Wolna encyklopedia

Pomiary kątów w płaszczyźnie poziomej - wykonywane są przy pomocy niwelatora i teodolitu. Przy zakładaniu siatki pomiarowej oraz wykopów konieczne jest wytyczenie kąta prostego. Kąt prosty można wyznaczyć także za pomocą węgielnicy pryzmatycznej. Na stanowisku archeologicznym pomiary kątowe służą także do lokalizacji znalezisk.


Do wyznaczenia kątów na stanowisku archeologicznym wymagane są dwie osoby oraz teodolit i tyczka. Po odpowiednim ustawieniu przyrządu należy na wyznaczonej osi ustawić tyczkę i odczytać wartość kątową w miejscu jej ustawienia. Oś - linia łącząca tyczkę z punktem nad którym jest ustawione urządzenie kątowe stanowi jedno ramię kąta. Przesuwając lunetę w żądanym kierunku odmierzamy kąt, patrząc w lunetę i kierując ruchami osoby trzymającej tyczkę ustawiamy ją w miejscu pokrywającym się z dokonanym odczytem. W ten sposób zostaje wyznaczony przebieg drugiego ramienia kąta - czyli linię łączącą wyznaczony punkt z wierzchołkiem kąta nad którym ustawiony jest teodolit.


Do wyznaczenia kąta za pomocą tego urządzenia wymagane są dodatkowe dwie tyczki, które należy ustawić na wyznaczonej linii bazowej, czyli osi do której będzie wyznaczony kąt prosty. Za pomocą pionu doczepionego u dołu węgielnicy ustawiamy ją nad położonym na osi punktem, który ma być wierzchołkiem kąta prostego. Jeśli w pryzmatach widać obie tyczki jedna nad drugą, oznacza to iż stoimy na linii bazowej. Należy ustawić trzecia tyczkę na linii która wyznaczy kąt prosty w stosunku do linii bazowej. Kąt prosty uzyskamy manewrując położeniem tyczki. Kiedy zobaczymy ją w okienku węgielnicy w jednej linii z tyczkami widocznymi w pryzmatach oznacza to iż kąt został wyznaczony prawidłowo.


Do wyznaczania położenia obiektów i znalezisk służą:

Przyrządy geodezyjne:

Zobacz też:

Bibliografia