Wolna encyklopedia

Surówka - stop żelaza z węglem (>2%), krzemem, manganem, fosforem i siarką będący produktem redukcji rudy w piecu. Nazwa pochodzi stąd, że jest to półprodukt przewidziany do dalszej przeróbki, czyli surowiec.

Surówka (hutnicza) przeznaczona do dalszej przeróbki odlewana jest w postaci bloczków zwanych gąskami.

Klasyfikacje surówki:

Ze względu na budowę (strukturę) rozróżnia się surówki:

• biała, o białym przełomie, zawierająca węgiel wyłącznie w stanie związanym w postaci cementytu
• szara, o szarym przełomie, zawierająca węgiel w stanie wolnym, w postaci grafitu
• pstra (połowiczna), zawierająca skupienia węgla zarówno w stanie związanym jak i wolnym.

Wpływ na budowę surówki mają: skład chemiczny i szybkość chłodzenia.

Ze względu na zawartość fosforu:

• fosforowa, o zawartości fosforu do 1,2%
• hematytowa, o zawartości fosforu do 0,1%.

Ze względu na sposób otrzymania:

• drzewnowęglowa, wytopiona na węglu drzewnym
• koksowa, wytopiona na koksie.

Ze względu na przeznaczenie:

• bessemerowska, o dużej zawartości krzemu, nie zawierająca fosforu i siarki, przeznaczona do wytworzenia stali metodą Bessemera
• martenowska, przeznaczona do wytworzenia stali w piecu martenowskim
• tomasowska, o dużej zawartości fosforu i małej zawartości krzemu, przeznaczona do wytworzenia stali metodą Thomasa,
• odlewnicza, przeznaczona do przetopu w odlewni żeliwa.

Surówka (w postaci pierwotnej, lub powtórnie przetopiona - zwykle z dodatkiem złomu oraz żelazostopów) w odlewie użytkowym nazywa się żeliwem (inna nazwa: żelazo lane).