Wolna encyklopedia

Polisiloksany to polimery, których główny łańcuch jest zbudowany z naprzemiennie ułożonych atomów krzemu i tlenu (-O-Si-O-Si-O-Si-).

Łańcuchy główne polisiloksanów są bardziej giętkie od łańcuchów polimerów winylowych i poliolefin i dlatego polisiloksany mają znacznie niższe temperatury topnienia od polimerów opartych na łańcuchach węglowych. Dzięki temu, nawet przy dość dużej masie cząsteczkowej pozostają one, w temperaturze pokojowej lepkimi cieczami. Przy bardzo wysokiej masie cząsteczkowej uzyskuje się materiały o własnościach elastycznych.

Polisiloksany są bardziej odporne termicznie i chemicznie od polimerów węglowych i dlatego znajdują zastosowania w miejsach szczególnie narażonych na niekorzystne czynniki środowiskowe.

Polisiloksany są też bardziej przyjazne środowisku od polimerów opartych na łańcuchach węglowych - spalają się i rozkładają z utworzeniem krzemionki i dwutlenku węgla (w odróżnieniu od groźnych dla otoczenia aromatycznych związków węgla). Ich produkcja, wychodząca z krzemionki (czyli oczyszczonego piasku), metanu i chloru jest mniej szkodliwa od produkcji ropopochodnych polimerów węglowych.

Polisiloksany uzyskały szereg zastosowań - od olejów, smarów i cieczy hydraulicznych, działających w szczególnie niskich i wysokich temperaturach, przez masy uszczelniające, pokrycia lakiernicze, kleje aż po elastomery i żele do zastosowań biomedycznych.

Polisiloksany posiadają właściwości oleofobowe (nie przyjmują farby) dzięki czemu są stosowane jako warstwa tworząca elementy niedrukujące offsetowych form drukowych stosowanych do drukowania bez roztworu nawilżającego.[1]

Większość stosowanych polisiloksanów jest oparta na poli(dimetylosiloksanie):

Grafika:polidimetylosiloksan.png

Do wielu specjalistycznych zastosowań wymienia się jednak grupy metylowe (-CH3) na dłuższe grupy alkilowe i aromatyczne co w znacznym stopniu modyfikuje własności fizyczne polisiloksanów.

Polisiloksany otrzymuje się na dwa sposoby:

Pierwszy to kontrolowana kondensacj hydrolityczna (czyli w wodzie) chlorosilanów:

Grafika:kondensacja_hydrolityczna_chlorosilanow.png

która jest najprostszą i najtańszą metodą syntezy, ale prowadzącą do polimerów o dużym rozrzucie mas cząsteczkowych i co za tym idzie słabych własnościach mechanicznych.

Druga metoda to polimeryzacja z otwarciem pierścienia cyklicznych siloksanów:

Grafika:polimeryzacja_cyklotetradimetylosiloksanu.png

którą jest łatwiej kontrolować uzyskując lepiej zdefiniowane polimery o lepszych własnościach fizycznych.

Zobacz też

Przypisy

  1. Herbert Czichon, Maria Czichon: Technologia form offsetowych. OWPW, 2002.  (polski)
Źródło: „haslo,Polisiloksany