Wolna encyklopedia

Przeor (łac. prior - przedni, naczelny) - przełożony domu zakonnego lub wyższy duchowny, nie będący biskupem. Odpowiednikiem w zakonach i zgromadzeniach zakonnych żeńskich jest przeorysza.

Termin oznacza:

• przedstawiciela lub zastępcę opata w klasztorach monastycznych reguły św. Benedykta, np. benedyktynów, cystersów, trapistów i in.;
• przełożonego mniejszych lub niesamodzielnych klasztorów monastycznych;
• przełożonego klasztorów monastycznych innych reguł, np. paulinów;
• przełożonego jednostki administracyjnej w Niemczech do końca XVIII w., powiązanej z klasztorem. Przeor oprócz władzy duchownej spełniał rolę suwerena na określonym terytorium, przy czym nie zawsze musiał być członkiem zakonu, a jedynie duchownym diecezjalnym.

Odpowiednikiem przeora w zakonach franciszkańskich jest gwardian, a w zgromadzeniach zakonnych superior. Instytucja przeora przetrwała także w kościele anglikańskim i kościołach luterańskich. W kościele prawosławnym podobną funkcję spełnia igumen lub ihumen.

Klasztor lub jednostkę administracyjną, kierowaną przez przeora nazywano przeoratem.

Zobacz też: opat