Wolna encyklopedia

Szarłat wyniosły
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	goździkowce
Rodzina	szarłatowate
Rodzaj	szarłat
Gatunek	szarłat wyniosły
Nazwa systematyczna
Amaranthus cruentus L.
Synonimy
Amaranthus hybridus subsp. cruentus (L.) Thellung A. hybridus L., A. paniculatus L.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Szarłat wyniosły (szarłat wiechowaty), zwany też amarantusem, Amaranthus cruentus L. - gatunek rośliny z rodziny szarłatowatych.

Spis treści 1 Zastosowanie 2 Ciekawostki 3 Zobacz też 4 Przypisy

Zastosowanie

Jedna z najstarszych roślin uprawnych. Był, obok kukurydzy, ziemniaka i fasoli, podstawową rośliną uprawną Inków i Azteków.

Amarantus coraz częściej nazywany jest zbożem XXI wieku, ponieważ jego nasiona pod względem najważniejszych składników odżywczych przewyższają nawet pszenicę. Reguluje biosyntezę cholesterolu, co zapobiega chorobom układu krążenia. Zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, które zmniejszają ryzyko chorób serca i rozwój miażdżycy, a także ma wysoką zawartość białka. Szarłat nie zawiera glutenu, natomiast ma dużo skwalenu – lipidu opóźniającego procesy starzenia, łatwo przyswajalnego żelaza, wapnia i magnezu. Ma też dużo błonnika i znaczną zawartość witamin z grupy D oraz A, E, i C.^[1]

W Polsce ponad 90% upraw znajduje się na Lubelszczyźnie. Od pewnego czasu znów cieszy się popularnością, jako surowiec na mąkę i kaszę nie zawierającą glutenu, a więc przydatną dla osób (zwłaszcza dzieci) uczulonych na tę substancję.

Ciekawostki

• Łacińska nazwa rośliny jest źródłem nazwy barwy amarantowej, przysłowiowego koloru wypustek przy kołnierzach jednego z historycznych polskich mundurów wojskowych. Używa się też zamiennie określenia barwy szkarłatnej.

Zobacz też

Alergia pokarmowa, kasza.

Przypisy