Wolna encyklopedia

Współrzędne: 49°25'22" N 20°28'58" EGeografia

Szczawnica
Herb Flaga
Herb Szczawnicy Flaga Szczawnicy
Województwo małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina
 - rodzaj		 Szczawnica
miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1962
Burmistrz Grzegorz Niezgoda
Powierzchnia 32,9 km²
Położenie 49° 25'22'' N
20° 28'58'' E
Wysokość 430-510 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba ludności
• gęstość
6032[1]
183[1] os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 18
Kod pocztowy 34-460
Tablice rejestracyjne KNT
Położenie na mapie Polski
Szczawnica
Szczawnica
Szczawnica
TERC10
(TERYT)		 2121611021[2]
Urząd miejski3
ul. Szalaya 103 34-460 Szczawnica
tel. 18 262-22-03; faks 18 262-25-30
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Dunajec w Szczawnicy
Willa "Pałac" (obecnie muzeum)
Muzeum na pl. Dietla

Szczawnica to miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, od 1 stycznia 2008 siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica[3]. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

Szczawnica leży w dolinie potoku Grajcarka, który jest prawym dopływem Dunajca. Znajduje się między Pieninami a pasmem Radziejowej z Beskidu Sądeckiego.

Według danych z 30 czerwca 200724, gmina miejska miała 7378 mieszkańców.

Szczawnica jest znanym uzdrowiskiem już od połowy XIX wieku. Leczone są tam choroby układu oddechowego i przewodu pokarmowego, ze względu na występowanie szczaw alkalicznych słonych oraz korzystnych warunków klimatycznych. Uzdrowisko Szczawnica wróciło ponownie w 2005 w drodze sądowego porozumienia do przedwojennych właścicieli rodziny hr. Stadnickich. Szczawnica posiada wiele tras narciarskich. Najdłuższa (2 km) na Palenicę z 4 krzesełkowym wyciągiem i oświetleniem, przepustowość 2200 osób na godzinę, zarządzana przez Polskie Koleje Linowe.

W latach 1973-1982 połączona z Krościenkiem, nosiła wtedy nazwę Szczawnica-Krościenko. Od 1982 ponowny podział miast.

1 stycznia 2008 zmieniono rodzaj gminy Szczawnica z miejskiego na miejsko-wiejski, co w praktyce oznaczało wyłączenie poza administrację miasta obszarów dawnych wsi Jaworki i Szlachtowa (nadając im status wsi) oraz Biała Woda i Czarna Woda (nadając im status części wsi Jaworki). Z wyłączonych terenów powstał obszar wiejski gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. Manewrowi temu wtórowało nietypowe "odebranie" praw miejskich Szczawnicy: 1 stycznia 2008 odebrano status miasta gminie miejskiej Szczawnica z równoczesnym (tego samego dnia) nadaniem statusu miasta miejscowości Szczawnica.[4] Zabieg taki wynikał wyłącznie z ustawowego wymogu uwzględnienia zmiany statusu gminy i miejscowości wchodzącej w jej skład. Pomimo tego czysto biurokratycznego zabiegu Szczawnica de iure i de facto nie utraciła praw miejskich i ich potem nie otrzymała.

W Szczawnicy rozpoczyna się Droga Pienińska – szlak pieszo-rowerowy malowniczo biegnący wzdłuż Dunajca (głównie po słowackiej stronie) i kończący się w słowackim Czerwonym Klasztorze.

W pobliżu znajduje się Góra Jarmuta, na której wg podań znajdować się miała pogańska świątynia.

Spis treści

Historia

W 1828 Szczawnicę nabyli Stefan i Józefina Szalayowie, po śmierci Stefana Szalaya uzdrowisko przejął w 1839 syn Józef Szalaj. To właśnie on jest uważany za twórcę uzdrowiska. W 1876 zapisał uzdrowisko krakowskiej Akademii Umiejętności. W 1909 od Akademii uzdrowisko kupił hr. Adam Stadnicki, po II wojnie światowej nastąpiło upaństwowienie zdrojowiska.

Struktura powierzchni

Według danych z 20026, Szczawnica ma obszar 87,89 km², w tym:

Miasto stanowi 5,96% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 20042:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 7289 100 3780 51,9 3509 48,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 85 45 40

Według danych z 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1213,31 zł.

Sąsiednie gminy

Gmina sąsiaduje też ze Słowacją

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 "Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008 r.", GUS, Warszawa 2008, http://www.stat.gov.pl/gus/45_908_PLK_HTML.htm, s. 94
  2. ↑ Kod TERYT gminy Szczawnica do 1 stycznia 2008 roku
  3. ↑ Decyzja Rady Ministrów z 24.07.2007
  4. ↑ Dz.U. 2007 nr 136 poz. 961 (paragrafy 2 i 3)
Herb Gminy Szczawnica
Gmina miejsko-wiejska Szczawnica

Miasto: Szczawnica
Wsie: Jaworki • Szlachtowa
Części wsi: Biała Woda • Czarna Woda

 
Powiat nowotarski

Miasta: Nowy Targ • Rabka-Zdrój • Szczawnica
Gmina miejska: Nowy Targ
Gminy miejsko-wiejskie: Rabka-Zdrój • Szczawnica
Gminy wiejskie: Czarny Dunajec • Czorsztyn • Jabłonka • Krościenko nad Dunajcem • Lipnica Wielka • Łapsze Niżne • Nowy Targ • Ochotnica Dolna • Raba Wyżna • Spytkowice • Szaflary

 
p • d • e
Miasta województwa małopolskiego
Miasta powiatowe Herb województwa małopolskiego
Miasta gminne
Źródło: „haslo,Szczawnica”