Wolna encyklopedia

Sturmgeschütz III (StuG III)
Działo StuG III Ausf. G w muzeum w Latrun
Dane podstawowe
Państwo Niemcy Niemcy
Producent Daimler-Benz AG
Typ pojazdu działo samobieżne
Trakcja gąsienicowa
Załoga 4 (dowódca, kierowca, celowniczy, ładowniczy)
Historia
Prototypy 1937 – 1939
Produkcja 1940 – 1945
Wyprodukowano ok. 9 400
Dane techniczne
Silnik 1 silnik gaźnikowy, 4-suwowy, 12-cylindrowy widlasty Maybach HL 108TR (HL 120TR lub HL 120TRM) o mocy 250 – 300 KM
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 300 l
Pancerz spawany z płyt walcowanych, grubość: 10 – 80 mm
Długość 5,38 – 6,77 m (w zależności od wersji)
Szerokość 2,95 m
Wysokość 1,85 – 2,16 m (w zależności od wersji)
Masa 16 000 – 23 900 kg (w zależności od wersji)
Nacisk jedn. 0,93 KG/cm²
Osiągi
Prędkość 35 – 40 km/h (po drodze)
Zasięg 155 – 165 km (po drodze)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 0,90 m
Ściany (wys.) 0,60 m
Kąt podjazdu 30º
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 armata kal. 75 mm (różnych typów w zależności od wersji)
1 karabin maszynowy MG 34 kal. 7,92 mm
Użytkownicy
Niemcy, Bułgaria, Egipt, Finlandia, Hiszpania, Rumunia, Syria, Węgry, Włochy

Sturmgeschütz III (StuG III) - działo pancerne, konstrukcji niemieckiej, z okresu II wojny światowej.

Spis treści

Historia

W 1935 Erich von Manstein w liście do generała Becka opisał koncept jednostek "artylerii szturmowej" (Sturmartillerie), której głównym zadaniem miałoby być bezpośrednie wsparcie atakujących oddziałów piechoty. Po dopracowaniu szczegółowych wymagań, 15 czerwca 1936 firma Daimler-Benz AG otrzymała rozkaz zaprojektowania opancerzonego pojazdu wsparcia piechoty, uzbrojonego w armatę 75 mm, ze swobodą ruchu w płaszczyźnie poziomej przynajmniej 25°. Cały pojazd miał być opancerzony chroniąc załogę przed bezpośrednim ogniem wroga, a całkowita wysokość pojazdu nie miała przekraczać wysokości przeciętnego mężczyzny. Daimler-Benz AG zdecydował się użyć podwozie nowo zaprojektowanego średniego czołgu Panzerkampfwagen III do rozwinięcia nowego pojazdu. Pierwszy pięć prototypów powstało w 1937 na podwoziu PzKpfw III Ausf. B, uzbrojone były w krótkolufową armatę 75 mm Sturmkanone 37 L/24 (o długości lufy 24 kalibrów) i niskiej prędkości wylotowej pocisku. Dopiero po napotkaniu w Rosji czołgów T-34, zdecydowano się na przezbrojenie StuGa III w długolufową armatę zdolną do penetracji pancerza radzieckich czołgów. Od wiosny 1942 zaczęto używać armaty 75 mm StuK 40 L/43, a jesienią tego roku jeszcze dłuższej jej wersji L/48. Warianty StuGa III wyposażone w te działa były też okręslane jako StuG 40. Późniejsze modele StuGa III wyposażone były także w karabin maszynowy MG34 o kalibrze 7,92 mm zamontowany w kadłubie. Wszystkie pojazdy z serii Sturmgeschütz były bardzo tanie do wyprodukowania, w porównaniu ze współczesnymi im czołgami, i do końca wojny powstało ponad 10.500 egzemplarzy w różnych wersjach.

Warianty pojazdu

Po raz pierwszy użyty w czasie walk we Francji, Ausf. A używał podwozia czołgu Panzer III Ausf. F i armaty StuK 37 L/24.
Szersze gąsienice i różne inne niewielkie zmiany.
Drobne poprawki w porównianiu z wersją "B", m.in. niewielkie zmiany w konstrukcji nadbudówki.
Drobne poprawki w porównaniu z wersją "C".
Dodano karabin maszynowy MG34 oraz druga radiostację na prawym boku kadłuba.
Wersja z długolufowa armatą 75 mm StuK 40 L/43. Począwszy od tego modelu, StuG zaczął przejmować rolę niszczyciela czołgów.
Zmiany armaty na wersję z jeszcze dłuższą lufą L/48.
Ostateczna wersja StuGa. Używała podwozia Panzer III Ausf. M i od 1944 produkowana z dwoma karabinami maszynowymi.

Wyprodukowano także krótką serię, 20 sztuk, z podwoziem Panzer III, ale z systemem kół Panzer IV. Miało to ułatwić naprawę tych pojazdów w warunkach polowych, ale w praktyce pomysł okazał się nieudany i zaniechano produkcji tej wersji.

Radzieckie działo samobieżne SU-76i w swojej konstrukcji bazowało na zdobycznych StuGach III i PzKpfw III. Na ich podwoziu montowano armatę ZiS-3 76,2 mm, w latach 1942-43 w Kirowsku w Zavod 38 imienia 1 Maja wyprodukowano około 200 pojazdów tego typu.

Sturmgeschütz III, Sanok - Błonia, 1943

Służba

Działa pancerne StuG III znajdowały się w wyposażeniu wyodrębnionych jednostek artylerii szturmowej. Były to początkowo bataliony, a później brygady dział szturmowych. Miały je także oddziały wsparcia w związkach pancernych. Niejednokrotnie służyły one do łatania "dziur" w ich uzbrojeniu. Z powodu braku czołgów, niektóre oddziały pancerne przezbrajano w te działa. Miało to miejsce szczególnie pod koniec wojny. Po zakończeniu II wojny światowej, kilkanaście wyremontowanych rumuńskich StuG III, zostało sprzedanych do Egiptu i Syrii. Wzięły one udział w wojnie sueskiej w 1956 i wojnie sześciodniowej 1967.

Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Sturmgeschütz III
Niemieckie pojazdy wojskowe z okresu do 1945
Czołgi - samobieżne miotacze ognia
StuG III • StuG IV • StuH 42 • Brummbär • Sturmtiger
Samobieżne działa plot
Inne pojazdy
Prototypy i projekty
¹) obcej konstrukcji, używane przez Wehrmacht; Lista oznaczeń Sd.Kfz.
Źródło: „haslo,Sturmgesch%C3%BCtz_III”