Wolna encyklopedia
Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa - organizacja państwowa zajmująca się kultywowaniem pamięci walki i męczeństwa narodu polskiego, a także innymi miejscami martyrologii na ziemiach polskich.
- utworzona na mocy ustawy sejmowej z 2 lipca 1947
- podlega Ministrowi Kultury (od 21 stycznia 1988 działała przy Prezesie Rady Ministrów)
- działalność jest finansowana z budżetu państwa
- członków Rady na 4-letnią kadencję powołuje Prezes Rady Ministrów (od czerwca 2001 przewodniczącym Rady jest profesor Władysław Bartoszewski)
- ustawowe zadania realizuje instytucja państwowa - Biuro Rady, kierowane przez etatowego sekretarza (od 1 września 1992 funkcję tę sprawuje Andrzej Przewoźnik)
Spis treści |
Zadania Rady
- opieka nad miejscami walk i męczeństwa,
- upamiętnianie faktów, wydarzeń i postaci związanych z walką,
- organizowanie obchodów rocznic wydarzeń związanych walką i męczeństwem,
- inicjowanie wydawnictw i wystaw popularyzujących miejsca i osoby związane z walkami i męczeństwem,
- organizowanie i sprawowanie opieki nad miejscami i obiektami pamięci narodowej, szczególnie nad cmentarzami wojennymi w Polsce i za granicą a także nad muzeami- miejscami pamięci (w Oświęcimiu-Brzezince, na Majdanku, w Sztutowie, Rogoźnicy, Łambinowicach, Radogoszczy, Żabikowie)
Przewodniczący Rady
- 1947-1953 - Zygmunt Balicki (wiceminister komunikacji)
- 1954-1960 - Kazimierz Banach (wiceprezes NK ZSL, członek Rady Państwa)
- 1960-1981 - Janusz Wieczorek (minister - szef Urzędu Rady Ministrów)
- 1982-1983 - Stanisław Marcinowski (sekretarz stanu w Urzędzie Rady Ministrów)
- 1984-1985 - gen. dyw. Wacław Jagas (zastępca Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej)
- 1985-1990 - gen. dyw. pil. Roman Paszkowski (były dowódca Wojsk OPK)
- 1990-2000 - Stanisław Broniewski (były Naczelnik "Szarych Szeregów")
- od 2001 - prof. Władysław Bartoszewski (były minister spraw zagranicznych)
Sekretarze Generalni Rady
- 1949-1954 - Marian Kryński (dyrektor gabinetu Ministra Kultury i Sztuki)
- 1954-1960 - prof. Ludwik Rajewski
- 1960-1976 - Józef Pietrusiński (dyrektor w Urzędzie Rady Ministrów)
- 1980-1985 - gen. dyw. Czesław Czubryt - Borkowski (były szef Wojsk OPL MON)
- 1985-1989 - prof. Bohdan Rymaszewski
- 1989-1990 - gen. bryg. dr Mieczysław Cygan (były wojewoda gdański)
- 1990-1992 - Wiesław Jan Wysocki
- od 1992 - Andrzej Przewoźnik
Literatura
- "Pamięć wiecznie żywa. 40 lat działalności Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa", Warszawa, 1987.