Wolna encyklopedia
|
|||||
| Dewiza: Multis E Gentibus Vires (Z mnogości plemion siła) | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | angielski, francuski | ||||
| Stolica | Regina | ||||
| Największe miasto | Saskatoon | ||||
| Premier | Lorne Calvert | ||||
| Gubernator porucznik | Gordon Barnhart | ||||
| Reprezentacja w parlamencie - przedst. w Izbie Gmin - przedst. w Senacie |
14 6 |
||||
| Powierzchnia Całkowita • Ziemia • Woda |
2006 651 036 km² 651 036 km² 9,1% |
||||
| Ludność • Całkowita (2001) • Gęstość |
1 015 800 1,72 os./km² |
||||
| Akces po Konfederacji | rok - 1905 (jako dziesiąta) |
||||
| Strefa czasowa | UTC -6 | ||||
| Informacja pocztowa • Kod telefoniczny • ISO 3166-2 • Skrót pocztowy • Pierwsza litera kodu |
306 CA-SK SK S |
||||
| Strona internetowa | www.gov.sk.ca | ||||
| Oficjalne symbole prowincjonalne | |||||
Saskatchewan – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Manitobą, od zachodu z Albertą, od północy z Terytoriami Północno-Zachodnimi oraz na południu ze stanami USA Montana i Dakota Północna. Saskatchewan posiadając prostoliniowe granice ma kształt niemal idealnego trapezu. Największym miastem prowincji jest Saskatoon. Drugim co do wielkości i zarazem stolicą prowincji jest Regina. Do innych znaczniejszych miast należą Prince Albert, Moose Jaw, North Battleford, Yorkton i Swift Current. Zobacz też pełną listę jednostek samorządowych Saskatchewanu
Nazwa Saskatchewan odnosząca się wcześniej do dystryktu Saskatchewan pochodzi od rzeki Saskatchewan, której nazwa jest zniekształconym, oryginalnym indiańskim imieniem rzeki – Kisiskatchewani Sipi – oznaczającej wartką rzekę.
Spis treści |
Struktura polityczna
Gubernator porucznik
Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji premiera Saskatchewan. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.
Zgromadzenie legislacyjne
Parlament Saskatchewan Legislative Assembly of Saskatchewan składa się współcześnie w 58 deputowanych Members of Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 58 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia zdobywająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje premierem Saskatchewan. Druga partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.
Obecnie parlamencie 25 kadencji zasiadają przedstawiciele dwóch partii:
- Nowa Demokratyczna Partia Kanady posiadająca 30 mandatów
- Partia Saskatchewanu – posiadająca 28 mandatów
Zobacz Zgromadzenie Legislacyjne Saskatchewan po składy poprzednich sesji parlamentu.
Rząd
- Minister of Agriculture, Food and Rural Revitalization – Ministerstwo rolnictwa, przemysłu żywnościowego i terenów wiejskich. Szef tego resortu odpowiedzialny jest także za rolna politykę kredytowa, ubezpieczeniowa, standardy produkcji żywności oraz propagowanie rolnictwa i spożycia rodzimych produktów.
- Minister of Crown Management Board – Ministerstwo rady koronnej. Do zakresu odpowiedzialności tego resortu jest zarządzenie aktywami i nieruchomościami należącymi do prowincji. Departament dostarcza także wszelkiego usług wewnętrznych dla pozostałych ministerstw i instytucji rządowych, włączając to zarządzenie danymi oraz technologie obliczeniowe i komunikacyjne.
- Minister of Community Resources and Employment – Ministerstwo do spraw samorządowych i zatrudnienia. Do zakresu odpowiedzialności tego ministerstwa należą działania w celu zapewnieniu obywatelom prowincji pomoc w pełnym uczestniczeniu w życiu społecznym. W chodzi w to pomoc dla biednych rodzin, ochrona praw dziecka, służby socjalne I opieka nad osobami niepełnosprawnymi.
- Minister of Industry and Resources – Ministerstwo przemysłu z zasobów naturalnych. Zadaniem ministerstwa jest dbanie o rozwój miejscowego przemysłu i racjonalne zarządzanie zasobami naturalnymi.
- Minister of Health – Ministerstwo zdrowia. Do zakresu obowiązków tego ministerstwa należą organizowanie prowincjonalnego systemu ubezpieczeń zdrowotnych oraz ustalanie standardów medycznych dla instytucji służby zdrowia.
- Minister of Aboriginal Affairs – Ministerstwo do spraw Indian. Do zakresu odpowiedzialności tego ministerstwa należy reprezentowanie interesów rdzennej ludności prowincji. Pomoc w pełnym włączeniu się w życie społeczne.
- Minister of Northern Affairs – Ministerstwo do spraw terenów północnych. Zadaniem tego ministerstwa jest tworzenie i nadzorowanie wprowadzenia polityki zagospodarowania północnych terenów prowincji.
- Minister of Finance – Ministerstwo finansów. Zadaniem tego ministerstwa jest ustalanie I pobieranie podatków, planowanie i nadzorowanie budżetu, zarządzanie prowincjonalnymi funduszami emerytalnymi oraz długiem publicznym.
- Minister of Learning – Ministerstwo edukacji. Ministerstwo zajmuje się nadzorowanie szkolnictwa podstawowego, średniego i wyższego, a także zapewnieniem wczesnego rozwoju dziecka, siecią bibliotek publicznych. Ministerstwo zarządza także nauczycielskimi, branżowymi funduszami emerytalnymi.
- Minister of Labour – Ministerstwo pracy. Zajmuje się ustalaniem i egzekucja prawa pracy i stosunkami pomiędzy pracodawca i pracownikiem. Do zakresu obowiązków należą też sprawy równouprawnienie kobiet.
- Minister of Highways and Transportation – Ministerstwo dróg i transportu. Ministerstwo zajmuje się nadzorem nad prowincjonalna siecią dróg kołowych, kolejowych i lotnisk.
- Minister of Corrections and Public Safety – Ministerstwo więziennictwa i bezpieczeństwa publicznego. Zarządzanie systemem korekcyjnym dla nieletnich i więzień dla dorosłych przestępców. Ministerstwo jest odpowiedzialne za kształtowanie programów rehabilitacyjnych i zasad wprowadzania w życie w społeczeństwie byłych przestępców. W zakresie bezpieczeństwa publicznego ministerstwa zarządza pogotowiem ratunkowy, strażami pożarnymi oraz ustala i nadzoruje standardy bezpieczeństwa instalacji publicznego użytku np. dźwigów osobowych.
- Minister of Environment – Ministerstwo ochrony środowiska. Zakresem obowiązków ministerstwa jest zabezpieczenie ekosytemów leśnych, wodnych. Ochrona zagrożonych gatunków. Ustalenia kwot połowów ryb i odstrzału dziczyzny oraz nadzór na prowincjonalnymi parkami narodowymi.
- Minister of Government Relations – Ministerstwo stosunków międzyrządowych. Reprezentowanie prowincji w kontaktach z rządami innych prowincji oraz reprezentowanie interesów prowincji przy rządzie federalnym.
- Minister of Culture, Youth and Recreation – Ministerstwo do spraw kultury, młodzieży i rekreacji. Do zakresu działania ministerstw należy promowanie miejscowej kultury, spraw młodzieży sporty i najszerzej pojętej rekreacji.
- Minister of Justice and Attorney General – Ministerstwo sprawiedliwości i prokurator generalny. Zadaniem ministerstwa jest ściganie przestępstw oraz prewencja oraz organizacja systemu sadowniczego w prowincji.
Premier
Premier jest szefem rządy prowincjonalnego w Saskatchewan. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakiś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.
Demografia
Zobacz więcej w osobnym artykule: Demografia Saskatchewan.Według spisu powszechnego z roku 2006,[1] [2]największą grupą narodowościową w Saskatchewan są Niemcy (30.0%), następnie Anglicy (26.5%), Szkoci (19.2%), Irlandczycy (15.3%), Ukraińcy (13.6%), Frankokandyjczycy (12.4%), Indianie (12.1%), Norwegowie (7.2%), Polacy (6.0%), Metysi (4.4%), Holendrzy (3.7%), Rosjanie (3.7%) i Szwedzi (3.5%). Natomiast 18.1% określiło się jako Kanadyjczycy.
| Rok | Populacja | Ranking wg prowincji |
|---|---|---|
| 1901 | 91 279 | 8 |
| 1911 | 492 432 | 3 |
| 1921 | 757 510 | 3 |
| 1931 | 921 785 | 3 |
| 1941 | 895 992 | 3 |
| 1951 | 831 728 | 5 |
| 1956 | 880 665 | 5 |
| 1961 | 925 181 | 5 |
| 1966 | 955 344 | 6 |
| 1971 | 926 242 | 6 |
| 1976 | 921 325 | 6 |
| 1981 | 968 313 | 6 |
| 1986 | 1 009 613 | 6 |
| 1991 | 988 928 | 6 |
| 1996 | 976 615 | 6 |
| 2001 | 978 933 | 6 |
| 2006 | 985 386 | 6 |
Podział Administracyjny
Zobacz: lista jednostek samorządowych Saskatchewanu.
Geografia
Ukształtowanie powierzchni
Południowy obszar prowincji jest niemal idealnie płaską równiną całkowicie pozbawioną lasów. Dawniej rozpościerała się tam preria, współcześnie zamieniona na tereny uprawne i pastwiska. Jedynym urozmaiceniem powierzchni są Wzgórza Cyprysowe na granicy z Albertą. Najwyższy szczyt tego grzbietu leżący już poza granicą Saskatchewan ma wysokość 1465 m.
Północna cześć prowincji pokrywa lesista nizina.
Wody śródlądowe
Udział wód śródlądowych w całkowitej powierzchni prowincji wynosi blisko 10%. W szczególności bogata w wody jest jej północna część poprzecinana licznymi strumieniami oraz posiadająca szereg mniejszych i większych jezior polodowcowych. Do największych z nich należą Atabasca, Jeziore Cree, Jezioro Reniferów i Jezioro la Ronge. Południową część, znacznie bardziej ubogą w wody przecina kilka większych rzek – przede wszystkim Północna i Południowa Rzeka Saskatchewan.
Klimat
Brak naturalnych zapór powoduje, że klimat, a głównie temperatura w Saskatchewan zależy od okresowej aktywności słońca. Stąd też ekstremalnie wysoka amplituda rocznych temperatur od +35°C w lecie do -45°C w zimie.
Ze względu na południkową rozciągłość prowincji klimat jest bardzo zróżnicowany w zależności od położenia. W południowej części panuje klimat kontynentalny z upalnymi latami i bardzo mroźnymi i śnieżnymi zimami. Na północy panuje klimat pod arktyczny ze stosunkowo łagodnymi latami i bardzo mroźnymi zimami.
Zasoby naturalne
Najważniejszym bogactwem naturalnym Saskatchewan są niezwykle żyzne ziemie orne. Oprócz tego w prowincji znajdują się pokłady następujących minerałów i kopalin: miedź, nikiel, cynk, ołów, węgiel kamienny, gaz ziemny, potas, uran, złoto, ruda żelaza, sól kamienna i inne w niewielkich ilościach
Gospodarka
Gospodarka prowincji niemal wyłącznie oparta jest na rolnictwie i usługach dla rolnictwa. W Saskatchewan zbiera się 54% całej kanadyjskiej produkcji zbóż. Istotną gałęzią przemysłu, szczególnie w północnej części prowincji jest leśnictwo i łowiectwo.
Saskatchewan jest jednym z głównych, światowych wydobywców uranu. Jest największym producentem tego minerału. W związku ze sztywną kontrola rządową wydobycia surowca, Saskatchewan jest w stanie regulować światowe ceny tego surowca.
Produkuje się elektryczność głównie w elektrowniach wodnych.
Przemysł przetwórczy skupiony w największych miastach a zwłaszcza w Regina i Saskatoon. Rozwinięte gałęzie przemysłu to spożywczy, rafineryjny, chemiczny, drzewny, metalowy i materiałów budowlanych.
Sieć komunikacyjna dobrze rozwinięta w środkowej i południowej części prowincji. Największe znaczenie mają transkontynentalne linie kolejowe i transkanadyjska droga kołowa zwana Trans-Canada Highway.
Historia
Zobacz więcej w osobnym artykule: historia Saskatchewanu.Saskatchewan powstała jako prowincja Kanady w 1905 wraz z jej wydzieleniem z Terytoriów Północno-Zachodnich. Historia jej terenów jest jednak dużo starsza. Najpierw przez tysiące lat była terenem migracji i tworzenia się kultur indiańskich, a następnie od połowy XVIII w. teren eksploracji łowieckich i handlowych Kompanii Zatoki Hudsona. Od 1869, daty przyłączenia wszystkich terenów będących po zarządem kompanii do Konfederacji Kanady, tereny Saskatchewan wchodzą w okres gwałtownej kolonizacji. W ciągu niespełna czterdziestu lat ludność regionu z niewiele ponad tysiąca osób wzrasta do niemal 200 tysięcy. Wobec tego, rząd federalny zdecydował o przekształceniu rejonu w samodzielną prowincję.
|
||||||||||
Przypisy
- ↑ Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories - 20% sample data
- ↑ Możliwe było wybranie więcej niż jednej narodowości, ilość procentowa jest więc większa niż 100%