Wolna encyklopedia

Uzasadnienie – uzasadnić zdanie P, to tyle co wskazać inne zdanie Q, które pozostaje w relacji wynikania ze zdaniem P, a które jest mniej niepewne co zdanie P. Gdy wskazywane zdanie Q wynika dedukcyjnie ze zdania P, mamy do czynienia z potwierdzeniem zdania P, gdy zaś ze zdania Q wynika dedukcyjnie uzasadniane zdanie P – z dowodzeniem zdania P.

Uzasadnienie bezpośrednie:

Dla dowolnego zdania P, jego uzasadnieniem bezpośrednim jest wskazanie jako racji, zdania: spostrzegłem, że P lub synonimicznego.

Wadą uzasadnienia bezpośredniego jest fakt, że może być ono złudne: bodźce, które docierają do naszego aparatu poznawczego mogą być niewyraźne, co utrudnia rozpoznanie ich źródła. Nasze narządy zmysłów mogą być uszkodzone, co również dostarcza nam nieadekwatnej informacji o rzeczywistości. W końcu możemy nie mieć odpowiedniej wiedzy lub też być uprzedzeni co do jakiś faktów, wskutek czego fałszywie opiszemy stan rzeczy.

Uzasadnienie pośrednie:

Uzasadnienie pośrednie to każde różne od bezpośredniego.

	Punkt wyjścia	Przesłanki	Konkluzja
Potwierdzenie	P??	Q; P Q	P?
Dowód	P??	Q; Q P	P
Obalenie	P??	~Q; P Q	~P
Wyprowadzenie konsekwencji	P	Q??; P Q	Q