Wolna encyklopedia
Proklos zwany diadochem (Πρόκλος ὁ Διάδοχος, Próklos ho Diádochos) (ur. 412, zm. 485), uczeń Plutarcha i Syrianosa, objął kierownictwo platońskiej Akademii po Domninosie i kierował nią do 485. Starał się stworzyć syntezę systematyzującą całe życie duchowe Greków.
Wyznaczył 3 drogi do prawdy i do Boga:
- poprzez filozofię za pomocą rozumu,
- poprzez mit za pośrednictwem wyobraźni,
- poprzez wiarę, przez bezpośrednie, niewysłowione zjednoczenie z Absolutem.
Struktura tego co niecielesne (hipostaz) według Proklosa:
- Jedno (źródło wszystkich bogów).
- henady (bogowie najwyżsi).
- umysł
- triady inteligibilne, podzielone na dalsze trzy triady (odpowiadające bogom inteligibilnym),
- triady inteligibilno-intelektualne, podzielone na trzy triady (odpowiadające bogom inteligibilno-intelektualnym),
- triady intelektualne, podzielone (odpowiadające bogom intelektualnym).
- dusza
- dusze boskie (bogowie psychiczni - wśród nich bogowie Olimpu),
- dusze demoniczne (aniołowie, demony, herosi),
- dusze cząstkowe.
Określił prawo rządzące powstawaniem wszystkich rzeczy, rozumiane jako proces kołowy ustanowiony przez 3 momenty:
- przebywanie - pozostawanie, trwanie zasady w sobie,
- wychodzenie - wyjście z zasady,
- powrót (nawrócenie) - ponowne złączenie z zasadą.
Twierdził, że każda rzeczywistość cielesna i duchowa jest ustanowiona przez:
- granicę (kres),
- bezkres (nieskończoność),
- mieszaninę lub syntezę obydwu powyższych elementów.
Za najważniejszą uważał cnotę teurgiczną, ponieważ to ona umożliwia zjednoczenie z tym, co boskie, utożsamiając ją z wiarą, twierdził, że w niej znajdują się wszystkie inne cnoty.
Wybrane dzieła
- Hymny
- Elementy teologii
- Elementy fizyki
- Teologia Platońska (w 6 księgach)
- Komentarz do Timajosa Platona
- Komentarz do Rzeczypospolitej Platona
- Komentarz do Parmenidesa Platona
- Komentarz do Alkibiadesa I Platona
- Komentarz do Kratylosa Platona
- Dziesięć pytań dotyczących opatrzności
- O opatrzności, fatum i wolności
- Zarys teorii astronomicznych
- Parafraza czterech ksiąg Ptolemeusza
- O zaćmieniach
- O realności rzeczy złych
Źródło
- Informacje zaczerpnięte z wortalu religieifilozofie.prv.pl za zgodą autora.