Wolna encyklopedia
Podatek katastralny - jeden ze sposobów opodatkowania nieruchomości, w którym wysokość podatku jest uzależniona od wartości katastralnej nieruchomości.
Uważa się, że podatek katastralny realizuje jedną z zasad prawa podatkowego - tzw. sprawiedliwość podatkową. Sprawiedliwość podatkowa wymaga, by podatek był płacony proporcjonalnie do wartości nieruchomości, tzn. najmniej obciążał podatników posiadających mały majątek. Obecnie w Polsce wysokość opodatkowania nieruchomości jest uzależniona od powierzchni (nieruchomości gruntowe i budynkowe) oraz od wartości służącej do obliczania amortyzacji (budowle). Opodatkowanie według powierzchni prowadzi do tego, iż podatnicy mający nieruchomości o tej samej powierzchni — jeden w atrakcyjnym miejscu w centrum miasta, drugi na jego obrzeżach — płacą taki sam podatek, mimo że wartość ich nieruchomości jest inna. Możliwe jest wprowadzenie ulgi podatkowej lub obniżonej stawki podatku dla głównego miejsca zamieszkania (miejsce zameldowania lub np. adres używany do celów podatkowych) właściciela będącego osobą fizyczną. Przyjęcie podatku katastralnego może wpłynąć korzystnie na podaż nieruchomości.
Spis treści |
Wybrane wady i zalety wprowadzenia podatku katastralnego
Wady podatku katastralnego:
- relatywnie skomplikowany algorytm wyceny masowej nieruchomości;
- kosztowne wdrożenie - wiąże się m.in. z budową zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach, co wymaga m.in. uzupełnienia i uporządkowania danych w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz Księgach Wieczystych;
- wzrost kosztu wynajmu nieruchomości w pierwszych latach obowiązywania podatku, do czasu stabilizacji rynku nieruchomości.
Zalety podatku katastralnego:
- sprawiedliwość podatkowa - podatek uzależniony od wartości nieruchomości;
- zachęca do sprzedaży nieużywanych nieruchomości - w konsekwencji obniża ich ceny i zwiększa dostępność nieruchomości, koszt podatku jest co najmniej w części równoważony niższą kwotą i kosztem kredytu hipotecznego.
Podatek katastralny można porównać z podatkiem od zysku ze sprzedaży nieruchomości. Ten pierwszy jest bardziej skomplikowany, gdyż wymaga masowej wyceny nieruchomości, ten drugi jest określany jedynie przy sprzedaży nieruchomości. Podatek katastralny bardziej zachęca do sprzedaży nieużywanych nieruchomości, co korzystnie wpływa na ich podaż, podczas gdy podatek od zysku premiuje trzymanie nieruchomości w oczekiwaniu na wzrost cen. Paradoksalnie, wprowadzanie podatku katastralnego (np. kosztem obniżenia opodatkowania pracy) może prowadzić do zwiększenia dostępności nieruchomości dla przeciętnych obywateli.
Perspektywy wprowadzenia podatku katastralnego w Polsce
W Polsce już kilkakrotnie podejmowano próby wprowadzenia tego rodzaju opodatkowania, jednak niezmiennie spotykają się one z krytyką i protestami posiadaczy nieruchomości. W większości są to posiadacze nieruchomości o dużej wartości, obawiający się wzrostu płaconych podatków, część zaś to osoby przekonane przez nierzetelne publikacje w mediach, że podatek katastralny będzie dodatkowym obciążeniem podatkowym (gdy w istocie ma on ujednolicić i zastąpić dotychczasowe opodatkowanie nieruchomości).
Media ukuły takie żartobliwe i krzywdzące określenia tego podatku jak: podatek kastralny czy katastrofalny. W publikacjach można również spotkać określenie samego podatku mianem kataster, co całkowicie fałszuje jego istotę, maskując istnienie zasobu informacji o nieruchomościach (katastru) i oparcie wymiaru podatku na danych z tego zasobu.
Ustawodawca poczynił już pierwsze kroki ku przeprowadzeniu powszechnej taksacji nieruchomości (PTN). Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zawiera unormowania regulujące proces ustalania wartości katastralnej nieruchomości, jednak szczegółowe wytyczne-techniczne przeprowadzania powszechnej taksacji nieruchomości wciąż są w fazie projektu. W celu wdrożenia tego rodzaju opodatkowania wymagane jest uzupełnienie, uregulowanie i zintegrowanie stosunków własnościowych w Księgach Wieczystych oraz stosunków powierzchniowych w Ewidencji Gruntów i Budynków.
Przypisy
Zobacz też
- podatek od nieruchomości
- kataster
- Zintegrowany System Informacji o Nieruchomościach (Zintegrowany System Katastralny)
- wartość katastralna nieruchomości
- powszechna taksacja nieruchomości