Wolna encyklopedia

Pitagorejczycy – wyznawcy doktryny rozwiniętej przez Pitagorasa i jego następców w szkole religijno-filozoficzno-naukowej, którą założył Pitagoras w Krotonie w Wielkiej Grecji. Zwolennicy mieszkali życiem wspólnotowym, podobnym do klasztornego. Jako symbol przyjęli pięcioramienną gwiazdę (pentagram). Ponieważ swoje poglądy przypisywali założycielowi wkład jego wyznawców był anonimowy.

Wnieśli ogromny wkład do nauki, zwłaszcza w zakresie matematyki, astronomii oraz teorii muzyki. Poglądy pitagorejczyków w istotny sposób stanowiły inspirację filozofii Platona; platonizm i pitagoreizm często był później łączony.

Spis treści

Poglądy filozoficzne

Pitagorejczycy uważali liczbę za zasadę świata, który miał być tworzony przez byty zarówno skończone, jak i nieskończone. Liczbą da się opisać wszystko, wszędzie zauważyć można proporcje i harmonię. Najważniejszą liczbą była czwórka (liczba żywiołów, stron świata, substancji organicznych). 10 była przedstawiana jako "arcyczwórka" – z racji posługiwania się przez pitagorejczyków kamykami, które ilustrowały liczby – trójkąt, którego boki składają się z czterech kamyków daje w sumie dziesiątkę.

Poglądy religijne

Jako pierwsi wprowadzili do filozofii poglądy religijne na nieśmiertelność niematerialnej duszy. Pitagorejczycy wierzyli w reinkarnację; uważali, że dusza po śmierci może wcielić się nie tylko w człowieka, ale i w zwierzę. Wierzyli także, że po określonym ciągu wcieleń dusza może się wyrwać z tego ciągu, a zarazem zjednoczyć z "duszą świata".

Pitagorejczycy praktykowali również wegetarianizm ze względów etycznych.

Pitagorejczycy uważali również, że człowiek składa się z duszy i ciała, przy czym pierwszy z tych elementów miał być źródłem dobrego rozumu, natomiast drugi to swoisty generator złych żądz i namiętności.

Poglądy astronomiczne

Pitagorejczycy opracowali model astronomiczny, w którym kulista Ziemia tkwi nieruchomo w środku wszechświata, a dookoła niej krąży siedem sfer z przymocowanymi do nich znanymi starożytnym planetami, a także Słońce i Księżyc. Ten skończony kosmos był zamknięty wewnątrz ósmej sfery z gwiazdami. Wszystkie sfery obracały się wokół Ziemi raz na dobę.

Innego zdania byli przedstawiciele szkoły italskiej. Według nich w środku Wszechświata miał znajdować się ogień, a Ziemia jest tylko jedną z ruchomych gwiazd i swoim ruchem dokoła własnego środka wytwarza dzień i noc. Prócz tego przewidywali jeszcze inną Ziemię, przeciwległą do naszej i nazywają przeciw-Ziemią. Ich autorstwa jest również koncepcja kulistości Ziemi i jej ruchu obrotowego wokół własnej osi powodującego dzień i noc. Uważali oni ponadto, że powietrze otacza tylko Ziemię – a kosmos miał być wypełniony eterem.

Pochodzenie nazwy matematyka: stronnictwa w łonie pitagorejczyków

Odkrycie niewspółmierności przekątnej i boku kwadratu spowodowało istotny kryzys w pitagorejskim obrazie świata. Powstały dwa stronnictwa, które proponowały odmienny sposób wyjścia z kryzysu:

Przedstawiciele szkoły

Pitagorejczycy dawni – epoka archaiczna i klasyczna

Mediopitagorejczycy

Pitagorejczycy z epoki hellenistycznej, najczęściej autorzy pseudoepigrafów, utworów rozpowszechnianych pod imionami pitagorejczykow z epoki archaicznej lub klasycznej.

Neopitagoreizm

Synteza neopitagoreizmu z medioplatonizmem

Źródła

Zobacz też

Wikibooks
Zobacz publikację na Wikibooks:
Pitagoras i pitagorejczycy
Filozofia przedsokratejska

Szkoła milezyjska : Tales z Miletu · Anaksymander · Anaksymenes

Pitagorejczycy : Pitagoras · Alkmajon z Krotony · Filolaos z Krotony · Arkytas z Tarentu

Szkoła z Efezu : Heraklit — Szkoła elejska : Ksenofanes · Parmenides · Zenon z Elei · Melissos z Samos

Pluralizm : Anaksagoras · Empedokles — Atomizm : Leucyp · Demokryt

Sofiści : Protagoras · Prodikos z Keos · Gorgiasz · Hippiasz · Krycjasz

Diogenes z Apollonii

 

Źródło: „haslo,Pitagorejczycy”