Wolna encyklopedia

Jeden z nowych pociągów warszawskiej SKM. Sieć 7 linii SKM w aglomeracji warszawskiej ma być alternatywą dla metra

Szybka kolej miejska (także skm, kolej miejska, niem. Stadt-Schnellbahn, S-Bahn) - wysokowydajny system kolejowy przeznaczony dla lokalnego transportu pasażerskiego w dużych miastach i zespołach miejskich. Dla kolei miejskich charakterystyczne są prędkości handlowe 2-3 razy wyższe od osiąganych przez autobusy miejskie i duża częstotliwość kursowania pociągów.

Spis treści

SKM na świecie

W Europie liczba systemów kolei miejskiej wynosi ponad 60. Dokładne oszacowanie nie jest możliwe, ponieważ wydzielone organizacyjnie systemy często zlewają się i zazębiają, jak np. w Szwajcarii, lub też świetnie działający system kolejowy z częstotliwościami typowymi dla skm, który obsługuje całe powierzchnie Belgii, Holandii, gdzie normą jest wysoka częstotliwość (pociągi z częstotliwościami dochodzącymi do 3 minut w szczycie) w obrębie aglomeracji.

W niektórych krajach działalność ta przynosi zyski (np. w Japonii prywatne koleje miejskie przynoszą średnio 22% zysku), jednak w Europie najczęściej korzystają z gminnego lub państwowego dofinansowania. W Tokio obsługiwany przez 29 przewoźników system kolei miejskich obsługuje aż 54% wszystkich podróży realizowanych przez mieszkańców i ma większy udział w rynku przewozowym niż motoryzacja indywidualna.

System kolei miejskiej w Berlinie (S-Bahn Berlin GmbH) przewozi rocznie 291 mln pasażerów, a więc o 30% więcej niż wszystkie koleje w całej Polsce razem wzięte. Pociągi miejskie mają stałe relacje i częstości kursowania, a linie są ponumerowane. Na głównej linii Berlina pociągi kursują w szczycie nawet co 90 sekund. W Niemczech działa 17 takich systemów S-Bahn i wciąż powstają kolejne.

W krajach francuskojęzycznych używana jest nazwa Réseau expres régional[szybka sieć regionalna], RER.

SKM w Polsce

W Polsce działa obecnie tylko jeden w pełni wykształcony system skm: Szybka Kolej Miejska w Trójmieście. Po II wojnie światowej, dzięki zabranym z Berlina w ramach reparacji wojennych pociągom elektrycznym, odtworzono tu działającą w okresie przedwojennym kolej miejską (opartą wówczas o trakcję parową), a następnie rozbudowano ją na całą aglomerację Trójmiasta. Lecz i trójmiejska skm ma problemy:

Mimo że trójmiejska skm przewozi 16% całego ruchu wewnątrz aglomeracji i przynosi zyski (2,5 mln rocznie wraz z subwencjami), to proces jej prywatyzacji dawno utknął w miejscu. Modernizacja taboru przedsiębiorstwa SKM w Trójmieście obsługującego system jest powolna, brak jest rozwoju, zamykane są linie miejskie (np. do Brzeźna). Trójmiejska skm kursuje ze średnią częstotliwością co 7,5 minuty w szczycie i oferuje 231 pociągów miejskich (IX.2002) w dobie.

Zalążkiem sieci SKM w stolicy kraju ma być Warszawska Szybka Kolej Miejska, obecnie jej pociągi kursują na trasie Sulejówek - Pruszków, ale jej częstotliwość nie odpowiada wymogom stawianym kolejom miejskim, zwykle oferującym połączenia w cyklu 10- lub 20-minutowym. Ponadto eksploatowane zespoły 14WE, aczkolwiek maksymalnie przystosowane do ruchu aglomeracyjnego, konstrukcyjnie oparte są na przestarzałym podmiejskim ezt EN57 i osiągają słabe przyspieszenia oraz nie zapewniają odpowiednio szybkiej wymiany pasażerów na przystankach. W związku z powyższymi problemami ogłaszane są plany uruchomienia kolejnych linii skm i zakupu taboru lepiej przystosowanego do ruchu miejskiego (dwukrotnie lepsze przyspieszenia, większa liczba drzwi na wagon, siedzenia pod ścianami na wzór metra). Pewne cechy skm ma system obsługiwany przez firmę Warszawska Kolej Dojazdowa Sp. z o. o. w Warszawie. Podwarszawska WKD oferuje 119 pociągów w dobie (IX.2002) jeżdżących na własnych torach na trasie Warszawa Sródmieście WKD-Grodzisk Mazowiecki zasilanych napięciem 650V.

Podjęto ponadto decyzję w sprawie powstania systemu SKM w Bydgoszczy i Toruniu - BiT-City.

Odrzucona przez władze samorządowe propozycja systemu SKM dla Krakowa z 2002

Rozważane są systemy skm we Wrocławiu, w Łodzi, Krakowie, Szczecinie, Poznaniu, Białymstoku, Rybnickim Okręgu Węglowym oraz w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym.

Wg opinii ekspertów, takie systemy komunikacyjne są ekonomicznie możliwe w każdej większej polskiej aglomeracji, tylko że w tym celu konieczna jest liberalizacja tego segmentu rynku i poprawienie kiepskiego zwykle w obszarach miejskich stanu infrastruktury szynowej PLK. Przykładem tego typu zachowania jest stworzenie odrębnego, nowego podmiotu dla SKM w Warszawie.

Podstawowym taborem używanym na liniach skm są elektryczne zespoły trakcyjne, choć od niedawna występują też linie skm obsługiwane wagonami spalinowymi. Należy rozróżniać system skm od przedsiębiorstw o nazwie SKM i powołanych systemów o takiej nazwie.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

p • d • e
Miejski transport zbiorowy
Miejski transport drogowy
Miejski transport szynowy
Miejski transport wodny
Źródło: „haslo,Szybka_kolej_miejska”