Wolna encyklopedia
| Szlezwik-Holsztyn | |||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||
| Pełna nazwa kraju związkowego (niem.) |
Schleswig-Holstein | ||||||||||||||||||||
| Stolica kraju związkowego | Kilonia | ||||||||||||||||||||
| ISO 3166-2: | DE-SH | ||||||||||||||||||||
| Hymn kraju związkowego | Schleswig-Holstein meerumschlungen | ||||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 15 763,18 km² | ||||||||||||||||||||
| Ludność | 2 828 986 mieszk. (30 czerwca 2005) |
||||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 179 mieszk./km² | ||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Premier | Peter Harry Carstensen (CDU) | ||||||||||||||||||||
| Partia rządząca | koalicja CDU/SPD | ||||||||||||||||||||
| Skład landtagu: | |||||||||||||||||||||
| CDU | 30 | ||||||||||||||||||||
| SPD | 29 | ||||||||||||||||||||
| FDP | 4 | ||||||||||||||||||||
| Partia Zielonych | 4 | ||||||||||||||||||||
| inni | 2 | ||||||||||||||||||||
| Ostatnie wybory | 20 lutego 2005 | ||||||||||||||||||||
| Najbliższe wybory | 2010 | ||||||||||||||||||||
| Liczba posłów do Rady Federalnej |
4 | ||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne kraju | 22,04 miliarda € (2004) |
||||||||||||||||||||
| Zadłużenie publiczne w przeliczeniu na mieszkańca |
7792 € (2004) |
||||||||||||||||||||
.svg)
Szlezwik-Holsztyn (niem. Schleswig-Holstein) – najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec. Dawna nazwa w języku angielskim to Sleswick-Holsatia (obecnie używa się nazwy niemieckiej), w duńskim Slesvig-Holsten, w dolnosaksońskim Sleswig-Holsteen, a w języku północnofryzyjskim Slaswik-Holstiinj. Stolicą jest Kilonia (Kiel). Obecny premier Szlezwiku-Holsztyna to Peter Harry Carstensen (CDU, od kwietnia 2005), który zastąpił Heide Simonis (SPD), stojącą na czele koalicji SPD/Zieloni.
Spis treści |
Geografia
Szlezwik-Holsztyn leży w południowej części Półwyspu Jutlandzkiego pomiędzy Morzem Północnym na zachodzie i Morzem Bałtyckim. Graniczy od północy z Danią, a od południa z landami Hamburg, Meklemburgia-Pomorze Przednie i Dolna Saksonia.
Zachodnia część to nizina praktycznie bez wzniesień z kilkunastoma wyspami przy wybrzeżu (Wyspy Północnofryzyjskie). Z kolei wschodnia część obfituje w zatoki, klify, jeziora polodowcowe i niewielkie wzniesienia z najwyższym Bungsberg (168 m n.p.m.). Jedyną wyspą na wschodzie regionu jest Fehmarn. Największą rzeką całego regionu jest Eider, a najważniejsza droga wodna to Kanał Kiloński.
Linia brzegowa tego landu stanowi 3,2% całej linii brzegowej Europy. W miasteczku Nortorf znajduje się geograficzny środek tego kraju związkowego. Szlezwik-Holsztyn składa się (historycznie) ze Szlezwiku i Holsztynu. Granicę między obydwoma obszarami wyznaczają rzeki Eider i Levensau (nieco na północ od Kilonii).W przeszłości rzeki te wyznaczały północną granicę Świętego Cesarstwa Rzymskiego.
Źródło:[1]
Ludność
W Szlezwiku-Holsztynie żyje 2,82 mln mieszkańców. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 179 mieszkańców na km².
Źródło:[2]
Historia
W przeszłości Szlezwik i Holsztyn były odrębnymi krainami, których granica przebiegała wzdłuż rzeki Eider. W średniowieczu Szlezwik pozostawał lennem Danii, natomiast Holsztyn, dawne terytorium plemienne północnego odłamu Sasów (m.in. Holsatów, stąd nazwa), znajdował się w strefie wpływów cesarstwa niemieckiego. W XIII-XIV wieku wskutek osłabienia politycznego Danii księstwo Szlezwiku usamodzielniło się i nawiązało bliższe stosunki z Holsztynem. W 1386 roku oba kraje zostały zjednoczone pod rządami hrabiów Holsztynu z dynastii Schauenburgów. W 1460 roku Szlezwik-Holsztyn po wygaśnięciu miejscowej linii książęcej przeszedł we władanie dynastii Oldenburgów i został połączony unią personalną z Danią.
W późniejszych latach podzielony pomiędzy różne gałęzie rodziny panującej. W 1773 roku włączony ściślej do Danii. Po wejściu Holsztynu do Związku Niemieckiego (1815) zaostrzyły się antagonizmy duńsko-niemieckie. W latach 1848-1850 i 1864 Austria i Prusy wystąpiły przeciwko Danii dążącej do wcielenia Szlezwiku i zajęły całe terytorium Szlezwika-Holsztynu. W 1866 roku wybuchła wojna austriacko-pruska, po której Szlezwik-Holsztyn wcielono do Prus. Kończący I wojnę światową traktat wersalski (1919) przewidywał referendum w sprawie podziału regionu między Danię i Niemcy. W 1920 roku przeprowadzono plebiscyt, w strefie północnej zdecydowana większość ludności opowiedziała się za przyłączeniem do Danii, w strefie południowej - za pozostaniem przy Niemczech. W 1946 roku utworzono kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn.
Gospodarka
Region przemysłowo-rolniczy. Eksploatacja złóż ropy naftowej. Rozwinięty przemysł stoczniowy, maszynowy, chemiczny, włókienniczy i spożywczy. Uprawa żyta, pszenicy, jęczmienia, ziemniaków, buraków cukrowych, rzepaku i roślin pastewnych. Hodowla bydła i trzody chlewnej. Na wybrzeżach rybołówstwo. Ważną rolę odgrywa turystyka - liczne kąpieliska nadmorskie (główne wyspy: Sylt, Amrum i okolice Zatoki Lubeckiej). Największe miasta: Kilonia, Lubeka, Neumünster, Szlezwik.
Ciekawostki
Okręt niemiecki, z którego padły jedne z pierwszych strzałów podczas II wojny światowej na Westerplatte, nazywał się Schleswig-Holstein.
Zobacz też
Badenia-Wirtembergia • Bawaria • Brandenburgia • Hesja • Meklemburgia-Pomorze Przednie • Nadrenia Północna-Westfalia • Nadrenia-Palatynat • Saara • Saksonia • Saksonia-Anhalt • Dolna Saksonia • Szlezwik-Holsztyn • Turyngia • Berlin • Brema • Hamburg