1 w Pelplinie
Przedszkole Nr2 w Pelplinie
Zespół Szkół Nr 1
Zespół Szkół Nr 2
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych
Collegium Marianum – Liceum Katolickie im. Jana Pawła II
Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Pelplińskiej

Gospodarka

Główne sektory gospodarki:

Największe przedsiębiorstwa:

"Pelbud" Adam Kwidziński
"Natra" Sp. z o.o. zakład produkcyjny
Wydawnictwo "Bernardinum" Sp. z o.o.
"Colmec" Sp. z o.o.
Zakład Masarski "Rąbała"
Zakłady Mięsne "Michna" Sp. z o.o.

Znane osoby związane z Pelplinem

Sport

KS Wierzyca Pelplin – Klub Sportowy założony w 1956 roku w Pelplinie. Do największych sukcesów klubu, można zaliczyć:

Piłka nożna

Zdobycie Regionalnego Pucharu Polski (2004/2005) Awans do IV ligi (2004/2005) Awans do III ligi (2006/2007)

Koszykówka

Historyczny awans do II ligi jako SKS Polpharma II Pakmet Pelplin, następnie jako Wierzyca Pelplin.

Sekcje Klubu Sportowego Wierzyca Pelplin

Piłka nożna – Dane podstawowe

Prezes klubu: Mariusz Paluchowski
Honorowy Prezes Klubu: Stanisław Rąbała
Wiceprezes Klubu: Jarosław Tobiański
Wiceprezes Klubu: Dariusz Górski
Sekretarz Klubu: Mirosław Chyła
Skarbnik Klubu: Janusz Eggert
Trenerzy Drużyny: Jacek Imianowski i Grzegorz Pawłuszek
Rok Założenia: 1956 r.
Barwy: bordowo-czarno-białe
Adres: 83-130 Pelplin, ul.Czarnieckiego 8
Telefon: (058) 536 36 46

Karate – Dane podstawowe

Istnieje od 1991 roku. W latach 1999 - 2003 należała do Polskiej Federacji Karate Tradycyjnego Fudokan. Sekcja uczestniczyła w tych latach w wielu obozach i stażach szkoleniowych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Na ten czas przypada również wiele sukcesów sportowych naszych zawodników. Od 1 czerwca 2003 roku sekcja jest członkiem miejskiego klubu sportowego KS "Wierzyca" Pelplin. Posiada licencję wydaną przez Polski Związek Karate oraz jest zrzeszona w Podkomisji Karate Shotokan W.S.I. PZK.

Trener: Adam Cichocki
Adres: 83-130 Pelplin, ul.Kościuszki 12a

KS Centrum Pelplin – klub założony w 1998 roku. Największym sukcesem klubu, jest awans do A-Klasy. W 2008 roku klub obchodził będzie 10-lecie istnienia.

MUKS Olimpijczyk Pelplin – klub lekkoatletyczny założony w 2005 roku