Ranking szachowy - Wikipedia, wolna encyklopedia

Wolna encyklopedia

Portal:
Szachy

Spis treści

1 Rekordowe rankingi szachowe
2 Ranking ELO wg PZSzach, USCF i CFC
3 Polska w rankingu FIDE (stan na 01.01.2007)
4 Przypisy
5 Zobacz też
6 Linki zewnętrzne

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

Profesor Arpad Elo był szachistą i aktywnym członkiem Federacji Szachowej Stanów Zjednoczonych (USCF) od chwili jej założenia w 1939 roku. USCF używała opracowanego przez Kennetha Harknessa liczbowego systemu rankingowego, który umożliwiał szachistom śledzenie własnych postępów w porównaniu z osiągnięciami innych szachistów. System Harknessa był prosty, lecz w niektórych okolicznościach dawał wyniki sprzeczne z intuicyjną oceną siły gry poszczególnych szachistów. Na zamówienie USCF profesor Elo opracował nowy system, oparty na regułach stosowanych w statystyce.

Ocena siły gry szachisty jest zadaniem dość trudnym, ponieważ nie istnieją metody bezwzględnej oceny wartości poszczególnych posunięć w partii szachów. Można jedynie porównać poziom gry dwóch szachistów, biorąc pod uwagę wynik partii pomiędzy nimi. Jeśli zawodnik wygrał partię, należy założyć, że w tej partii zagrał na wyższym poziomie niż jego przeciwnik. Jeśli przegrał – na niższym. Remis w partii oznacza, że obaj szachiści grali na tym samym poziomie.

Profesor Elo zaproponował model, w którym zmiana rankingu szachisty jest bezpośrednio zależna od rankingów przeciwników i rezultatów partii z nimi rozegranych. Porównanie przed turniejem rankingu zawodnika i jego przeciwników powinno określić oczekiwany rezultat tego zawodnika. Jeśli w turnieju uzyskał wynik lepszy od oczekiwanego, jego ranking powinien wzrosnąć, jeśli gorszy – zmaleć. Najistotniejszym pytaniem w tym modelu było: jak różnica rankingów przekłada się na oczekiwany wynik? Do tego wyliczenia Elo zaproponował potraktowanie oczekiwanego wyniku jako zmiennej losowej o rozkładzie normalnym.

USCF wprowadziła w życie system zaproponowany przez profesora Elo w 1960 roku. Dość szybko okazało się, że nowy system rankingowy jest znacznie bardziej precyzyjny od dotychczas stosowanego. W 1970 roku Międzynarodowa Federacja Szachowa (FIDE) wprowadziła system rankingowy oparty na tym samym modelu. W obu systemach nastąpiły pewne zmiany w stosunku do oryginału, skutkiem czego rankingi liczone przez FIDE i USCF dla tych samych szachistów znacznie się różnią. Swoje niezależne systemy rankingowe wprowadziły również inne organizacje, np. Stowarzyszenie Zawodowych Szachistów (PCA) czy Internet Chess Club (ICC). Wszystkie te odmiany są oparte na tym samym modelu, lecz różnią się w szczegółach. W związku z tym określenie "ranking ELO szachisty" może niekiedy prowadzić do nieporozumień. Przykładowo, amerykański arcymistrz Grigorij Kajdanow w sierpniu 2002 roku miał ranking FIDE 2638 punktów i ranking USCF 2742 punkty (ranking USCF jest średnio o 100 punktów wyższy od rankingu FIDE). W rozgrywkach międzynarodowych powszechnie obowiązującym jest ranking FIDE, dlatego "ranking ELO" bez określenia konkretnej organizacji domyślnie odnosi się do listy rankingowej FIDE.

Poniższa krótka analiza listy rankingowej FIDE z 1 października 2007 roku:

jeden aktywny szachista posiada ranking powyżej 2800 (Viswanathan Anand, 2801 - oprócz niego ranking taki posiada również Garri Kasparow, 2812, ale jest zawodnikiem nieaktywnym),
22 szachistów ma ranking 2700 lub wyższy (w tym 7 powyżej 2750),
154 szachistów (również nieaktywnych) ma ranking 2600 lub wyższy (w tym 6 Polaków),
większość szachistów o rankingu wyższym od 2500 ma tytuł arcymistrza,
szachiści o rankingu pomiędzy 2400 a 2500 to w większości mistrzowie międzynarodowi.

Najwyższym osiągniętym dotychczas rankingiem FIDE może poszczycić się Garri Kasparow, który w lipcu 1999 roku osiągnął 2851 punktów. Profesor Elo szczegółowo opisał swój model w książce The Ratings of Chess Players: Past and Present (Ranking szachistów: przeszłość i teraźniejszość), wydanej w 1978 roku.

Rekordowe rankingi szachowe

Rekordowe rankingi szachowe z lat 1970 – 2008 (z uwzględnieniem listy rankingowej FIDE na dzień 01.10.2008):

M-ce	Ranking	Zawodnicy	Data	Kraj
1	2851	Kasparow, GarriGarri Kasparow	1999.07.01	Rosja
2	2813	Topałow, WeselinWeselin Topałow	2006.07.01	Bułgaria
3	2809	Kramnik, WładimirWładimir Kramnik	2001.10.01	Rosja
4	2803	Anand, ViswanathanViswanathan Anand	2006.04.01	Indie
5	2788	Morozewicz, AleksanderAleksander Morozewicz	2008.07.01	Rosja
6	2787	Iwanczuk, WasilijWasilij Iwanczuk	2007.10.01	Ukraina
7	2786	Carlsen, MagnusMagnus Carlsen	2008.10.01	Norwegia
8	2785	Fischer, BobbyBobby Fischer	1972.04.01	Stany Zjednoczone
9	2780	Karpow, AnatolijAnatolij Karpow	1994.07.01	Rosja
10	2765	Swidler, PiotrPiotr Swidler	2006.01.01	Rosja
11	2763	Lékó, PéterPéter Lékó	2005.04.01	Węgry
12	2763	Aronian, LewonLewon Aronian	2008.04.01	Armenia
13	2760	Mamediarow, SzachrijarSzachrijar Mamediarow	2008.01.01	Azerbejdżan
14	2755	Adams, MichaelMichael Adams	2000.07.01	Anglia
15	2755	Szyrow, AleksiejAleksiej Szyrow	2008.01.01	Hiszpania
16	2751	Radżabow, TejmurTejmur Radżabow	2008.04.01	Azerbejdżan
17	2745	Kamski, GataGata Kamski	1996.07.01	Stany Zjednoczone
18	2743	Ponomariow, RusłanRusłan Ponomariow	2002.04.01	Ukraina
19	2739	Bariejew, JewgienijJewgienij Bariejew	2003.10.01	Rosja
20	2737	Gelfand, BorysBorys Gelfand	2008.01.01	Izrael
21	2737	Jakowienko, DmitrijDmitrij Jakowienko	2008.10.01	Rosja
22	2736	Wang Yue	2008.10.01	Chiny
23	2735	Polgár, JuditJudit Polgár	2005.07.01	Węgry
24	2732	Griszczuk, AleksanderAleksander Griszczuk	2003.07.01	Rosja
25	2732	Karjakin, SiergiejSiergiej Karjakin	2008.01.01	Ukraina
26	2732	Mowsesian, SiergiejSiergiej Mowsesian	2008.10.01	Słowacja
27	2731	Bacrot, EtienneEtienne Bacrot	2005.04.01	Francja
28	2725	Navara, DavidDavid Navara	2006.10.01	Czechy
29	2720	Eljanow, PawełPaweł Eljanow	2008.10.01	Ukraina
30	2719	Domínguez, LeinierLeinier Domínguez	2008.07.01	Kuba
31	2717	Gaszimow, WugarWugar Gaszimow	2008.07.01	Azerbejdżan
32	2716	Aleksiejew, JewgienijJewgienij Aleksiejew	2007.10.01	Rosja
33	2716	Vachier-Lagrave, MaximeMaxime Vachier-Lagrave	2008.10.01	Francja
34	2715	Sałow, WalerijWalerij Sałow	1995.01.01	Rosja
35	2714	van Wely, LoekLoek van Wely	2001.10.01	Holandia
36	2714	Bu Xiangzhi	2008.10.01	Chiny
37	2713	Akopian, WładimirWładimir Akopian	2006.07.01	Armenia
38	2713	Czeparinow, IwanIwan Czeparinow	2008.01.01	Bułgaria
39	2712	Short, NigelNigel Short	2004.04.01	Anglia
40	2710	Bielawski, AleksanderAleksander Bielawski	1997.07.01	Słowenia
41	2710	Ni Hua	2008.10.01	Chiny
42	2707	Nisipeanu, Liviu-DieterLiviu-Dieter Nisipeanu	2005.10.01	Rumunia
43	2706	Kasimdżanow, RustamRustam Kasimdżanow	2001.10.01	Uzbekistan
44	2706	Sokolov, IvanIvan Sokolov	2004.01.01	Holandia
45	2705	Tal, MichaiłMichaił Tal	1980.01.01	ZSRR
46	2705	Driejew, AleksiejAleksiej Driejew	2003.10.01	Rosja
47	2705	Miłow, WadimWadim Miłow	2008.07.01	Szwajcaria
48	2704	Nakamura, HikaruHikaru Nakamura	2008.10.01	Stany Zjednoczone
49	2702	Krasenkow, MichałMichał Krasenkow	2000.07.01	Polska
50	2702	Smirin, IliaIlia Smirin	2001.07.01	Izrael
51	2702	Chalifman, AleksanderAleksander Chalifman	2001.10.01	Rosja
52	2702	Azmajparaszwili, ZurabZurab Azmajparaszwili	2003.07.01	Gruzja
53	2702	Rublewski, SiergiejSiergiej Rublewski	2008.10.01	Rosja
54	2700	Małachow, WładimirWładimir Małachow	2004.01.01	Rosja
55	2700	Bołogan, WiktorWiktor Bołogan	2005.04.01	Mołdawia
56	2700	Sasikiran, KrishnanKrishnan Sasikiran	2007.01.01	Indie

Rekordowe rankingi szachowe Polaków z lat 1970 – 2008 (z uwzględnieniem listy rankingowej FIDE na dzień 01.10.2008):

M-ce	Ranking	Zawodnicy	Data
1	2702	Krasenkow, MichałMichał Krasenkow	2000.07.01
2	2660	Soćko, BartoszBartosz Soćko	2007.07.01
3	2655	Mitoń, KamilKamil Mitoń	2007.01.01
4	2653	Macieja, BartłomiejBartłomiej Macieja	2004.01.01
5	2637	Wojtaszek, RadosławRadosław Wojtaszek	2007.01.01
6	2627	Kempiński, RobertRobert Kempiński	2005.04.01
7	2613	Bartel, MateuszMateusz Bartel	2008.01.01
8	2610	Markowski, TomaszTomasz Markowski	2003.07.01
9	2601	Gajewski, GrzegorzGrzegorz Gajewski	2008.04.01
10	2595	Wojtkiewicz, AleksanderAleksander Wojtkiewicz	1998.07.01
11	2581	Bobras, PiotrPiotr Bobras	2008.01.01
12	2580	Cyborowski, ŁukaszŁukasz Cyborowski	2007.01.01
13	2577	Dziuba, MarcinMarcin Dziuba	2008.04.01
14	2575	Czarnota, PawełPaweł Czarnota	2007.07.01
15	2569	Heberla, BartłomiejBartłomiej Heberla	2006.10.01
16	2565	Jakubiec, ArturArtur Jakubiec	2004.07.01
17	2559	Jedynak, RadosławRadosław Jedynak	2006.10.01
18	2559	Miśta, AleksanderAleksander Miśta	2008.10.01
19	2557	Gdański, JacekJacek Gdański	2000.07.01
20	2549	Jaracz, PawełPaweł Jaracz	2003.04.01
21	2547	Blehm, PawełPaweł Blehm	2002.04.01
22	2540	Kamiński, MarcinMarcin Kamiński	1997.01.01
23	2536	Moranda, WojciechWojciech Moranda	2008.10.01
24	2525	Kuczyński, RobertRobert Kuczyński	1992.07.01
25	2525	Grabarczyk, MirosławMirosław Grabarczyk	1996.07.01
26	2523	Antoniewski, RafałRafał Antoniewski	2005.07.01
27	2520	Urban, KlaudiuszKlaudiusz Urban	2004.10.01
28	2510	Czakon, JakubJakub Czakon	2007.10.01
29	2508	Jakubowski, KrzysztofKrzysztof Jakubowski	2004.07.01
30	2506	Warakomski, TomaszTomasz Warakomski	2007.07.01
31	2506	Pakleza, ZbigniewZbigniew Pakleza	2008.10.01
32	2505	Schmidt, WłodzimierzWłodzimierz Schmidt	1978.01.01
33	2505	Soćko, MonikaMonika Soćko	2008.04.01
34	2501	Matlak, MarekMarek Matlak	2003.07.01

Poniżej hipotetyczne rankingi obliczone za wyniki uzyskane przed rokiem 1970^[1]:

Miejsce	Ranking	Zawodnicy
1	2725	Jose Raul Capablanca
2	2720	Michaił Botwinnik
3	2720	Emanuel Lasker
4	2700	Michaił Tal
5	2690	Aleksander Alechin
6	2690	Paul Morphy
7	2690	Wasilij Smysłow
8	2680	Tigran Petrosjan
9	2680	Samuel Reshevsky
10	2680	Borys Spasski