Wolna encyklopedia

Ten artykuł jest częścią serii
Historia oznaczeń
matematycznych

+ i -
=
≤, ≥, <, >
znak nieskończoności
ułamki zwykłe
kropka dziesiętna
moduł
znak epsilon


Według działów
matematyki

analiza matematyczna
rachunek różniczkowy i całkowy
logika
teoria grafów
teoria liczb


Stałe matematyczne

Edytuj ten szablon

+ i – oznaczenia matematyczne stosowane do wyróżniania operacji dodawania i odejmowania.

Specjalne znaki oznaczające dodawanie i odejmowanie liczb u starożytnych Egipcjan po raz pierwszy pojawiają się we papirusie Rhinda – plus symbolizowany jest przez nogi tworzące wraz z podłożem trójkąt ze stopami skierowanymi w lewo – minus reprezentowany jest przez stopy skierowane w prawo.

Hindusi używali oznaczenia polegającego na dopisaniu krzyżyka obok liczby, w celu oznaczenia liczb ujemnych (np. w manuskrypcie Bakhshali z około 1000 roku). W pracach innych hinduskich matematyków wartość ujemna reprezentowana jest przez kropkę, lub koło umieszczane nad liczbą.

W dziele Mikołaja Oresme (1323-1382) Algorismus proportionum (1356), pojawia się "prawie znak" dodawania – pisane pochylonym pismem, jednym pociągnięciem łacińskie słówko et (oznaczające i) pojawia się w późniejszym (ale jeszcze XIV-wiecznym) egzemplarzu manuskryptu i jest skróconym sposobem zapisu dodawania:

Primi numeri sesquiterti sunt 4 et 3, et primi numeri sev termini sesquialtere sunt 3 et 2

Symbole + i po raz pierwszy pojawiają się w dziele Mercantile Arithmetic or Behende und hüpsche Rechenung auff allen Kauffmanschafft, autorstwa Johannesa Widmanna, wydanym w Lipsku w 1489 roku. Jest to podręcznik z zakresu ekonomii.

4 centner + 5 pfund", "5 centner – 17 pfund

Oznacza odpowiednio 4 centnary i 5 funtów, oraz 5 centnerów bez 17 funtów.

Najprawdopodobniej pierwszym podręcznikiem stricte matematycznym zawierającym oznaczenia + i jest Een sonderlinghe boeck in dye edel conste Arithmetica (1514), Giela Vander Hoecke, niektórzy historycy (np. David Smith w History of Modern Mathematics) podają pozycję Ayn new Kunstlich Buech (1518), Henricusa Grammateus.

Do powszechnego użycia w tym okresie symbole te weszły tylko w Wielkiej Brytanii, dzięki pracy The Whetstone of Witte (1557), Roberta Recorde. Symbole te często używano do oznaczania stopnia załadowania różnych kontenerów.

Symbol "plus lub minus" ± został wprowadzony przez Williama Oughtred w Clavis Mathematicae.


Źródło: „haslo,Plus_i_minus