Wolna encyklopedia
Reakcja chemiczna - każdy proces, w wyniku którego następuje zrywanie lub powstawanie nowych wiązań chemicznych.
Reakcje proste i złożone
Reakcja prosta, pojedynczy akt zerwania lub powstania jednego wiązania chemicznego. W przyrodzie bardzo rzadko obserwuje się jednak reakcje proste. Można do nich zaliczyć np.: rozpad cząsteczek chloru (Cl-Cl) pod wpływem światła UV.
Olbrzymia większość obserwowanych reakcji to reakcje złożone, w których dochodzi jednocześnie do rozpadu jednych wiązań i powstania drugich. Każdą reakcje złożoną można zapisać jako ciąg następczych reakcji prostych, które w tym przypadku nazywają się reakcjami elementarnymi. Np.: reakcja między bromowodorem i etylenem CH2=CH2 prowadząca do powstania bromoetanu (BrCH2-CH3) wiąże się z rozerwaniem wiązania H-Br, zamianą wiązania podwójnego C=C na wiązanie pojedyncze i powstanie wiązania C-Br i C-H.
Kompletny zbiór reakcji elementarnych zachodzących podczas reakcji złożonej jest często nazywany jej mechanizmem.
Rodzaje reakcji złożonych
- addycja - czyli inaczej reakcja dodawania - w wyniku tej reakcji reagująca cząsteczka ulega powiększeniu o atom lub grupę atomów; np.: do cząsteczki etylenu (CH2=CH2) zostaje przyłączona cząsteczka bromowodoru (HBr) w wyniku czego powstaje nowa cząsteczka bromoetanu (BrCH2-CH3)
- substytucja - czyli inaczej reakcja podstawienia - w wyniku tej reakcji w cząsteczce następuje wymiana atomu lub ich grupy; jeden atom lub ich grupa odrywa się od cząsteczki a inny atom lub ich grupa się w to miejsce przyłącza
- eliminacja - czyli inaczej reakcja oderwania - w wyniku tej reakcji od cząsteczki odrywa się atom lub grupa atomów i nic innego się w to miejsce nie przyłącza.
