Wolna encyklopedia

Strefa klimatyczna - obszar kuli ziemskiej, przyjmujący zazwyczaj postać równoleżnikowego pasa, w obrębie którego podobny przebieg mają elementy klimatu wybrane jako podstawa wydzielenia strefy (najczęściej temperatura powietrza, opad, ciśnienia atmosferyczne).

Pierwsze podziały na strefy klimatyczne pojawiły się już w starożytnej Grecji. Podstawą do ich wyznaczenie był kąt padania promieni słonecznych i odpowiadają one obecnie wydzielanym 5 strefom oświetlenia Ziemi: międzyzwrotnikowej, 2 umiarkowanym i 2 polarnym. Nowsze klasyfikacje pojawiły się pod koniec XIX wieku i w XX wieku. Najbardziej znane podziały zagranicznych klimatologów to klasyfikacje Köppena, Alisowa, a w Polsce - Okołowicza.


Klimat definiowany jest jako przeciętny stan przyrody (fizyczny stan troposfery w danym miejscu i czasie) i poszczególnych jej składników, ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji. Badania prowadzone przez klimatologów pozwoliły na dokonanie klasyfikacji warunków klimatycznych występujących na Ziemi. Najczęstszym kryterium podziału klimatuów kuli ziemskiej na strefy klimatyczne jest ilość promieniowania słonecznego docierająca do powierzchni Ziemi. Jej bezpośrednim wyrazem jest zróżnicowanie temperatury powietrza, a pośrednim także intensywność wymiany wilgoci między powierzchnią Ziemi, a atmosferą. Wielkość promieniowania słonecznego uzależniona jest przede wszystkim od szerokości geograficznej, dlatego też klimat Ziemi cechuje strefowość. Przebieg stref klimatycznych modyfikowany jest głównie przez geograficzne, astrefowe czynniki klimatotwórcze. Wydziela się 5 stref klimatycznych Ziemi: równikowa, zwrotnikowa, podzwrotnikowa, umiarkowana ciepła, umiarkowana chłodna, okołobiegunowa.

Spis treści

Podział stref klimatycznych

Diagram klimatyczny dla Iquitos (Peru) - klimat równikowy lub deszczowy
Diagram klimatyczny dla Limy (Peru) - klimat zwrotnikowy
Diagram klimatyczny dla Buenos Aires (Argentyna) - klimat podzwrotnikowy
Diagram klimatyczny dla Krakowa (Polska) - klimat umiarkowany

Klasyfikacja Köppena

Niemiecki klimatolog Wladimir Köppen oparł swój podział na trzech kryteriach: średnich miesięcznych temperatur, wielkości opadów rocznych i ich rozkładzie w skali roku. Wydzielił 5 stref klimatycznych i 11 typów.

Klasyfikacja Piechoty

Podstawą klasyfikacji radzieckiego klimatologa były masy powietrza panujące nad danym obszarem w poszczególnych półroczach. Wyróżnił tym samym 7 stref klimatycznych:

Klasyfikacja USDA, ściśle związana z ogrodnictwem

Strefy klimatyczne wg USDA
Strefa od do
1 poniżej −45,6°C
2a −45,5°C −42,8°C
2b −42,7°C −40,0°C
3a −39,9°C −37,3°C
3b −37,2°C −34,5°C
4a −34,4°C −31,7°C
4b −31,6°C −28,9°C
5a −28,8°C −26,2°C
5b −26,1°C −23,4°C
6a −23,3°C −20,5°C
6b −20,4°C −17,8°C
7a −17,7°C −15,0°C
7b −14,9°C −12,3°C
8a −12,2°C −9,5°C
8b −9,4°C −6,7°C
9a −6,6°C −3,9°C
9b −3,8°C −1,2°C
10a −1,1°C +1,6°C
10b +1,7°C +4,4°C
11 +4,5°C i powyżej
Źródło: „haslo,Strefa_klimatyczna”