Wolna encyklopedia

'Panzerkampfwagen V Panther', PzKpfw V Panther, Sd.Kfz.171 "Pantera"
Panther Ausf. A
Dane podstawowe
Państwo Niemcy Niemcy
Typ pojazdu czołg średni
Trakcja gąsienicowa
Załoga 5
Historia
Prototypy 1942
Produkcja 1942 – 1945
Dane techniczne
Transmisja mechaniczna
Masa 45000 kg
Osiągi
Prędkość 24 km/h w terenie, 46 km/h na drodze
Zasięg 100 km w terenie, 250 km na drodze
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata 7,5 cm KwK 42 L/70 kalibru 75 mm
Użytkownicy
Niemcy

Panzerkampfwagen V Panther, PzKpfw V Panther, Sd.Kfz.171 "Pantera" - niemiecki czołg średni z okresu II wojny światowej. Konkuruje z radzieckim T-34 o miano najlepszego czołgu tej wojny.

Historia

Wóz wprowadzono do służby w 1943 roku, jako odpowiedź na radziecki czołg średni T-34. Pantera miała jednak lepsze działo i mocniejszy pancerz. Podczas chrztu bojowego w bitwie pod Kurskiem Pantery wersji D zawiodły jednak z powodu licznych problemów technicznych. W bitwie utracono około 150 czołgów tego typu z użytych 204, zdecydowaną większość z powodu awarii napędu i silnika. Walki dowiodły jednak wysokiej jakości opancerzenia – tylko kilka pojazdów zostało zniszczonych trafieniami artylerii, a ani jedno bezpośrednie trafienie w płytę czołową kadłuba nie okazało się groźne. Po wyeliminowaniu wad fabrycznych Pantery szybko stały się groźnym przeciwnikiem dla radzieckich sił pancernych. Dopiero wprowadzenie przez Rosjan czołgu ciężkiego IS-2 oraz ciężkich dział pancernych dało szanse radzieckim czołgistom w starciu z Panterami.

Pantery były zdecydowanie lepsze od T-34 (wersje z działem kalibru 76 mm) i amerykańskich Shermanów. Przy porównywaniu tym trzeba jednak pamiętać, że Pantera ważyła około 45 t, czyli o 13 t więcej niż T-34 i Sherman, które ważyły około 32 t. Można nawet twierdzić, że Pantera powinna być uważana za czołg ciężki, gdyż na przykład radziecki IS-2, klasyfikowany jako czołg ciężki, ważył 46 t, a więc prawie tyle samo, co Pantera. Jeśli chodzi o pancerz, głównym atutem Pantery był pancerz przedni, który był najprawdopodobniej najlepszy wśród wszystkich pojazdów masowo użytych podczas wojny, nawet bardziej odporny niż pancerz ciężkich czołgów Tygrys I. Z drugiej strony pancerz boczny był podobny do pancerza zastosowanego na innych czołgach średnich tego okresu. Tak więc w pojedynku czołowym z innymi czołgami przeciwnika Pantera miała druzgocącą przewagę, ale była podatna na trafienia z boku. W wyniku tego podstawową taktyką czołgów Aliantów było wykorzystywanie przewagi liczebnej do zajścia Panter od flanki.

Grubszy pancerz i silniejsze działo dawały Panterze przewagę w pojedynkach z czołgami średnimi przeciwnika. Poważną wadą był jednak duży koszt i czasochłonność produkcji. Do końca wojny wyprodukowano prawie sześć tysięcy Panter, podczas gdy T-34 i Shermanów wyprodukowano łącznie około stu tysięcy. Dysproporcji tej nie zmieniało nawet to, że na każdą zniszczoną Panterę przypadało 5 zniszczonych Shermanów lub 9 T-34. Wadą pierwszych wersji(D) był zbyt słaby pancerz boczny oraz wadliwy układ sterowania żaluzjami w układzie wydechowym co prowadziło do wielu awarii. W niedługim czasie pojawiła się nowa wersja (Ausf A), która okazała się o wiele lepsza od swojej poprzedniczki.W nowym pojeździe zamiast wysuwanego Mg34 zastosowano jarzmo kuliste, nową wieżyczkę dowódcy oraz zmieniono wiele wadliwych instalacji. Czołg był produkowany w trzech wersjach - A, D i G. Wersja F nie wyszła poza fazę testów. Najliczniej produkowaną wersją czołgu była wersja G. Od marca 1944 do stycznia 1945 wyprodukowano 3740 sztuk wersji G.

Panther Ausf. G z noktowizorem

Pantera nie była jedynym podstawowym pojazdem niemieckich sił pancernych, rolę tę dzieliła z PzKpfw IV, który dzięki mocnej armacie mógł z powodzeniem konkurować z czołgami wroga (nawet T-34/85). Jednak to Pantera stanowiła realną siłę uderzeniową.

Na podwoziu Pantery skonstruowano:

W pierwszych dniach powstania warszawskiego oddziały AK zdobyły 3 czołgi Panther, 2 zostały doprowadzone do stanu używalności i używane bojowo.

Pantera w muzeum, Manhay w Belgii

Po drugiej wojnie światowej francuski batalion pancerny 503. regimentu stacjonujący w Mourmelon miał na stanie 50 czołgów typu Panther. Do końca roku 1950 XX wieku batalion ten jako jedyny w całej armii został przezbrojony w 60 francuskich czołgów ARL 44.

Dane techniczne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
PzKpfw V Panther

Linki zewnętrzne

Niemieckie pojazdy wojskowe z okresu do 1945
Czołgi - samobieżne miotacze ognia
Samobieżne działa plot
Inne pojazdy
Prototypy i projekty
¹) obcej konstrukcji, używane przez Wehrmacht; Lista oznaczeń Sd.Kfz.

Źródło: „haslo,PzKpfw_V_Panther”