Wolna encyklopedia
Traktat z Maastricht, oficjalnie Traktat o Unii Europejskiej (fr. Traité sur l'Union européenne, ang. Treaty on European Union), TUE, umowa międzynarodowa parafowana 11 grudnia 1991 r., podpisana 7 lutego 1992 r. w Maastricht w Holandii. TUE wszedł w życie 1 listopada 1993 roku po referendach przeprowadzonych w niektórych krajach członkowskich.
Główne cele i postanowienia
- utworzenie obszaru bez granic wewnętrznych,
- umocnienie spójności gospodarczej i społecznej (kohezji),
- utworzenie Unii Gospodarczej i Walutowej łącznie z wprowadzeniem wspólnej waluty euro od 1 stycznia 1999 roku i określeniem kryteriów konwergencji,
- potwierdzenie tożsamości Unii na arenie międzynarodowej,
- realizacja wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,
- wzmocnienie ochrony praw i interesów obywateli państw członkowskich (ustanowienie obywatelstwa Unii),
- rozwój współpracy w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.
Traktat ustanowił Unię Europejską (UE) opartą na 3 filarach:
- Wspólnota Europejska, Europejska Wspólnota Węgla i Stali i Euroatom,
- Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa (WPZiB),
- Wymiar Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych.
Traktat był rezultatem kompromisu pomiędzy zwolennikami integracji ponadnarodowej i międzynarodowej. Dlatego też, status podmiotu w prawie międzynarodowym nie został przyznany II i III filarowi (Wspólnoty Europejskie posiadały go na mocy postanowień wcześniejszych traktatów). I filar został oparty na działaniach ponadnarodowych (instytucje WE są w stanie ingerować w wewnętrzne porządki prawne państw-członków), natomiast filary II i III opierają się na klasycznej współpracy międzyrządowej.
Ponad to traktat zawierał postanowienia dotyczące realizacji Unii Gospodarczej i Walutowej.
Ustalono też nowe ramy instytucjonalne UE: Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej (dawniej: Rada Ministrów), Komisja Europejska (dawniej: Komisja Wspólnot Europejskich), Parlament Europejski oraz Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Rewidentów Księgowych, które pozostały trybunałami Wspólnot Europejskich. Powołano też nowy organ opiniodawczo-doradczy o nazwie Komitet Regionów, obok istniejącego już Komitetu Ekonomiczno - Społecznego.
Daty i formy zatwierdzenia traktatu przed rozszerzeniem UE w 2004 roku
| Lp. | Państwo | Podmiot zatwierdzający | Data przyjęcia traktatu |
|---|---|---|---|
| 1. | Referendum | 12 czerwca 1994 | |
| 2. | Parlament | 4 listopada 1992 | |
| 3. | Referendum | 2 czerwca 1993 | |
| 4. | Referendum | 16 października 1994 | |
| 5. | Referendum | 20 września 1992 | |
| 6. | Parlament | 31 lipca 1992 | |
| 7. | Parlament | 25 listopada 1992 | |
| 8. | Parlament | 12 listopada 1992 | |
| 9. | Parlament | 17 czerwca 1992 | |
| Referendum | 4 listopada 1992 | ||
| 10. | Parlament | 2 lipca 1992 | |
| 11. | Parlament | 2 grudnia 1992 | |
| 12. | Parlament | 10 grudnia 1992 | |
| 13. | Referendum | 13 listopada 1994 | |
| 14. | Parlament | 2 sierpnia 1993 | |
| 15. | Parlament | 29 października 1992 |
Norwegia - Norwegowie w referendum z dnia 27 lutego 1994 odrzucili przystąpienie do UE.
Linki zewnętrzne
- http://eur-lex.europa.eu/pl/treaties/dat/11992M/word/11992M.doc - Tekst traktatu w języku polskim, format .doc